II SA/Go 420/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi D.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. (data wpływu do organu) D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zażaleniem w związku z "nienadawaniem dalszego toku i trybu formalnoprawnego zgodnie z wystąpieniem co do pisma z dnia [...] marca 2015 r." i "niezakończenia z przyczyn nieznanych " przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej kwestii dotyczącej przyznania pomocy na opłacenie kosztów związanych z wyjazdem na turnus rehabilitacyjny oraz dodatkowo w sprawie nierozwiązania podnoszonej przez nią kwestii skierowania do Parafii [...] na pakiety żywnościowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zwróciło się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustosunkowanie się do treści zażalenia skarżącej w sprawie turnusu rehabilitacyjnego oraz o nadesłanie akt administracyjnych spraw, o których mowa w zażaleniu. W odpowiedzi Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wskazał, że D.B. otrzymała dofinansowanie do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ze środków Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych. W zakresie dodatkowej pomocy w związku z wyjazdem, o którą strona zwróciła się organ [...] maja 2015 r. wydał decyzję, od której strona złożyła odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia na działania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, z treści którego wynika, iż organ ten nie nadał dalszego toku i trybu formalnoprawnego zgodnie z wystąpieniem strony i niezakończenia z przyczyn stronie nieznanych kwestii tyczących się turnusu rehabilitacyjnego, stwierdziło niedopuszczalność wniesionego przez D.B. zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium stwierdziło, że zażalenie D.B. jest bezzasadne, ponieważ organ I instancji wskazał stronie jakie obowiązki ciążą na organie podczas rozpatrywania wniosków stron. Organ wyjaśniając stronie jaka jest kolejność działań organu, poinformował, że po upływie wskazanego w piśmie terminu do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie, złożeniem wyjaśnień, dodatkowych dokumentów dotyczących sprawy, zostanie wydana decyzja w sprawie złożonego wniosku. Organ wskazał też, że D.B. wniosła zażalenie na brak podejmowania przez MOPS działań mających na celu poprawę jej trudnej sytuacji bytowej, a nie na wydane przez ten organ postanowienie. Dlatego też, zdaniem Kolegium, konieczne było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia w trybie art. 134 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższe postanowienie złożyła D.B., zarzucając organowi II instancji błędną wykładnię, złą ocenę i pominięcie faktów oraz brak dołożenia należytej staranności przy rozpoznaniu złożonego przez nią zażalenia. W odpowiedzi na skargę SKO podało, że nie widzi podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z czym wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą którego stwierdzono niedopuszczalność zażalenia. W myśl art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie z treścią art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Z przytoczonych powyższej przepisów prawa procesowego wynika, że zażalenie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od rozstrzygnięcia zapadłego w formie postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (art. 123 § 2 k.p.a.). W wypadku stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia organ wydaje postanowienie w tym przedmiocie, opierając rozstrzygnięcie na podstawie art. 134 k.p.a., który stosownie do art. 144 k.p.a. ma zastosowanie również do rozstrzygnięć w formie postanowienia. Sposób załatwienia sprawy determinuje treść żądania zawartego w podaniu strony. W przedmiotowej sprawie żądanie strony dotyczyło niezałatwienia jej spraw administracyjnych lub wniosków opisanych szeroko w zażaleniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. (k. 15-23 akt administracyjnych). Powyższe pismo należało potraktować jako zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (§ 1). Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( § 2 ) . W kontrolowanym przypadku Kolegium jest organem wyższego stopnia w rozumieniu cytowanego przepisu w stosunku do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zażalenie, o którym mowa w tym przepisie było więc dopuszczalne. Podkreślić należy, iż z treści zaskarżonego postanowienia wynika, iż Kolegium prawidłowo określiło przedmiot rozpoznania kwalifikując pismo skarżącej z dnia [...] kwietnia 2015 r. jako zażalenie. Wskazuje na to treść zaskarżonego postanowienia w którym na wstępie Kolegium podało, iż sprawa dotyczy rozpoznania zażalenia na działanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w zakresie nierozpoznania kwestii turnusu rehabilitacyjnego. Natomiast w końcowej części uzasadnienia postanowienia Kolegium potwierdziło, iż zażalenie związane było z brakiem podejmowania przez MOPS działań mających na celu poprawę jej trudnej sytuacji bytowej, a nie z wydanym przez ten organ postanowieniem. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, iż zadaniem Kolegium było więc rozpoznać złożone zażalenie w granicach przewidzianych przepisem art. 37 § 2 k.p.a. i ustalonym na podstawie wyjaśnień organu I instancji, w zakresie spraw objętych zażaleniem, w terminie określonym art. 35 § 3 k.p.a. Czym innym jest dopuszczalność zażalenia na postanowienie organu nadzorczego wydane w trybie art. 37 k.p.a. (w doktrynie i orzecznictwie uznaje się je za niedopuszczalne). Ta jednak kwestia nie jest przedmiotem kontroli sądowej, gdyż Kolegium błędne przyjęło niedopuszczalność złożonego środka prawnego, będącego w istocie w pełni dopuszczalnym zażaleniem z art. 37 § 1 k.p.a. W kontekście powyższych uwag stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z obrazą przepisu art. 134 w związku z art. 141 § 1 k.p.a., a stwierdzone naruszenie przepisów prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) - zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni powyższe stanowisko Sądu co do kwalifikacji zażalenia skarżącej i rozstrzygnie je w trybie art. 37 § 1 i 2 k.p.a.