II SA/Go 424/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik,, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "O" Sp. z o.o na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne Oddala skargę Uzasadnienie. Tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] września 2004r. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy, nałożył na "O" spółkę z ograniczona odpowiedzialnością, obowiązek wypłaty pracownikom, wymienionym w załączniku do nakazu, wynagrodzenie za pracę w okresie od miesiąca sierpnia 2003r. do miesiąca kwietnia 2004r., w kwocie 76. 023, 83 zł. Spółka z o.o. "O" reprezentowana przez Prezesa spółki – E.B., wniosła zarzuty do w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zarzutów prezes spółki wskazał niedopuszczalność prowadzenia egzekucji z uwagi na niewykonalność obowiązku. Skarżąca twierdzi, że złożyła wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu z wierzycielami i z tego powodu ma ustawowy zakaz zaspakajania wierzycieli objętych postępowaniem upadłościowym. Ponadto skarżąca podaje, że zgłoszona do sądu propozycja objęcia układem dotyczy również należności pracowniczych oraz, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział V Gospodarczy z dnia [...] września 2004r. sygn. akt VGU 31/04 dokonano zabezpieczenia jej majątku poprzez m.in. zakaz dokonywania wypłat gotówkowych i bezgotówkowych bez zgody nadzorcy sądowego. Postanowieniem z dnia [...] pażdziernika 2004r. nr rej. [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy oddalił zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu I instancji przedstawione przez skarżącą okoliczności nie świadczą o tym, że zachodzą niezależne od zobowiązanego oraz trwałe przesłanki niewykonalności obowiązku, a tylko takie - według stanowiska organu - mogą stanowić o niewykonalności obowiązku. Dalej organ stwierdza, że skarżąca miała możliwość zwrócenia się do nadzorcy sądowego o wyrażenie zgody na wypłatę zaległych wynagrodzeń pracowniczych. Od postanowienia organu I instancji spółka "O" reprezentowana przez Prezesa E.B., wniosła zażalenie. W zażaleniu skarżąca podnosi zarzut niewykonalności decyzji oraz niedopuszczalność prowadzenia egzekucji. Skarżąca podaje, że w dniu [...] lipca 2004r. spółka "O" złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Jako zabezpieczenie majątku dłużnika powołany został tymczasowy nadzorca sądowy. Dalej skarżąca, powołując się na treść art. 272 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (DZ.U. z 2003r. nr 217 poz. 2115 ze zm.) zwaną dalej ustawą, stwierdza, że układem obejmuje się wszystkie wierzytelności w stosunku do upadłego powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości, co zdaniem skarżącej należy interpretować w ten sposób, że zasadą jest iż wierzytelności w stosunku do upadłego są objęte układem, natomiast wyłączenia z układu stanowią wyjątek i jako taki nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Dalej skarżąca wywodzi, że wprawdzie w myśl art. 273 ust. 2 ustawy wierzytelności ze stosunku pracy nie są objęte układem , ale pod warunkiem, że wierzyciel nie wyraził zgody na objęcie jej układem. Skarżąca wyjaśnia jednocześnie, że Sąd nie wyznaczył jeszcze terminu wypowiedzenia się wierzycieli co do propozycji układowych. Ponadto skarżąca podkreśla, że na mocy postanowienia o zabezpieczeniu majątku, orzeczono wobec niej zakaz wypłat gotówkowych i bezgotówkowych bez zgody tymczasowego nadzorcy sądowego. Zdaniem skarżącej, niedokonanie wypłat nie wynika z braku stosownego wniosku do tymczasowego nadzorcy sądowego, ale z wyraźnego zakazu wynikającego z przepisu prawa. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004r. nr rej. [...] Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w sprawie oddalenia zarzutów w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu II instancji stan faktyczny i prawny skarżącej nie uległ zmianie, dlatego przytoczone prze nią w zażaleniu argumenty nie zasługują na uwzględnienie. "O" spółka z o.o., reprezentowana przez Prezeza Zarządu E.B., złożyła skargę. W skardze skarżąca stwierdza, że ma ustawowy zakaz zaspakajania wierzycieli objętych postępowaniem upadłościowym. Skarżąca dodaje, że złożyła propozycję objęcia układem należności pracowniczych, dlatego wypłata tych wynagrodzeń jest zabroniona. Skarżąca zarzuca naruszenie w toku postępowania przepisów art. 7 w zw. z art. 75 k.p.a., poprzez nie dopuszczenie środków dowodowych podnoszonych przez skarżącą. Powołując się na treść art. 87 ustawy skarżąca stwierdza, że ma ustawowy zakaz spłacania wierzycieli objętych postępowaniem układowym, również tych, którzy dobrowolnie przystępują do układu, w tym pracowników. Zdaniem skarżącej, na podstawie art. 272 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, układem obejmuje się wszystkie wierzytelności w stosunku do upadłego powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości. Wśród wyjątków od tejże zasady wymienionych w art., 273 ust. 2 znajdują się wierzytelności ze stosunku pracy, ale pod warunkiem wykluczającym, tj. w sytuacji gdy wierzyciel nie wyraził zgody na jej objęcie układem. Natomiast zgoda na objęcie wierzytelności układem powinna być wyrażona w sposób bezwarunkowy i nieodwołalny, najpóźniej przed przystąpieniem do głosowania nad układem. Zdaniem skarżącej organ egzekucyjny błędnie zastosował przepisy prawa, nadto nie wskazał podstawy prawnej, w oparciu o którą skarżący miałby spełnić dochodzone świadczenie, nie narażając się na odpowiedzialność. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2004r. nr [...] na skarżącą nałożono obowiązek wypłaty pracownikom wynagrodzenia za pracę za okres miesiąca sierpnia 2003r. do miesiąca kwietnia 2004r., w łącznej kwocie 76. 023. 83 zł. Skarżąca złożyła zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, twierdząc że nałożony na nią obowiązek jest niewykonalny. Niewykonalność obowiązku, zdaniem skarżącej, wynika z faktu, iż złożyła ona wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, która to okoliczność stanowi przeszkodę w spłacie m.in. zaległych zobowiązań pracowniczych. Na poparcie swego stanowiska skarżąca przytacza poszczególne przepisy wymienionej powyżej ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Stanowisko skarżącej jest błędne i nie znajduje oparcia w przepisach ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Zgodnie z treścią art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Skarżąca w oparciu o przytoczony przepis art. 33 pkt 5 zarzuciła niewykonalność nałożonego na nią świadczenia niepieniężnego. Stosownie do treści art. 38 ustawy, po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości przez dłużnika sąd niezwłocznie dokonuje zabezpieczenia jego majątku. Sąd zabezpiecza majątek dłużnika przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Natomiast zgodnie z treścią art. 39 sąd może w ramach zabezpieczenia zawiesić prowadzone przeciwko dłużnikowi egzekucje, zmienić lub uchylić zarządzenia tymczasowe wydane w celu zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, w szczególności przez uchylenie dokonanych zajęć. Przepis art. 40 przewiduje również inne możliwe do zastosowania sposoby zabezpieczenia. Z treści przywołanych przepisów wynika, że złożenie przez dłużnika wniosku o ogłoszenie upadłości ma ten skutek prawny, że przede wszystkim dochodzi do zabezpieczenia majątku dłużnika. Zabezpieczenie to następuje w formie ustanowienia tymczasowego nadzorcy sądowego. Uprawnienia tymczasowego nadzorcy sądowego regulują przepisy art. 38 ust. 2 w zw. z art. 180. Tymczasowy nadzorca sądowy sprawuje zarząd co do całości majątku dłużnika, wchodzącego w skład masy upadłości, sprawuje nadzór nad wykonywaniem przez dłuznika zarządu własnego i w tych ramach wyraża zgodę na dokonywanie przez dłużnika czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego nie oznacza zakazu regulowania zaległości płatniczych przez dłużnika. Tym samym złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie powoduje skutku w postaci zakazu regulowania zaległości płatniczych. Regulacje wynikające z przytoczonych przepisów pozwalają na wyciągnięcie wniosku, iż w czynnościach przekraczających zakres zwykłego zarządu, dłużnik winien każdorazowo uzyskać zgodę tymczasowego nadzorcy sądowego, w tego rodzaju czynnościach jest pozbawiony możliwości samodzielnego podejmowania decyzji. Po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości sąd może w ramach zabezpieczenia zawiesić prowadzone przeciwko dłużnikowi egzekucje. W sprawie sygn. akt VGU 31/04 Sądu Rejonowego V Wydział Gospodarczy, prowadzonej z wniosku skarżącej o ogłoszenie upadłości, Sąd zabezpieczył majątek dłużnika przez zawieszenie prowadzonych przeciwko niemu egzekucji. Jednakże egzekucja prowadzona z wniosku Inspektora Pracy nie została zawieszona. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca zwracała się do tymczasowego nadzorcy sądowego o wyrażenie zgody na spłatę należności dochodzonych wymienionym na wstępie tytułem wykonawczym. Ogłoszenie upadłości następuje z datą wydania przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości (art. 51). Następnie sąd wyznacza termin wstępnego zgromadzenia wierzycieli. Jeżeli na wstępnym zgromadzeniu wierzycieli zawarto układ, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu (art. 55). Skutkiem ogłoszenia upadłości jest wydanie i wskazanie całego majątku przez dłużnika – syndykowi – w wypadku likwidacji majątku dłużnika (art. 57), lub – zarządcy – jeżeli ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone było na etapie złożenia wniosku przez skarżącą o ogłoszenie upadłości. Jak wynika z treści pisma Sądu Rejonowego V Wydział Gospodarczy z dnia [...] stycznia 2006r., (k – 73 akt sądowych) wniosek skarżącej o ogłoszenie upadłości zawierał braki formalne, które nie zostały uzupełnione i rezultacie wniosek ten został skarżącej zwrócony. A zatem , jak z powyższego wynika, przed wydaniem postanowienia o ogłoszeniu upadłości, brak jest ustawowych zakazów spłaty zaległych płatności prze dłużnika, który taki wniosek złożył. Powyższy wniosek wynika jednoznacznie z treści art. 87, w myśl którego po ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu, upadły ani zarządca nie mogą spełniać świadczeń, które z mocy ustawy są objęte układem, z zastrzeżeniem art. 88. W tym też czasie nie można przeciwko dłużnikowi wszcząć , ani kontynuować egzekucji w poszukiwaniu wierzytelności. Jednakże należy podkreślić, że przepis ten dotyczy sytuacji po ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu, czyli po wydaniu przez sąd postanowienia, o którym mowa w art. 51. Skarżąca przytaczając zarzut niewykonalności świadczenia, powołuje się na przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, które regulują sytuację po ogłoszeniu upadłości, natomiast wniosek skarżącej o ogłoszenie upadłości, na podstawie zarządzenia sędziego został jej zwrócony, dlatego przytoczone przez skarżącą przepisy prawne nie mają do niej zastosowania. Powyższa uwaga dotyczy również przywołanego przez skarżącą przepisu art. 273 ust. 2, który dotyczy wierzytelności wyłączonych z układu. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że ze względu na okoliczność, że termin wstępnego zgromadzenia wierzycieli nie został wyznaczony, skarżąca nie miała podstaw do przyjęcia, że w ogóle zostanie ogłoszona upadłość z możliwością zawarcia układu, bowiem – jak wyżej wykazano – to wierzyciele decydują o tym, czy ogłoszona zostanie upadłość z możliwością zawarcia układu, a w wypadku nie zawarcia układu postępowanie upadłościowe obejmuje likwidację majątku dłużnika. Z powyższych względów zarzuty skarżącej co do niewykonalności świadczenia należy uznać za chybione. Natomiast, jak słusznie wskazał organ egzekucyjny w zaskarżonej decyzji, względy ekonomiczne nie uzasadniają twierdzenia o niewykonalności świadczenia. Jako niezasadny uznano również zarzut naruszenia art. 7 i 75 k.p.a. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.