II SA/Go 432/10

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-07-15

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej, utrzymującej się wyłącznie z zasiłku pielęgnacyjnego, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że z mocy ustawy jest zwolniona z kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie niepełnosprawnej, której jedynym dochodem jest zasiłek pielęgnacyjny, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nawet jeśli z mocy ustawy jest zwolniona z kosztów sądowych. Zwolnienie z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 a p.p.s.a. nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego, które ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący M.N. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący złożył go wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, wskazując na swoją trudną sytuację materialną jako osoba niepełnosprawna, utrzymująca się z zasiłku pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie
1. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r., w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Dnia [...] czerwca 2010 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarga M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Skarżący w skardze złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych oraz ustanowienia adwokata. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 czerwca 2010 r., M.N. został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe zarządzenie zostało doręczone w dniu 23 czerwca 2010 r., natomiast 8 lipca 2010 r. wpłynął do sądu wniosek M.N. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularz PPF wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu wniosku M.N. podał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Skarżący oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się wyłącznie z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł. Na wstępie należy wskazać, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF po upływie terminu ustawowego nie powoduje dla skarżącego jakichkolwiek ujemnych skutków prawnych np. w postaci odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu. Wynika to faktu, że M.N. z mocy ustawy jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 a p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U, Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). Z tego względu mając na uwadze zasadę ekonomii procesowej przystąpiono do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak już wyżej wskazano, wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, już z tej tylko przyczyny, że M.N. z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia tychże kosztów (art. 239 pkt 1 a p.p.s.a,). Dlatego też wniosek skarżącego w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Uzasadniony jest wniosek M.N. o ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a,, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak- Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s, 36-39), W świetle faktów przedstawionych przez M.N. i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania dla siebie. Zważyć bowiem trzeba, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Jedynym jego dochodem jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada wartościowych rzeczy ruchomych ani oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność jego oświadczenia w tym przedmiocie. Uzasadniona jest zatem teza, że M.N. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło