II SA/Go 429/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o zakończeniu postępowania administracyjnego postanawia odrzucić skargę. D.B., za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na "SKO" i na pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], którym organ poinformował ją o zakończeniu prowadzonego przez siebie postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku skarżącej przekazanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w którym skarżąca ubiegała się o pomoc na zabezpieczenie środka transportu z kierowcą, opłacenie kosztów dojazdu na rozprawę w dniu 7 maja 2014 r. do Gorzowa Wlkp. i powrotu do miejsca zamieszkania. W skardze złożonej do Sądu na powyższe pismo D.B. zarzuciła organowi biurokrację. W udzielonej – wraz z przekazaniem skargi – odpowiedzi na nią, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wobec niejednoznacznej treści skargi zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2014r. Przewodniczący Wydziału wezwał D.B. do sprecyzowania w terminie 7 dni czy w skardze z dnia [...] czerwca 2014 r. (data złożenia do SKO) skarży wyłącznie pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie zawiadomienia o zakończeniu postępowania administracyjnego, czy też strona skarży dodatkowo działanie (decyzję, postanowienie, inny akt lub czynność), bezczynność lub przewlekłość organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pod rygorem przyjęcia, iż skarga dotyczy wyłącznie pisma Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] maja 2014 r. Nadto, w sytuacji, gdy strona skarżąca skarży działanie, bezczynność bądź przewlekłość SKO, Sąd wezwał stronę do szczegółowego podania przedmiotu działania (decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności), bezczynności lub przewlekłości skarżonego organu. Wezwanie D.B. odebrała osobiście w dniu 25 czerwca 2014 r. i pozostawiła je bez odpowiedzi, wobec czego Sąd uznał, że jedynym przedmiotem zaskarżenia jest pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...]. Na wezwanie Sądu, działający z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Kierownik Działu Administracyjno-Gospodarczego, udzielił odpowiedzi na skargę D.B. oraz przesłał żądane akta administracyjne sprawy. W odpowiedzi na skargę organ omówił przeprowadzone przez siebie postępowanie wszczęte na wniosek skarżącej o zabezpieczenie dojazdu do WSA w Gorzowie Wlkp. na rozprawę 7 maja 2014 r. i powrotu do miejsca zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi zawsze poprzedza analiza jej dopuszczalności. W tym zakresie Sąd bada czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego określoną przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, póz. 1269 ze zm.), który stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Nadto granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. winna zostać odrzucona. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie D.B. zaskarżyła pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], którym organ poinformował ją o zakończeniu prowadzonego przez siebie postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku skarżącej przekazanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w którym skarżąca ubiegała się o pomoc na zabezpieczenie środka transportu z kierowcą, opłacenie kosztów dojazdu na rozprawę w dniu 7 maja 2014 r. do Gorzowa Wlkp. i powrotu do miejsca zamieszkania. W pierwszej kolejności konieczne było rozważenie, czy zaskarżone pismo mieści się w katalogu aktów i czynności wskazanym w wyżej cytowanym przepisie. Nie ulega wątpliwości, że pismo to nie jest decyzją administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1), ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, ani postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a. Zatem należało rozważyć, czy zaskarżone pismo Kolegium mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Zaskarżone pismo Dyrektora MOPS nie posiada tej ostatniej cechy, ponieważ brak jest bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku (poza uprawnieniem procesowym wynikającym z art. 10 § 1 kpa), co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.