II SA/Go 413/16
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-06-22
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący osobą fizyczną o znacznym stopniu niepełnosprawności, otrzymujący zasiłek stały w wysokości 757 zł netto miesięcznie i nieposiadający oszczędności ani majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony, ponieważ wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna, charakteryzująca się niskim dochodem (757 zł netto miesięcznie), znacznym stopniem niepełnosprawności oraz brakiem oszczędności i majątku, uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zapewnienie prawa pomocy jest kluczowe dla realizacji konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Wnioskodawca A.T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną, otrzymywanie zasiłku stałego w wysokości 757 zł netto miesięcznie, brak oszczędności i majątku oraz znaczny stopień niepełnosprawności. Wcześniej został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.T. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 maja 2016 r. A.T. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia.
16 czerwca 2016 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku A.T. podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący oświadczył, że otrzymuje pomoc z opieki społecznej (zasiłek stały) w łącznej wysokości 757 zł (netto).
Wniosek jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Analiza sytuacji materialnej A.T. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zważyć bowiem trzeba, że łączny miesięczny dochód skarżącego wynosi 757 zł (netto). Nadto z treści formularza PPF wynika, że A.T. nie posiada oszczędności ani majątku. Nie można również pominąć, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia A.T. odnośnie jego sytuacji majątkowej. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności uznano, iż uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, bowiem sytuacja finansowa nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W konsekwencji należy stwierdzić, że wniosek A.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został on uwzględniony.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło