II SA/Go 416/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi N.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...]r. [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz N.C. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. . W dniu 7 stycznia 2019 r. N.C. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego od [...] stycznia 2019 r. do [...] października 2019 r. na dziecko M.C. ur. [...] kwietnia 2016 r. w związku z przyznaniem przez pracodawcę urlopu wychowawczego od [...] stycznia 2019 r. do [...] stycznia 2021r. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Burmistrza [...] przez inspektora Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 3 pkt 11, art. 4, art. 5 ust. 1 i art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220, dalej jako u.ś.r.) oraz art. 104 k.p.a., odmówiono N.C. przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego od [...] stycznia 2019 r. do [...] października 2019 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018 r. Burmistrz przyznał N.C. następujące świadczenia: 1. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat S.C. w kwocie 95,00 zł miesięcznie na okres od [...].11.2018 r. do [...].02.2019 r., 2. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat M.C. kwocie 95,00 zł miesięcznie na okres od [...].11.2018 r. do [...].10.2019 r., 3. zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5-18 lat A.C. w kwocie 124,00 zł miesięcznie na okres od [...].11.2018 r. do [...].10.2019 r., 4. zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5-18 lat S.C. w kwocie 124,00 zł miesięcznie na okres od [...].03.2019 r. do [...].10.2019 r., 5. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - na S.C. w kwocie 400,00 zł miesięcznie na okres od [...].11.2018 r. do [...].12.2018 r. w kwocie 193,60 zł na okres od [...].01.2019 do [...].01.2019, 6.dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2019/2020 na A.C. w kwocie 100,00 zł jednorazowo, 7. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej M.C. w kwocie 95,00 zł miesięcznie na okres od [...].11. 2018 r. do [...].10.2019 r. Organ zwrócił uwagę, iż na podstawie powyższej decyzji do dnia [...] stycznia 2019 r. ustalono stronie prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na syna S.C. ur. [...] lutego 2014 r., a jednocześnie w dniu 7 stycznia 2019 r. strona zwróciła się do organu o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego od [...] stycznia do [...] października 2019 r. na dziecko M.C. ur. [...] kwietnia 2016 r. Ponadto organ ustalił, iż N.C. pobierała dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na syna S.C., przyznany przez Burmistrza [...] w następujących okresach: [...].04.- [...].10.2015r., [...].06.2017r.- [...].05.2018 r., [...].05.2018r.- [...].10.2018r. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 u.ś.r. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres 24 miesięcy kalendarzowych (pkt 1), przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawowana jest opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu (pkt 2), przez okres 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli opieka sprawowana jest nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 3). Organ I instancji stwierdził, iż skoro strona pobierała w okresie urlopu wychowawczego na syna S.C. (urlop odebrany w ratach) dodatek do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego łącznie przez 24 miesiące, wypełniony został cały okres wskazany przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. uprawniający do pobierania przedmiotowego dodatku. Zwrócił przy tym uwagę, iż w drugiej i trzeciej części urlopu wychowawczego tj. w okresie [...].06.2017 - [...].05.2018 r. i [...].05.2018 r. - [...].01.2019 r., strona korzystając z urlopu wychowawczego na syna S.C., równocześnie sprawowała opiekę nad synem M.C., który urodził się w dniu [...] kwietnia 2016 r. Według organu maksymalne okresy przysługiwania dodatku nie sumują się, a przysługuje ten najdłuższy, do którego dany podmiot jest uprawniony. Z uwagi na powyższe organ I instancji stwierdził, iż po wykorzystaniu przez stronę 24 miesięcy pobierania przedmiotowego dodatku brak jest podstaw do przyznania wnioskodawczyni dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na następny okres, dodając, iż wydłużenie okresu wypłaty przedmiotowego dodatku możliwe byłoby w przypadku urodzenia się więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu lub sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem organu I instancji przyznanie N.C. dodatku z tytułu opieki nad synem M.C. doprowadziłoby do sytuacji, w której przez okres kolejnych 24 miesięcy pobierałaby przedmiotowy dodatek, a łączny okres jego pobierania wyniósłby 48 miesięcy kalendarzowych, co nie byłoby zgodne z intencją racjonalnego ustawodawcy. Dla poparcia wyrażonego stanowiska organ przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 września2017 r., sygn. akt SK 36/15, w którym Trybunał orzekł że art. 10 ust. u.ś.r. w zakresie w jakim przyznaje do zasiłku rodzinnego wyłącznie jeden dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego bez względu na liczbę dzieci, które narodziły się w wyniku jednego porodu, jest zgodny z art 32 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 72 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji. N.C. złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, uznając rozstrzygnięcie za błędne i wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. z 2018 r. , poz. 570 ze zm.), z uwzględnieniem art.2 pkt 1, art. 3 pkt 2 i 16a, art. 4 ust 1 i ust 2 pkt 1, art. 5 ust 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, oraz art. 10 u.ś.r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolegium uznało, iż zaskarżona decyzja w żaden sposób nie narusza przepisów obowiązującego prawa. W ocenie organu odwoławczego dokonana przez organ I instancji na gruncie przedmiotowej sprawy wykładnia art. 10 u.ś.r. była prawidłowa. Przepis art. 10 u.ś.r. ustala w sposób jednoznaczny kwotę przysługującego świadczenia, nie pozostawiając organowi żadnych uprawnień do określenia innej wysokości tego dodatku. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że wysokość dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania w urlopu wychowawczego nie podlega zróżnicowaniu w zależności od ilości dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Natomiast kryterium liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu ma znaczenie przy ustalaniu okresu przysługiwania tego dodatku. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, iż ustawodawca uprawnił odwołującą do pobierania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego nie dłużej niż przez okres 24 miesięcy. Od powyższej decyzji N.C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wnosząc o przyznanie jej prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W ocenie skarżącej interpretacja przepisów prawa przez organy była błędna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U.2017.2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2018.1302, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja SKO, na mocy której została utrzymana w mocy decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U.2018.2220, dalej jako u.ś.r.), która określa warunki nabywania prawa do tych świadczeń oraz zasady ich ustalania, przyznawania oraz wypłacania. Zgodnie z art. 8 u.ś.r. do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z wymienionych w tym przepisie tytułów, a jednym z nich jest dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego (art. 8 pkt 2). Szczegółowe kwestie dotyczące tego dodatku zostały określone w art. 10 ustawy. Zgodnie z art. 10 ust. 1: Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Artykuł 10 ust. 2 u.ś.r. stanowi, że dodatek przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie. Organy obu instancji przyjęły, że skarżącej nie przysługuje prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego od [...] stycznia 2019 r. do [...] października 2019 r. na dziecko M.C., ponieważ wcześniej otrzymywała taki dodatek przez okres 24 miesięcy kalendarzowych w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko S.C. W świetle przytoczonych wyżej przepisów u.ś.r. stanowisko to należy uznać za błędne. Konstrukcja dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 u.ś.r., wyraźnie wskazuje, że przesłanką przyznania tego dodatku jest opieka nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, jeżeli dziecko pozostaje pod faktyczną opieką osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego, którą jest matka lub ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka. Urlop wychowawczy przysługuje na każde dziecko oddzielnie i tak samo oddzielnie przysługuje prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, za wyjątkiem dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Nie można z przepisu art. 10 u.ś.r. wyprowadzać wniosku, że przepis ten ogranicza prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego tylko do jednego z dzieci nie urodzonych podczas jednego porodu. Nie sposób twierdzić, że dodatek do zasiłku rodzinnego przysługuje w takiej sytuacji tylko na jedno z dzieci przez okres 24 miesięcy, a na następne dziecko nie przysługuje już w ogóle. Przywołany w uzasadnieniu decyzji wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 września 2017 r., SK 36/15 dotyczył zupełnie innej sytuacji, a mianowicie sprawowania opieki dziećmi, które narodziły się w wyniku jednego porodu, kiedy okres pobierania dodatku jest przedłużony do 36 miesięcy. Jeżeli osoba uprawniona, jak skarżąca, korzysta z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad drugim dzieckiem, nie urodzonym podczas jednego porodu i jeżeli każde z tych dzieci pozostaje pod jej faktyczną opieką, to na każde z nich przysługuje jej zasiłek rodzinny i do każdego z tych zasiłków przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, co wynika z art. 10 ust. 1 u.ś.r. Dodatek jest ściśle związany z zasiłkiem rodzinnym na określone dziecko i na każde z dzieci nie urodzonych podczas jednego porodu przysługuje przez okres 24 miesięcy. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie znajduje zatem jakiegokolwiek uzasadnienia odmowa przyznania skarżącej dodatku z tytułu opieki nad M.C. w okresie korzystania przez skarżącą z urlopu wychowawczego udzielonego na to dziecko, tylko dlatego, że wcześniej otrzymywała taki dodatek przez okres 24 miesięcy kalendarzowych w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko S.C. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy administracji przy wydawaniu badanych rozstrzygnięć, naruszyły przepis art. 10 u.ś.r. Z powyższych względów, a więc z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, które doprowadziło do utrzymania przez SKO w całości w mocy decyzji organu pierwszej instancji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (pkt I wyroku). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą związane przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.) i zgodnie z nią rozstrzygną o zasadności wniosku skarżącej o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem M.C. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. O należnych skarżącej kosztach postępowania, obejmujących w niniejszej sprawie koszty dojazdu na rozprawę w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt II wyroku).