II SA/Go 413/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania Uchyla zaskarżone postanowienie II SA/Go 413/05 Uzasadnienie W dniu [...] listopada 2004r. Komendant Miejskiej Policji wydał orzeczenie nr [...] w którym stwierdził winę i na mocy art. 134 pkt 1 – ustawy o Policji wymierzył karę dyscyplinarna nagany dla A.B.. Orzeczenie to skarżący otrzymał 8 listopada 2004r. W dniu 5 listopada 2004r. orzeczenie otrzymał jego obrońca. Na orzeczeniu zawarte było pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiej Policji za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w terminie 7 dni od dnia doręczenia. W dniu [...] listopada 2004r. zostało w Komisariacie Policji złożone odwołanie. Odwołanie do Komendy Miejskiej Policji wpłynęło 15 listopada 2004r. W dniu 30 listopada 2004r. postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji odmówiono przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Miejskiej Policji nr [...] z [...] listopada 2004r. ze względu na to, że odwołanie wniesione zostało po terminie. W uzasadnieniu podano, że odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji wpłynęło 23 listopada 2004r. Orzeczenie Komendanta Miejskiej Policji doręczono obrońcy w dniu 5 listopada 2004r. obwinionemu 8 listopada 2004r. Do Komendy Miejskiej Policji odwołanie wpłynęło 15 listopada 2004r. Zgodnie z treścią art. 135 f ust.6 ustawy o Policji – orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego doręcza się obwinionemu oraz obrońcy jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia które nastąpiło wcześniej. W przedmiotowej sprawie termin doręczenia obrońcy nastąpił 5 listopada 2004r. zgodnie z treścią art. 135 k ustawy o Policji od orzeczenia wydanego w I instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Z uwagi, że Komendant Komisariatu Policji nie jest przełożonym, który wydał orzeczenie w I instancji, dzień wpływu pisma do Komendy Miejskiej Policji tj. 15 listopad 2004r. nastąpił z przekroczeniem 7- dniowego terminu. Zgodnie z art. 135 k ust. 3 ustawy o Policji – wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania – w drodze postanowienia – jeżeli zostało wniesione po terminie. Postanowienie to skarżący otrzymał 6 grudnia 2004r. W dniu 4 stycznia 2005r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji złożona została skarga. W uzasadnieniu skargi podano, że skarżący jest funkcjonariuszem Komisariatu Policji, która to jednostka jest w strukturze organizacyjnej Komendy Miejskiej Policji. Zgodnie z art. 6 f ustawy o Policji – policjantów obowiązuje droga służbowa która stanowi tryb zwracania się policjanta w sprawie osobowej lub innej sprawie wynikającej ze stosunku służbowego do przełożonego uprawnionego do jej załatwienia za pośrednictwem bezpośredniego przełożonego. Komendant Wojewódzki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podano, że w odniesieniu do postępowania dyscyplinarnego nie ma zastosowania droga służbowa określona w art. 6 f ustawy o Policji. Przepisy art. 122-125 kodeksu postępowania karnego mające zastosowanie do procedury dyscyplinarnej poprzez art. 135 p ustawy o Policji regulują kwestie skutków uchybienia terminu zawitego traktując, że czynność procesowa jest w takim wypadku bezskuteczna. Zdaniem organu mimo prawidłowego pouczenia i jednoznacznie czytelnego pouczenia o trybie zaskarżenia orzeczenia dyscyplinarnego skarżący świadomie odstąpił od tego trybu – stosując procedurę drogi służbowej. Zdaniem organu, odwołanie policjanta od orzeczenia dyscyplinarnego świadomie a nie omyłkowo wniesione zostało z zachowaniem terminu do niewłaściwego przełożonego pomimo prawidłowego pouczenia o sposobie i trybie zaskarżenia nie uzasadnia zastosowania art. 125 k.p.k. Powołano się również na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – postanowienie z 16 września 2004r. w sprawie sygn. akt IV SA/Po 908/04, które odnosiło się do złożenia skargi do sądu administracyjnego z przekroczeniem 30-dniowego terminu do jej złożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. i Kielcach rozpoznawanie spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187. poz.1927) sprawy w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie woj. lubuskiego zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. Na mocy cytowanych przepisów sąd ten, z dniem 01 lipca 2005r. stał się właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, którym w tym wypadku jest postanowienie. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności. Uchylenie postanowienia względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w prowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność postanowienia w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jego zgodności z prawem, stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania. Skarga okazała się zasadna. W przedmiotowej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenia mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W sprawie nie jest kwestionowane, że odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego do Komendanta Miejskiego Policji wpłynęło w dniu 15 listopada 2004r. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 135 k ustawy o Policji- odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Oznacza to, że w przedmiotowym postępowaniu organ wyższego stopnia zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania czy odwołanie od kary dyscyplinarnej złożone zostało w terminie. W przypadku stwierdzenia, że odwołanie jest złożone po upływie terminu – postanowieniem odmawia przyjęcia odwołania. Nie budzi wątpliwości, że treść pouczenia o sposobie wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego była prawidłowa i w przypadku ustalenia, że odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego złożone w Komisariacie Policji nie zostało omyłkowo – odmowa przyjęcia odwołania była prawidłowa. Przed podjęciem jednak takiego orzeczenia, które w konsekwencji uniemożliwia stronie skorzystania z uprawnienia polegającego na dwukrotnym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, należy dokładnie wyjaśnić w tym zakresie stan faktyczny sprawy. Jest to jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 135 p ust. 1 zd.1 ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Zgodnie natomiast z art. 125 kodeksu postępowania karnego – pismo omyłkowo wniesione przed upływem terminu do niewłaściwego sądu, prokuratora, organu Policji albo innego organu postępowania przygotowawczego uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Z tego też względu kwestią wymagająca wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie była okoliczność czy złożone odwołanie w Komisariacie Policji było omyłkowo wniesione czy też w postępowaniu skarżącego omyłka nie wystąpiła. Jest to okoliczność istotna w przedmiotowym postępowaniu, gdyż w przypadku ustalenia, że w sprawie miał zastosowanie art. 125 k.p.k. należałoby rozpatrzyć odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego gdyż złożone zostało w terminie, a nie odmawiać jego przyjęcia. Z akt nie wynika, aby Komendant Wojewódzki czy też Komendant Miejski Policji takie postępowania wyjaśniające przeprowadził. W sprawie należy zwrócić uwagę, że skarżący podkreślał wielokrotnie, że złożone odwołanie – jego zdaniem – jest prawidłowe, gdyż obowiązuje go droga służbowa- tak jak w każdym postępowaniu służbowym dotyczącym policjanta. Pomimo prawidłowego pouczenia na orzeczeniu, skarżący pismo do Wojewódzkiego Komendanta Policji złożył za pośrednictwem Komendanta Komisariatu ( poprzez złożenie tam pisma), a nie Komendanta Miejskiego Policji– do którego odwołanie wpłynęło dopiero 15 listopada 2004r. Odwołanie to nie było zapakowane w kopertę o czym świadczy prezentata Komisariatu Policji na tym dokumencie ( karta 73 akt administracyjnych) co wskazuje, że przyjmujący wiedział jaki to jest dokument. Odwołanie zaadresowane zostało bezpośrednio do Komendanta Wojewódzkiego Policji bez wskazania organu pośredniczącego. Mogło to u skarżącego wywołać wrażenie, że prawidłowo złożył odwołanie. - w szczególności gdy ma się na uwadze specyfikę zwracania się w innych sprawach do przełożonych w Policji. Skład orzekający w sprawie nie stwierdza, że wniesienie odwołania za pośrednictwem bezpośredniego przełożonego, a nie przełożonego, który wydał orzeczenie w sprawie dyscyplinarnej jest prawidłowe. Organ jest zobowiązany do badania terminowości wniesienia środka odwoławczego. Zwraca jedynie uwagę, że przed podjęciem postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania, należy rozważyć czy w okolicznościach jak w przedmiotowej sprawie nie zaszła omyłka przy wniesieniu odwołania. Przy uwzględnieniu dorobku orzeczniczego dotyczącego art. 125 k.p.k. - na które powołuje się organ - brak jest podstaw do sformułowania tezy, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła oczywista omyłka. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie bez wyjaśnienia powyższych okoliczności nie było podstaw do przyjęcia, że oczywista omyłka nie zachodziła. Nie wyjaśnienie w postępowaniu okoliczności w tym zakresie było naruszeniem przepisów postępowania w szczególności art. 7, art. 8, art. 9 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wydane postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania było co najmniej przedwczesne. Zdaniem składu orzekającego do wyjaśnienia wskazanych okoliczności nie jest wystarczające samo stwierdzenie przez organ, że skoro skarżący został prawidłowo pouczony i pomimo tego złożył odwołanie za pośrednictwem swojego bezpośredniego przełożonego, a nie za pośrednictwem przełożonego który wydał orzeczenie świadczy o świadomym działaniu strony. Z tych powodów zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać, zatem na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono z uwagi na brak wniosku skarżącego.