II SA/Go 420/08

Dnia 10 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę na skutek zażalenia uczestnika [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 października 2008 roku, sygn. akt II SA/Go 420/08 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie. [...] wnieśli skargę na decyzję Wojewody Lubuskiego [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Z. [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę J.K. na budowę budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego na działce nr [...] , na działce o numerze ewidencyjnym [...]. Skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek wskazali, że efektem prowadzonych w ramach planowanej inwestycji robót ziemnych na głębokość 5 m będzie utrata oparcia dla zabytkowego budynku posadowionego na nieruchomości stanowiącej własność skarżących. Grunt skarżących sąsiaduje bowiem z terenem planowanej inwestycji. Zdaniem skarżących pas ziemi szerokości 2 m, oddzielający ich budynek od wykopu, nie zapewnia należytego oparcia budynkowi stanowiącemu ich własność. Nadto budowa budynku na gruncie sąsiednim w praktyce pozbawi ich dostępu do światła słonecznego i pociągnie za sobą trudne do odwrócenia skutki. Do wniosku skarżący załączyli obszerną dokumentację techniczną oraz fotograficzną. Postanowieniem z dnia 27 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uwzględnił wniosek skarżących i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Odpis postanowienia został doręczony wszystkim uczestnikom postępowania. Dnia 6 listopada 2008 r. uczestnik J.K. złożył zażalenie na to postanowienie, wnosząc o uchylenie go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uczestnik podniósł m.in., iż Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wziął pod uwagę wyłącznie argumenty, twierdzenia i interes skarżących, podczas gdy z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż rozpoznając tego rodzaju wniosek Sąd winien brać pod uwagę stanowiska wszystkich uczestników postępowania, bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę (wnioskodawcy), ale również po stronie innych uczestników postępowania. Uczestnik podkreślił, iż w niniejszej sprawie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wywoła dla niego jako inwestora negatywne skutki, m.in. w postaci opóźnienia realizacji inwestycji i wysokich kar umownych. Nadto wstrzymanie robót budowlanych na obecnym etapie mogłoby naruszyć stabilność całej konstrukcji i doprowadzić do katastrofy budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie należało uchylić. Analiza akt sprawy wskazuje, że przed rozpoznaniem przez Sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji odpisy tego wniosku nie zostały doręczone uczestnikom postępowania, m.in. J.K. Tym samym nie mógł się on ustosunkować do twierdzeń skarżących i przedstawić swojego stanowiska w sprawie. Niedoręczenie stronom postępowania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uznawane jest w orzecznictwie sądowym za przesłankę uchylenia postanowienia w tym przedmiocie (postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I OZ 1621/06, LEX nr 205605). Ma ono charakter oczywistego uchybienia procesowego. Argumentacja uczestnika, iż przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały wzięte pod uwagę interesy wszystkich stron postępowania, staje się w tym stanie rzeczy zasadna. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w myśl którego jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Uchylenie zaskarżonego postanowienia oznacza powrót do stanu sprawy, jaki istniał przed momentem wydania tego orzeczenia. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie może nastąpić dopiero po umożliwieniu ustosunkowania się do wniosku wszystkim stronom postępowania, a zwłaszcza uczestnikowi będącemu inwestorem. Z tego względu, w chwili obecnej, Sąd nie skorzystał z możliwości rozpoznania wniosku na nowo, jaką daje art. 195 § 2 p.p.s.a. Po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia oraz przy braku innych przeszkód natury procesowej, Sąd niezwłocznie wyznaczy termin rozprawy. Nie przesądzając w chwili obecnej o treści orzeczenia kończącego niniejszą sprawę należy podkreślić, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, Sąd stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. określi w wyroku, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Stan niepewności co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji będzie zatem trwał nie dłużej niż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego niniejszą sprawę. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że praktyka sądowa wskazuje, iż na szybkość i sprawność postępowania sądowego niebagatelny wpływ ma zachowanie stron procesu, które mimo iż działają w dobrej wierze, niejednokrotnie swoim zachowaniem są w stanie znacznie wydłużyć postępowanie, nie zdając sobie nawet sprawy, iż przedłużają tym samym stan niepewności co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz art. 195 § 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.