II SA/Go 412/25

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-11-20

Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Grażyna Staniszewska, Kamila Karwatowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, polegające na świadczeniu usług przewozowych przez spółkę cywilną, której wspólnikiem jest radny, na rzecz gminy, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie usług przewozowych przez spółkę cywilną, której wspólnikiem jest radny, na rzecz gminy, stanowi prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, co jest podstawą do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego w związku z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd podkreślił, że pojęcie 'wykorzystania mienia' jest szerokie i obejmuje również uzyskiwanie wynagrodzenia za usługi wykonane na rzecz gminy z budżetu gminy, a także że działalność spółki cywilnej jest wspólna dla wszystkich wspólników.
Stan faktyczny
Rada Gminy stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego B. P. z powodu naruszenia zakazu łączenia mandatu z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Powodem było świadczenie usług przewozowych przez spółkę cywilną 'P.', której wspólnikiem był radny, na rzecz Gminy. Radny B. P. wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i twierdząc, że nie wykorzystywał mienia komunalnego, a usługi były świadczone okazjonalnie przez drugiego wspólnika. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. P. na uchwałę [...] z dnia [...] r., nr [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy [...] oddala skargę. W dniu [...] czerwca 2025 r. Rada Gminy [...] podjęła Uchwałę Nr XVII/74/2025 w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy [...]. Uchwała została podjęta na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 i § 6 ustawy z 5 stycznia 201 Ir. Kodeks Wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408ze zm.) w związku z art. 24f ust. 1 i 1a ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.). Postanowieniu zawartemu w § 1 uchwały nadano następującą treść: "Stwierdza się wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy [...] B. P. z powodu naruszenia zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy [...]." Zgodnie z § 2: "Zobowiązuje się Przewodniczącego Rady Gminy [...] do niezwłocznego przesłania niniejszej uchwały do Wojewody [...], Komisarzowi Wyborczemu w [...] oraz doręczenia radnemu B. P." W § 3 Uchwały zawarto postanowienie, w myśl, którego: "Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia." W uzasadnieniu Uchwały wskazano, że pismem z dnia [...] czerwca 2025 r. Wojewoda [...] wezwał Radę Gminy [...] do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy [...] B. P. z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności, w terminie 30 dni. Wojewoda [...] wskazał, iż z przeprowadzonego przez organ nadzoru postępowania wynika, że B. P. w wyborach samorządowych, które odbyły się w kwietniu 2024 r. został wybrany radnym Rady Gminy [...], jednocześnie prowadził działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "P." z siedzibą w [...], która świadczyła na rzecz Gminy [...] i jej jednostek organizacyjnych usługi przewozowe. Z tytułu świadczonych usług w okresie od czerwca 2024 r. do marca 2025 r., a więc w trakcie bieżącej kadencji Rady wystawione zostały przez spółkę faktury VAT. Należności z przedmiotowych faktur były regulowane przez Gminę [...] z własnego budżetu (mienia gminy). Bez znaczenia pozostaje fakt, iż w wyżej wskazanym okresie wystawianiem faktur i czynnościami związanymi z wykonywaniem usług przewozowych na rzecz gminy i jej jednostek organizacyjnych w sposób bezpośredni zajmował się drugi ze wspólników - L. K. Czyniąc to działał on bowiem dla osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Wykonanie odpłatnej usługi na rzecz gminy, stanowi niewątpliwie wykorzystanie mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez radnego działalności gospodarczej, co z kolei obliguje organ gminy do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego. Raga Gminy wskazała, że przepis art. 383 § 1 pkt 5 ustawy - Kodeks wyborczy normujący wygaszenie mandatu radnego jest przepisem o charakterze bezwzględnym. Nie pozostawia on uznania w przypadku naruszenia ustawowego zakazu wynikającego z treści art.24f ust. 1 u.s.g. Wójt Gminy [...] przekazał Wojewodzie kopie faktur wystawionych przez spółkę cywilną P., związanych ze świadczeniem na rzecz Gminy [...], w tym gminnych jednostek organizacyjnych tj. [...] w [...] oraz [...] w [...], usług przewozowych w okresie obejmującym bieżącą kadencję Rady Gminy [...], której radnym jest B. P. (faktury [...]). Radny B. P. złożył pisemne wyjaśnienia w których podał, że spółkę cywilną P. posiada zarejestrowaną w [...] i zgodnie z art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym prowadząc działalność gospodarczą nie wykorzystał mienia komunalnego gminy. Po otrzymaniu mandatu radnego Rady Gminy [...] nie świadczył na rzecz Gminy [...] usługi przewozowej i nie wystawiał w tym zakresie żadnej faktury. Wymienionym okresie współwłaściciel firmy (osoba obca nie spokrewniona) w ramach prowadzonej swojej dzielności na prośbę zleceniodawcy z uwagi na brak transportu okazjonalnie podjęła się przewozu dzieci szkolnych ponosząc indywidualnie koszty najmu kierowcy, paliwa i eksploatacji pojazdu. Zgodnie z treścią art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, Jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 383 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6 (art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym). Art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego stanowi, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Wygaśnięcie mandatu radnego z tej przyczyny stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego), po uprzednim umożliwieniu radnemu złożenia wyjaśnień (art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego). Jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności wciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania (art. 383 § 5 Kodeksu wyborczego). W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w § 5, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu (art. 383 § 6 Kodeksu wyborczego). W ocenie Rady Gminy [...] w ustalonym stanie faktycznym nie ulega wątpliwości, że radny B. Pa. prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej P., NIP [...], REGON [...] z siedzibą w [...] . Zebrane dowody w postaci przedłożonych przez Wójta Gminy [...] faktur VAT wskazują na to, że Spółka ta, w okresie od czerwca 2024 r. do marca 2025 r. wykonywała na rzecz Gminy [...] oraz jej jednostek organizacyjnych (szkoły) usługi przewozowe. W ocenie Rady Gminy [...]okoliczności faktyczne sprawy w świetle art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowią podstawę do stwierdzenia przez Radę Gminy wygaśnięcie mandatu radnego w trybie art. 383 ustawy Kodeks wyborczy. Na powyższą Uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. Nr XVII/74/2025 B. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zaskarżając ją w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 24f ust. 1 i 1a ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej jako: "u.s.g.") poprzez jego niewłaściwą, zbyt szeroką wykładnię, sprowadzającą się do zrównania wykorzystania mienia komunalnego gminy z korzystaniem z mienia gminy, bez uwzględnienia aspektu uprzywilejowania i zasady powszechnej dostępności, a także ignorowania względów wykładni celowościowej tych przepisów, z których wynika, że nie obejmują one swoim zakresem działalności o charakterze okazjonalnym, ani też działalności, której radny nie prowadzi, a jedynie pośrednio w niej uczestniczy. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., 2) wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały w całości, 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że będąc radnym Gminy nigdy nie prowadził i obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia Gminy, w której uzyskał mandat radnego. Zgodnie z art. 24f ust. 1 u.s.g. radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Ustawodawca używając konkretnego pojęcia "wykorzystania mienia" nadał omawianemu przepisowi określone znaczenie - uprawniony jest pogląd, iż zasadniczym warunkiem wskazanym w przytoczonym przepisie jest zakaz wykorzystywania, a nie korzystania z mienia. Skarżący wskazał, że to nie radny B. P. zawarł umowę cywilnoprawną z gminą, lecz "P., przy czym po pierwsze skarżący nigdy nie wykorzystywał mienia gminy, zarówno ruchomego, typu sprzętu, środków transportu, maszyn, czy innych urządzeń, jak też mienia nieruchomego, typu pomieszczeń, lokali użytkowych należących do gminy, a po drugie wszelka odpłatność za wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały faktury odbywała się między Gminą [...], a L. K. Do uznania, że radny mógł posługiwać się mieniem gminy, konieczne jest, aby mienie to zostało radnemu udostępnione do wykorzystania, czyli aby doszło do faktycznego przekazania radnemu mienia do władania. W przypadku zawarcia umowy cywilnoprawnej, której przedmiotem jest usługa transportowa, umowa taka po pierwsze nie stanowi dla wykonującego usługę tytułu do władania mieniem gminy w powyższym rozumieniu, a po drugie - nawet gdyby przyjąć, że wykorzystywaniem mienia może być dysponowanie otrzymanym wynagrodzeniem za usługę, to w niniejszej sprawie wynagrodzenie to zostało przekazane we władanie L. K., zaś B. P. nigdy w żaden sposób go nie wykorzystywał. Gdy chodzi o cel omawianego zakazu, został on wprowadzony, aby radni nie podejmowali zajęć mogących podważyć zaufanie wyborców do wykonywania mandatu. W niniejszej sprawie nie dokonano ustalenia faktycznego, które mogłoby wskazywać na to, że B. P. był jakkolwiek uprzywilejowany przy wykorzystywaniu mienia komunalnego. Godzi się zauważyć, że ustalenie takie byłoby równoznaczne z zarzuceniem samej Gminie K., że umowa, na podstawie której L. K. wykonywał przewozy była zawarta z naruszeniem właściwych dla niej trybów i procedur. Tym samym nie wykazano naruszenia zasady powszechnej i równej dostępności, o której mowa w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2016 r., II OSK 2759/15. W wyroku z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt K 8/07, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że regulacje dotyczące wygaśnięcia mandatu ingerują w prawa wyborcze, które podlegają ochronie konstytucyjnej. Z tego należy wyprowadzić wniosek, że automatyzm i rygoryzm w zakresie stanowienia i stosowania takich przepisów prowadzi do podważenia równowagi między prawami wybieranych oraz wyborców, a koniecznością osiągnięcia celów, którym służą nakazy i zakazy nakładane na radnych, co prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Innymi słowy, sytuacje w których skład personalny ulega zmianom w okresie kadencji należy traktować jako wyjątki. Powyższa zasada nabiera dodatkowej wyrazistości w odniesieniu do wyborów dokonywanych bezpośrednio przez wyborców. Skarżący zauważył, że działalność przewozowa była wykonywana przez L. K., a ponadto okazjonalnie i na wyraźną prośbę samej Gminy, która powoływała się na przejściowy brak transportu, którego zapewnienie było konieczne, aby zapewnić dzieciom możliwość dotarcia do szkoły. Trudno uznać, żeby celem zastosowanego przez Radę Gminy przepisu była możliwość pozbawienia mandatu radnego, którego wspólnik na wyraźną prośbę samej gminy zgodził się okazjonalnie zaspokoić pilną potrzebę gminy, która w inny sposób nie była w danym momencie w stanie zrealizować swojego zadania publicznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako wniesionej z uchybieniem terminu określonego w art. 384 § 1 ordynacji wyborczej. Z ostrożności, na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd powyższego wniosku, organ wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. Postanowieniem z dnia 3 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyniku rozpoznania wniosków skarżącego B. P., przywrócił termin do wniesienia skargi oraz odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona Uchwała nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była Uchwała Rada Gminy [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy [...] tj. radnego B. P., z powodu naruszenia zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy K. Zgodnie z treścią art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 15 z późn. zm.), wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Taki zakaz ustanowiony został w art. 24f u.s.g. W myśl art. 24f ust. 1 u.s.g., radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Z ustępu 1a cytowanego przepisu wynika, że jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził tego rodzaju działalność gospodarczą, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania, a niewypełnienie tego obowiązku stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu w trybie art. 383 ustawy, o której mowa w art. 24f ust. 6, tj. ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy. Celem regulacji wprowadzających ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w tym radnego, jest zapobieżenie angażowania się tych osób w sytuacje i uwikłania, mogące poddawać w wątpliwość autorytet konstytucyjnych organów Państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zakaz ten ma na celu z jednej strony ochronę mienia publicznego przed jego wykorzystaniem przez osoby, które sprawując mandat mają m.in. dbać o to mienie, a z drugiej strony, praw innych członków tworzących wspólnotę gminną, którzy nie mają tak ułatwionego dostępu do korzystania z tego mienia (zob. uchwałę NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 1/07, ONSAiWSA 2007/3/62). Regulacja określona w art. 24f u.s.g. ukierunkowana jest na zapobieganie powstawaniu sytuacji sprzyjających korupcji i wykorzystywania stanowisk publicznych dla własnych, prywatnych celów. Regulacja ta ma charakter antykorupcyjny i to w takim znaczeniu, by funkcjonariusz publiczny nie tylko nie realizował swoich prywatnych celów dzięki posiadanej władzy, ale by nie zachodziły przesłanki mogące stworzyć - choćby mylnie - takie wrażenie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 540/16; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 935/17). W przepisie art. 24f ust. 1 u.s.g. ustawodawca wprowadził generalny zakaz używania przez radnego mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny. Ustanawiając zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, ustawodawca chciał zapobiec ewentualnemu wykorzystaniu mandatu w celu ułatwienia dostępu do tego mienia (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1083/11, z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2968/13) Przepis art. 24f ust. 1 u.s.g., co należy podkreślić, używa pojemnego określenia "wykorzystanie mienia" i nie ogranicza zakazu do "własności" ani do bezpośredniego "zarządzania" mieniem komunalnym gminy. "Wykorzystywanie mienia" jest bowiem pojęciem znaczeniowo bardzo szerokim, obejmującym wiele różnorakich stosunków prawnych i faktycznych. Wyjaśnienia także wymaga, że wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego, nie ma znaczenia, czy przy wykorzystaniu tego mienia komunalnego radny odniósł korzyści, czy też nie. Art. 24f ust. 1 u.s.g. nie uzależnia wygaśnięcia mandatu radnego od osiągnięcia zysku z korzystania z mienia komunalnego, lecz rozstrzygający jest fakt korzystania z tego mienia (wyrok NSA z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 921/10). Pojęcie mienie komunalne obejmuje aktywa, które stanowią nie tylko nieruchomości gruntowe oraz budynki i budowle (majątek trwały), ale także środki pieniężne. Taki sposób rozumienia mienia komunalnego wynika z art. 43 u.s.g., zgodnie z którym mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Zgodnie zaś z art. 44 Kodeksu cywilnego mieniem jest własność i inne prawa majątkowe. Skoro zatem w ujęciu rachunkowym środki finansowe stanowią aktywa pieniężne, to są składnikiem majątku danej jednostki (vide wyroki: z dnia 24 listopada 2014 r., II OSK 2892/14, z dnia 16 kwietnia 2013 r., II SA/Bd 165/13). Oznacza to, że wypłacone za usługę wynagrodzenie jest ekwiwalentem świadczenia wykonanego na rzecz gminy, a zatem jest realizacją wyrażonej w pieniądzu należności pochodzącej z praw majątkowych gminy. Usługodawca realizujący świadczenie w ramach działalności gospodarczej, przez sam fakt pobrania wynagrodzenia ze środków budżetowych - korzysta z mienia gminnego (vide wyrok z dnia 24 listopada 2014 r., II OSK 2892/14, CBOSA). Uwzględniając powyższe nie może być jakichkolwiek wątpliwości, że "wykorzystywaniem mienia gminnego" w powyżej wskazanym znaczeniu jest także uzyskiwanie wynagrodzenia za usługi wykonane przez radnego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej na rzecz gminnych jednostek organizacyjnych lub gminnych osób prawnych. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy uznać należy, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie przepisów art. 383 § 1 pkt 1 Kodeksu wyborczego w związku z art. 24f u.s.g. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą "P.". Równocześnie będąc od kwietnia 2024 r. radnym Gminy [...] w okresie od czerwca 2024 r. do marca 2025 r. wykonywał na rzecz Gminy [...] usługi w postaci przewozu osób (przewozy dzieci do szkół). Fakt wykonania takich usług potwierdza 12 faktur VAT w których jako sprzedawca usługi widnieje firma "P. Spółka cywilna, natomiast jako nabywca usługi widnieje Gmina [...]. Wypłacone wynagrodzenie z tytułu wykonanej usługi jest ekwiwalentem świadczenia wykonanego na rzecz Gminy i pochodzi z majątku gminy. Oznacza to, że skarżący prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy. Taka sytuacja wyczerpuje przesłanki z art. 24f ust. 1 u.s.g. Niewątpliwie zatem wykonanie odpłatnej usługi na rzecz gminy stanowi wykorzystanie mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w ujęciu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1829). W orzecznictwie przyjmuje się, że wynagrodzenie za usługi wykonywane na rzecz gminy (jednostki komunalnej) i wypłacone usługodawcy z budżetu gminy mieści się w pojęciu prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami "z wykorzystaniem mienia komunalnego". Jak wyżej zauważono mienie komunalne obejmuje aktywa, które stanowią nie tylko nieruchomości gruntowe oraz budynki i budowle (majątek trwały), ale także środki pieniężne. W sprawie nie ma znaczenia okoliczność, że działalność gospodarczą radny prowadził w formie spółki cywilnej. W myśl art. 860 § 1 k.c. przez umowę spółki cywilnej wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 listopada 2006 r., IV CSK 216/06 stwierdził m.in., że: "zobowiązanie wspólników, że będą oni dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, należy pojmować jako jeden z zasadniczych elementów kształtujących właściwość (naturę) zobowiązania z umowy spółki. (...) Właściwość (natura) spółki cywilnej jest więc tak ukształtowana, że nie dopuszcza prowadzenia w spółce wyodrębnionych rodzajów działalności na rachunek i odpowiedzialność każdego ze wspólników z osobna. Wprost przeciwnie, pojęciu "wspólnego celu gospodarczego" z art. 860 § 1 k.c. należy przypisać bardzo istotne znaczenie, które rzutuje na wykładnię wszystkich przepisów o spółce (...)." . Zgodnie z art. 865 § 1 k.c. każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki. Prowadzenie spraw spółki, o którym mowa w tym przepisie, oznacza, że wspólnik podejmuje czynności prawne w imieniu swoim i pozostałych wspólników. Konsekwencją tego jest przewidziana w art. 864 k.c. solidarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki. W ocenie Sądu nie można zatem traktować każdej z podejmowanych przez wspólników spółki cywilnej czynności jako odrębnych i nie związanych ze sobą oraz z pozostałymi wspólnikami. W tej sytuacji jako prawidłowe należy ocenić stanowisko Rady Gminy [...] wyrażone w zaskarżonej Uchwale, że skarżący - będąc wspólnikiem spółki cywilnej, której drugi wspólnik wykonywał usługi na rzecz Gminy - prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy, w której jako radny uzyskał mandat, w rozumieniu art. 24f ust. 1 u.s.g. (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2006 r., II OSK 549/05, z dnia 1 grudnia 2010 r., II OSK 1825/10). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło