II SA/Go 434/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Asesor WSA Joanna Brzezińska specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2008 r. sprawy z wniosku B.M. o wymierzenie Kierownikowi Biura Powiatowego Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. grzywny (art. 55 § 1 ppsa) postanawia: 1. wymierzyć Kierownikowi Biura Powiatowego Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. grzywnę w kwocie 1.000 zł (tysiąc złotych), 2. zasądzić od Kierownika Biura Powiatowego Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. na rzecz wnioskodawcy B.M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 17 lipca 2008 r. B.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosek o wymierzenie grzywny Biuru Powiatowemu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. W uzasadnieniu wniosku B.M. podał, iż dnia [...] r. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L., dalej zwanej ARiMR, skargę z dnia [...] r. skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. dotyczącą bezczynności ARiMR w zakresie nierozpoznania wniosku z dnia [...] r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Wnioskodawca składając w/w skargę za pośrednictwem ARiMR jednocześnie przesłał do tutejszego Sądu kserokopię skargi z dnia [...] r. wraz z kserokopią dowodu uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, informując w ten sposób Sąd wniesieniu skargi. W związku z powyższym Wiceprezes WSA zwróciła się pismem [...] do Dyrektora Biura Powiatowego ARiMR w L. o udzielenie informacji na jakim etapie znajdują się sprawy ze skargi B.M. w przedmiocie bezczynności z dnia [...] r. oraz druga z dnia 31 marca 2008 r. Organ odebrał w/w wezwanie w dniu 2 lipca 2008 r., jednakże nie udzielił Sądowi żadnej odpowiedzi. W dniu 26 sierpnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła przekazana przez Biuro Powiatowe ARiMR w L. skarga B.M. z dnia [...] r. na bezczynność w/w organu, która jest przedmiotem rozpoznania tutejszego Sądu. Wnioskiem z dnia 4 października 2008 r. (data stempla pocztowego - k.63) B.M. zwrócił się do Sądu o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie odpis wniosku o wymierzenie grzywny został doręczony Kierownikowi Biura Powiatowego w dniu 14 sierpnia 2008 r. (k.47). Organ nie udzielił do dnia rozprawy żadnej odpowiedzi, a w dniu wyznaczonej rozprawy na podstawie art. 90 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) nie stawił się i nie udzielił żadnych wyjaśnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie zasadnym jest wskazać, iż wniosek o wymierzenie grzywny jako środek służący stronie w razie przewlekłości działania organu, wszczyna postępowanie pozostające w związku z toczącym się już postępowaniem sądowoadministracyjnym. Jest jednak odrębnym postępowaniem sądowym, wszczynanym na wniosek skarżącego w przypadku niezastosowania się przez organ administracji publicznej do wynikającego z art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązku przekazania skargi Sądowi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Tym samym Sąd rozpatrując niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008r. ( II FPS 1/08, ONSAiWSA 2008/3/42) oraz przez T. Wosia (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, s. 259). W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do powyższego obowiązku sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Przyjęte w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozwiązania wskazują na to, iż postępowanie sądowoadministracyjne uruchamia wniesienie skargi na akt lub czynność (bezczynność) organu administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej wywołana wniesieniem skargi jest normowana przepisem art. 1 tej ustawy. Z wyraźnej woli ustawodawcy skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, organ zaś, za którego pośrednictwem skargę wniesiono, ma obowiązek przekazać ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a.). Organ, który skargę otrzymał, może jeszcze ją uwzględnić w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy przed sądem administracyjnym (art. 54 § 3 p.p.s.a.), to uprawnienie organu administracji publicznej nie zwalnia go jednak z obowiązku określonego w art. 54 § 2, to jest przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Z tej regulacji prawnej jednoznacznie wynika, iż skarga jest wnoszona "do sądu administracyjnego", a jedynie ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powróciła do regulacji takiej, jaka była przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, która przewidywała, iż skargę wnosi się bezpośrednio do sądu administracyjnego, a więc wnoszenia skarg za pośrednictwem organu administracji publicznej. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. z uchybieniem przez organ terminu już po wniesieniu, ale jeszcze przed rozpoznaniem wniosku strony skarżącej o wymierzenie grzywny, nie uzasadnia umorzenia postępowania w zakresie tego wniosku tylko z tego powodu. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. bowiem nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie ( por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006r. II OSK 1024/06 ONSAiWSA 2006/6/156). Należy ponadto zauważyć, iż cytowany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że organ nie wypełnił obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Termin ten byłby zachowany gdyby przekazanie skargi wraz z wymaganymi dokumentami odbyło się do dnia 14 lipca 2008r. Tymczasem nastąpiło to dopiero w dniu 21 sierpnia 2008r. a więc z ponad miesięcznym przekroczeniem terminu określonego w powołanym art. 54 § 2 p.p.s.a Postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny nie jest postępowaniem w przedmiocie bezczynności organu. Tym samym spóźnione dokonanie czynności nie świadczy o bezprzedmiotowości, a tym bardziej o bezzasadności tego postępowania. Wymierzenie grzywny - mimo> spóźnionego wykonania przez organ omawianych obowiązków - ma walor sankcji za uchybienie przez organ ustawowym obowiązkom. Nie można więc przyjąć, by spełnienie obowiązków nałożonych na organ art. 54 § 2 p.p.s.a. - wprawdzie już po wystąpieniu przez stronę skarżącą z wnioskiem o ukaranie grzywną, ale przed jego rozpoznaniem przez Sąd l instancji - skutkować winno oddaleniem wniosku. Brak, bowiem podstaw prawnych ku temu by przyjąć, że wypełnienie przez organ po terminie ustawowej powinności czyni postępowanie -wszczętego uprawnionym wnioskiem strony- bezzasadnym. Mając powyższe okoliczności na uwadze wniosek skarżącego należy merytorycznie rozpoznać. W świetle tego, co wyżej powiedziano art. 55 § 1 p.p.s.a. uzależnia możliwość wymierzenia grzywny przez Sąd jedynie od tego, czy w sprawie zachodzi materialnoprawna przesłanka niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 i czy skarżący wystąpi ze stosownym wnioskiem. Z uwagi na to, że zaistniały warunki do wymierzenia Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. grzywny Sąd uwzględnił wniosek wnioskodawcy B.M.. Sąd uznał, że adekwatne do stopnia zaniedbania obowiązków przez organ w niniejszej sprawie jest wymierzenie grzywny w wysokości określonej w zaskarżonym postanowieniu, tj. w kwocie 1.000 zł .Za wymierzeniem organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w wysokości orzeczonej, zbliżonej do jednokrotnego minimalnego wynagrodzenia miesięcznego przemawia to, że organ nie wyjaśnił powodów niedotrzymania terminu, które usprawiedliwiłyby opóźnienie w wykonaniu ustawowego obowiązku. Okolicznością przemawiającą na korzyść organu, a więc znajdującą odzwierciedlenie w wysokości wymierzonej grzywny było to, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. wypełnił. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że adekwatne do stopnia zaniedbania obowiązków przez organ w niniejszej sprawie jest wymierzenie grzywny w wysokości określonej w sentencji postanowienia.