II SA/Go 432/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-08-20

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Aleksandra Wieczorek, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny dotyczący powierzchni gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co skutkowało pomniejszeniem płatności bezpośrednich, a także czy uzasadnienie decyzji było wystarczająco szczegółowe?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza prawo, ponieważ organ nie wyjaśnił w sposób wystarczająco szczegółowy, w jaki sposób na podstawie ortofotomapy ustalono, że dokładnie 0,20 ha działki skarżącego nie spełniało kryteriów utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Brak w aktach sprawy dowodów potwierdzających te ustalenia uniemożliwia kontrolę sądową i narusza zasady postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący K.K. ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Organ pierwszej instancji przyznał płatność, ale pomniejszył ją ze względu na stwierdzone nieprawidłowości dotyczące powierzchni działki rolnej "A", która według organu nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Skarżący w odwołaniu kwestionował te ustalenia, wskazując m.in. na błędną analizę załączników graficznych i utrzymywanie działki w dobrej kulturze rolnej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając ustalenia za prawidłowe. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się zmiany decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy wydaną dla K.K. decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) nr [...] z [...] lutego 2009 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 138 § 1 ust. 1, art.107 i art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98 póz.1071, z późn. zm.) w zw. art. 10 ust. 2 Ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, póz. 634 z 2008 r. ze zm.), art. 7 ust. l i art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 Nr 170, póz. 1051), art. 143 b ust. 4, ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.). W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż [...] maja 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2008. Wnioskodawca zadeklarował ubieganie się o przyznanie płatności z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) do działek ewidencyjnych nr [...] o łączniej powierzchni użytkowanej rolniczo 3,00 ha. W wyniku weryfikacji wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących działki ewidencyjnej nr [...], na której zlokalizowana jest część działki rolnej oznaczona identyfikatorem "A" o powierzchni 0,44 ha. Wykryte nieścisłości dotyczyły m.in. stwierdzenia iż powierzchnie działki rolnej "A" są większe od dopuszczalnych typów użytków (uprawnionych do uzyskania płatności obszarowych) występujących na działce ewidencyjnej nr [...]. W odpowiedzi skarżący złożył korektę wniosku wraz z oświadczeniem o podtrzymaniu złożonej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 deklaracji. Skarżący wyjaśnił jednocześnie, iż działka nr [...] jest uprawiana na powierzchni 0,44 ha, a drzewa i krzewy zostały usunięte. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z [...] lutego 2009 r. przyznał Wnioskodawcy jednolitą płatność obszarową w wysokości 814,35 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 135,72 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Wskazał, iż podstawą pomniejszenia jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej było stwierdzenie, iż część działki rolnej "A" na dzień 30 czerwca 2003 r. zajmował obszar, który nie był w tym dniu utrzymywany w dobrej kulturze rolnej. W związku z tym, zgodnie z art 143 b ustęp 4 Rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r, ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia dla rolników, brak jest podstaw do zakwalifikowania obszaru nieutrzymywanego w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. do uzyskania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej. Zastrzeżenia dotyczyły działki ewidencyjnej nr [...], na której zlokalizowane jest część działki rolnej "A", na których stwierdzono występowanie zadrzewień na powierzchni 0,20 ha. Zachodziła zatem różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną (tj. kwalifikowaną do płatności). W efekcie pomniejszono płatność zgodnie z art. 138 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20.11.2004 r., str. l ze zm.) w przypadku jednolitej płatności obszarowej. W złożonym odwołaniu skarżący zarzucał, iż decyzja organu I instancji została wydana jedynie na podstawie analizy załączników graficznych z których nie można stwierdzić jednoznacznie powierzchni. Podkreślił, iż działka "A" była na dzień 30 czerwca utrzymana w dobrej kulturze rolnej, zadrzewienie nie przekraczało 50 sztuk na hektar i nie przeszkadzało w wypasaniu zwierząt. Wskazał też, iż pojedyncze drzewa, które rosły na działce miały rozłożyste korony, co również mogło wpłynąć na błędna analizę załącznika graficznego. Organ odwoławczy wskazał, iż podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 170, póz. 1051 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli łącznie spełnia następujące warunki: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Art. 7 ust. 4 ustawy stanowi, iż wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni. W myśl art. 1 b ust. 4 Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, póz. 864), obszar użytków rolnych nowych Państw Członkowskich objęty systemem jednolitej płatności obszarowej jest częścią wykorzystywanych gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie. Powierzchnia ww. działek nie powinna być uwzględniana do naliczenia płatności, jeśli nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Warunki utrzymania gruntów zgodnie z normami określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 roku w sprawie w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. Nr 46, póz. 306 ze zm.). Na podstawie art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.) obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy też nie, oraz jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Art. 143 b ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku stanowi, iż do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88. Natomiast zgodnie z załącznikiem XX do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L z 2004 r. nr 345/1 ze zm.), minimalna powierzchnia obszaru zakwalifikowanego na jedno gospodarstwo dla Polski wynosi 1 ha. W ocenie organu odwoławczego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy oraz zastosował prawidłowo przepisy prawa. Zasadniczą kwestią dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie czy grunty rolne skarżącego położone na działce ewidencyjnej nr [...] tj. części działki rolnej oznaczonej "A" spełniają warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO). W wyniku weryfikacji wniosku, w oparciu o posiadane przez ARiMR ortofotomapy ustalono, iż na powierzchni działki stanowiącej 0,20 ha znajduje się typ użytkowania, nieuprawniony do uzyskania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej. Na tej podstawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zobligowany był w świetle regulacji zawartych w art 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku wykluczyć areał, który zgodnie z ortofotomapą nie był użytkowany rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Organ odwoławczy stwierdził, iż zdjęcie działki ewidencyjnej nr [...] wykonane zostało (na potrzeby utworzenia ortofotomapy) w roku 2004. Występujące na nieruchomości zadrzewienia w sposób bezsporny wskazują na brak użytkowania na dzień 30 czerwca 2003 r. w dobrej kulturze rolnej powierzchni o wielkości 0,20 ha. W konsekwencji uprawniona powierzchnia do jednolitej płatności obszarowej w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] wyniosła 0,24 ha. Podjęcie przez organ I instancji rozstrzygnięcia innego, niż zawarte w jego decyzji stałoby w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi wspólnotowymi i krajowymi przepisami prawa. Stwierdzono, iż organ I instancji nie negował, że skarżący w roku 2008 użytkował cały areał omawianej działki. Organ badał jedynie, czy cześć wykorzystywanych użytków rolnych była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutu strony, iż na podstawie załączników graficznych nie można jednoznacznie stwierdzić powierzchni. Wywiódł, że ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje tradycyjna mapa. Rozdzielczość terenowa ortofotomapy wynosi 0,5 metra, czyli daje możliwość jednoznacznego identyfikowania obiektów. Zawarte w decyzji zdjęcie lotnicze zostało wykonane w roku 2004, co dowodziło, iż Strona do dnia wykonania zdjęcia, a zatem również w roku 2003, nie doprowadziła opisanych w decyzji użytków rolnych na działce nr [...] do stanu pozwalającego na uzyskanie Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO). Wskazano jednocześnie, iż zgodnie z art. 20 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 który stanowi, iż "system identyfikacji działek rolnych jest ustanowiony na podstawie map lub dokumentów ewidencyjnych gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych włączając w to najlepiej ortoodwzorowania lotnicze lub satelitarne". W związku z powyższym nie można było zakwalifikować do płatności części działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,20 ha i uzasadnione było zastosowanie pomniejszeń płatności ze względu na fakt, iż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła 7,14 % w przypadku jednolitej płatności obszarowej. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2008 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej (Dz. U. Nr 201, póz. 1242) i wynosi 339,31 zł. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 3,00 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła 2,80 ha. Procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 7,14 %. Stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną uzasadniały pomniejszenie płatności o 135,72 zł. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 7,14%. Zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę (2 x 0,20 ha x 339,31 zł/ha = 135,72 zł). Kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu pomniejszeń wynosi 814,35 zł,. Ponieważ płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skarżący wniósł o zmianę decyzji poprzez przyznanie mu żądanej jednolitej płatności obszarowej. Uzasadniając swoją skargę, stwierdził, iż działka "A" na 30 czerwca 2003 r. była utrzymania w dobrej kulturze rolnej. Działkę porastały drzewa lecz zadrzewienie nie przekraczało 50 drzew na 1 ha, co jest dozwolone i nie konfliktuje z zasadami utrzymywania działki w dobrej kulturze rolnej. Drzewa nie przeszkadzały w wykorzystywaniu działki na pastwisko. Wyjaśnił też, iż część drzew widocznych na zawartym w decyzji zdjęciu rosła wzdłuż rowu, który nie jest wliczany do powierzchni działki. Ich korony zasłaniały powierzchnię nieruchomości. Nadto stwierdził, iż zdjęcia były wykonane w 2004 roku i nie mogły być dowodem na to, jaka roślinność porastała działkę rok wcześniej. W złożonej odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie. Ponowił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ortofotomapa wykazywała zawyżenie przez skarżącego powierzchni gruntów uprawniających do uzyskiwania dopłat. Stwierdził też, że w wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, iż powierzchnia równa 0,20 ha nie była na dzień 30 czerwca 2003 r. użytkowana rolniczo, a fakt ten potwierdził sam skarżący stwierdzając, że porastające działkę drzewa zostały usunięte. Nadto, wbrew słowom skarżącego, działki nie porastały pojedyncze drzewa lecz skupiska drzew. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Spór między stronami dotyczył stanu faktycznego sprawy. Skarżący podważał ustalenia faktyczne skutkujące pomniejszeniem jednolitej płatności obszarowej za 2008 rok o 135,72 zł. Twierdził bowiem, że jego grunt rolny stanowiący działkę oznaczoną we wniosku o przyznanie płatności jako "A" był w dniu 30 czerwca 2003 r. oraz jest obecnie utrzymany w dobrej kulturze rolnej. Organ administracji natomiast stał na stanowisku, że nie cała powierzchnia działki była w stanie uzasadniającym przyznanie dopłat. Organ twierdził, iż na obszarze 0,20 ha z ogólnej powierzchni 0,54 ha działka była zalesiona, przez co nie odpowiadała wymogowi utrzymania gruntu rolnego w dobrej kulturze rolnej i że stan ten występował już 30 czerwca 2003 r. Z ustaleń takich wywiódł konieczność umniejszenia jednolitej płatności obszarowej proporcjonalnie do stwierdzonego zawyżenia powierzchni we wniosku. Jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia wskazywał art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003. W myśl tego przepisu: "obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie (...)". Sposób obliczenia płatności w przypadku zawyżenia przez producenta rolnego areału uprawniającego do uzyskania płatności wynika natomiast z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004, zgodnie z którym: "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę" Przepisy te nie nastręczały problemów interpretacyjnych. Ich zastosowanie warunkowało jednak prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: "Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej". Wyrazem oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego są ustalenia faktyczne formułowane w kończącej postępowanie decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.). W myśl art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość wymogom wynikającym z przywołanych regulacji. Nie został bowiem wyjaśniony szczegółowy sposób obliczenia powierzchni, która w dniu 20 czerwca 2003 r. nie znajdowała się w dobrej kulturze rolnej. Na tę okoliczność skarżący wskazywał już w toku postępowania - w odwołaniu od decyzji Kierownika Powiatowego Biura ARiMR Organ odwoławczy odpierając tej treści zarzut w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powoływał się na szczegółowość pomiaru dokonywanego na podstawie ortofotomapy. Wskazywał mianowicie, że obliczenia dokonywane na jej podstawie są precyzyjne, gdyż mapa wiernie przedstawia stan pokrycia terenu. Wynika to stąd, iż ortofotomapa jest przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Sąd nie neguje zasadności powyższych ogólnych stwierdzeń. Stwierdza jednak, że decyzja wydana w niniejszej sprawie nie wyjaśnia z czego wynika, iż dokładnie 0,20 ha działki skarżącego nie spełnia kryteriów uprawniających do uzyskania spornej płatności. Także akta postępowania nie zawierają dowodu, z którego wynika kto, kiedy, za pomocą jakiej aparatury i techniki obliczeń w oparciu o treść ortofotomapy ustalił, że dokładnie taka część działki skarżącego jest zadrzewiona. W aktach znajduje się jedynie pismo z dnia [...] października 2008 r. zawierające "prośbę o skontrolowanie rolnika w miejscu", gdzie wskazano, iż "zgodnie z obowiązującymi procedurami w trakcie kontroli administracyjnej" ustalono, że powierzchnia działki uprawniająca do uzyskania płatności wynosiła 0,34 ha, a nie jak deklarował skarżący 0,54 ha. Pomijając nawet fakt, iż pismo to nie było znane stronie, ono również nie wskazuje co stanowiło podstawę obliczenia spornej powierzchni. Także mapa, na którą powoływały się organy nie była opatrzona podziałką. Wskazywała jedynie przebieg granic, oznaczenie jak i graficzne oznaczenia typów pokrywającej działkę roślinności. Powyższe braki powodowały, że ustalenie co do powierzchni działki musi być uznane za arbitralne, w związku z czym rozstrzygnięcie nie poddawało się merytorycznej kontroli. Należy też wskazać, iż obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 kpa. Powołanie się na nieskonkretyzowane wyniki obliczeń nie spełnia wymogu wskazania dowodu, na którym opierał się organ, czyniąc ustalenia faktyczne (art. 107 § 3 kpa). Brak w aktach sprawy dowodów, na podstawie których poczynione zostały ustalenia faktyczne, uniemożliwia nie tylko sądowi kontrolę oceny wiarygodności dowodów, ale także stronie kwestionowanie ich wiarygodności. Należy też zwrócić uwagę, że organy nie poddały weryfikacji oświadczenia skarżącego z [...] października 2008 r., w którym stwierdził, iż działka nr [...] (czyli część działki oznaczonej jako "A") uprawiana jest na powierzchni 0,44 ha. Nie odniesiono się również do twierdzeń odwołania, gdzie skarżący podnosił, że ilość drzew na jego nieruchomości nie przekracza 50 sztuk na hektar, a sama działka jest wykorzystywana na pastwisko, w czym nie przeszkadzają porastające działkę drzewa. Twierdzenia te wymagają analizy i zestawienia ich z treścią rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46 poz. 306) oraz wcześniejszego rozporządzenia tegoż organu z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65 poz. 600). Brak odniesienia się do powyższych twierdzeń świadczy o wadliwości uzasadnienia decyzji, uniemożliwiającej zarazem poddanie tej decyzji kontroli sądowej. Powyższe naruszenia art. 107 § 3 i art. 7 k.p.a., spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, w związku z czym orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. Podstawą prawną takiego rozstrzygnięcia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 pkt lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej cyt. jako "p.p.s.a."). Jednocześnie na podstawie art. 152 p.p.s.a. należało orzec, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W toku ponownego postępowania, organ odwoławczy ponownie rozpozna odwołanie kierując się powyższymi wskazaniami i rozważy przeprowadzenie uzupełniającego postępowania w trybie art. 136 lub art. 138 § 2 k.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło