II SA/Go 440/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi L.Ś. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych oraz zwrotu stypendium stażowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Starosta Powiatu [...] zobowiązał L.Ś. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] maja 2016 r. oraz zwrotu stypendium stażowego za okres od [...] maja 2016 r. do [...] listopada 2016 r., w łącznej kwocie 8 347,13 zł brutto. Decyzja wydana została na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "c" 7 oraz ust. 7, art. 76 ust. 1, ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DZ.U. z 2018 r. poz. 1265) zwana dalej ustawą, art. 104 kpa. W uzasadnieniu organ wskazał, że L.Ś. uznana została za osobę bezrobotną od dnia [...] stycznia 2016 r. z prawem do zasiłku od dnia [...] stycznia 2016 r., który pobierała do dnia [...] maja 2016 r. W okresie od dnia [...] maja 2016 r. do dnia [...] listopada 2016 r. stronie przysługiwało prawo do stypendium z tytułu odbywania stażu. Status osoby bezrobotnej strona utraciła z dniem [...] stycznia 2017 r. z powodu podjęcia zatrudnienia. Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] poinformował PUP [...], że z dniem [...] listopada 2015 r. L.Ś. nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Organ zwrócił się do ZUS o zwrot pobranych świadczeń z tytułu pozostawania bez pracy za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] listopada 2016 r. w łącznej kwocie 8 946,30 zł. Natomiast w dniu 9 pażdziernika 2017 r, organ rentowy jednorazowo przekazał na rachunek bankowy Funduszu Pracy PUP kwotę 599,17 zł. Decyzją Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2018 r. L.Ś. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2016 r. oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ II inst. decyzją z dnia [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję Starosty Powiatu. Wyrokiem z dnia 19 września 2018 r. sygn. akt II SA/Go 516/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę na w.w. decyzję. Wobec powyższego na podstawie art. 76 ustawy Starosta Powiatu wszczął postępowanie w przedmiocie zwrotu przez L.Ś. zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] maja 2016 r. oraz zwrotu stypendium stażowego za okres od [...] maja 2016 r. do [...] listopada 2016 r. w łącznej kwocie 8.347,13 zł. Organ powołał się na treść wyroku Sądu Okręgowego [...] Sądu pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r. sygn. akt [...], który zmienił decyzję ZUS z dnia [...] grudnia 2015 r. w ten sposób, że przywrócił stronie prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres dwóch lat, od dnia [...] listopada 2015 r. Powyższe świadczenie przysługiwało stronie do dnia do dnia [...] pażdziernika 2017r. Tym samym w dniu rejestracji tj. [...] stycznia 2016 r. strona nie spełniała wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wymaganych do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Organ wskazał, że niekwestionowany przez stronę fakt pobrania z tytułu zasiłku dla bezrobotnych kwoty 2.928,60 zł brutto za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] maja 2016 r. oraz z tytułu stypendium stażowego kwoty 6.017, 70 zł brutto za okres od [...] maja 2016 r. do [...] listopada 2016 r. nastąpił w okresie, kiedy strona z powodu posiadania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie była uprawniona do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Zatem w tym samym okresie strona posiadała prawo do dwóch świadczeń z zabezpieczenia społecznego, tj. świadczenia ze środków Funduszu Pracy oraz świadczenia z tytułu renty, z tym, że fizycznie wypłaconych w różnych okresach. Dalej organ podniósł, że zwrócił się do organu rentowego o zwrot kwoty 8 946,30 zł tytułem nienależnie pobranych świadczeń przez osobę, z czego wpłynęła kwota 599,17 zł. Dokonywanie dalszych potrąceń nie było możliwe z uwagi na fakt, że świadczenie rentowe przysługiwało stronie do dnia [...] pażdziernika 2017 r. Powyższe oznacza, że organ rentowy wypłacił stronie owe świadczenie nie dokonując jego pomniejszenia o kwotę wypłaconego zasiłku lub innych świadczeń finansowanych z Funduszu Pracy, zatem pozostała kwota stanowi świadczenie nienależne podlegające obowiązkowi zwrotu na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy. Organ wskazał, że rejestrując się jako osoba bezrobotna strona była pouczona o prawach i obowiązkach bezrobotnego. Jednocześnie organ pouczył stronę o możliwości wystąpienia z wnioskiem o rozłożenie na raty, odroczenie terminu płatności lub umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. Od powyższej decyzji L.Ś. wniosła odwołanie. Skarżąca wskazała, że rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznano jej po półtora roku od zarejestrowania w PUP oraz po ponad roku od rozpoczęcia stażu i pół roku od jego zakończenia. Zaznaczyła, że nie pobierała jednocześnie zasiłku oraz renty. Żądanie zwrotu kwot uważa za krzywdzące. Podniosła, że pracę w ramach stażu wykonywała sumiennie, a teraz wypłacone za nie wynagrodzenie uznaje się za nienależne. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I inst. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ w całości podzielił argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Na powyższą decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2019 r. L.Ś. wniosła skargę. Skarżąca podniosła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciami wydanymi w niniejszej sprawie, ponieważ status osoby bezrobotnej nabyła zgodnie z prawem, w tamtym czasie nie była bowiem zatrudniona oraz nie posiadała prawa do renty. Kwestionowała prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie jednakowego traktowania osoby bezrobotnej oraz osoby będącej na stażu. Wskazała, że nigdy nie posiadała w tym samym czasie dwóch świadczeń, tymczasem organ przyjmuje fikcję nienależnie pobranego świadczenia oraz żąda jego zwrotu w kwocie brutto. Pracę na stażu przyjęła w dobrej wierze, a obowiązki z tym związane wykonywała sumiennie. Przy rejestracji jako osoba bezrobotna nie zataiła żadnych informacji, nie przedłożyła fałszywych dokumentów oraz fałszywych oświadczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." Stan faktyczny niniejszej sprawy pozostaje poza sporem. W dniu [...] stycznia 2016 r. skarżąca dokonała rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. W okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] maja 2016 r. skarżąca pobierała zasiłek dla bezrobotnych, natomiast w okresie od [...] maja 2016r. do [...] listopada 2016 r. odbywała staż i z tego tytułu pobierała stypendium stażowe. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2017 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...] zmienił decyzję ZUS z dnia [...] grudnia 2015 r. w ten sposób, że przywrócił ubezpieczonej L.Ś. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres dwóch lat, od dnia [...] listopada 2015 r. Treść powyższego wyroku miała wpływ na ocenę statusu skarżącej jako osoby bezrobotnej, który posiadała w okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżąca została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2016r., a decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją organ II inst. z dnia [...] marca 2018 r. Wyrokiem z dnia 19 września 2018 r. sygn. akt II SA/Go 516/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę L.Ś. na w.w. decyzję w przedmiocie pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej. W tej sytuacji kwestia pozbawienia skarżącej z dniem [...] stycznia 2016 r. statusu osoby bezrobotnej została rozstrzygnięta. Zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy konsekwencją utraty statusu osoby bezrobotnej orzeczonej z mocą wsteczną jest z obowiązek zwrotu świadczeń pieniężnych nabytych i związanych ze statusem osoby bezrobotnej. Ustawodawca przyjmuje, że osoba która ( m.in.) posiada prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy nie spełnia warunków do przyznania jej statusu bezrobotnego, a zatem osobie takiej nie przysługują świadczenia związane ze statusem osoby bezrobotnej, natomiast pobrane świadczenia ustawodawca traktuje w takiej sytuacji jako świadczenia nienależne. Zgodnie z treścią art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. W myśl art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy za świadczenia nienależnie pobrane uważa się: zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78. Z przytoczonych przepisów wynika, że zbieg uprawnień do renty oraz świadczeń z tytułu posiadania statusu osoby bezrobotnej ustawodawca traktuje jako bezwzględną przesłankę, o której mowa w art. 76 ust. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy, do orzeczenia o zwrocie świadczenia jako pobranego nienależnie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że posiadając status osoby bezrobotnej skarżąca pobrała zasiłek dla bezrobotnych w łącznej kwocie 2928, 60 zł oraz stypendium stażowe w łącznej kwocie 6017,70 zł, co stanowi łącznie kwotę 8 946,30 zł. Z wymienionej sumy pieniężnej ZUS potrącił z renty oraz przekazał na konto PUP kwotę 599,17 zł, a wobec tego w związku z utratą statusu osoby bezrobotnej do zwrotu pozostaje kwota 8 347,13 zł. W tych okolicznościach sprawy stwierdzić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I inst. wydane zostały zgodnie z przepisami prawa materialnego. W toku postępowania nie doszło również do naruszenia przepisów procesowych, w stopniu który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. W analizowanej sprawie nie doszło do przedawnienia roszczeń z tytułu wypłaconych zasiłków oraz stypendium. Po myśli art. 76 ust. 3 w.w. ustawy roszczenia z tytułu zasiłków, stypendiów i innych świadczeń pieniężnych finansowanych z Funduszu Pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia spełnienia warunków do ich nabycia przez uprawnioną osobę, a roszczenia powiatowego urzędu pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty. Z akt sprawy wynika, że pierwszy zasiłek dla bezrobotnych został skarżącej wypłacony w dniu [...] stycznia 2016 r., natomiast postępowanie w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia zostało wszczęte w dniu [...] stycznia 2019r. – data doręczenia zawiadomienia o wszczęciu – 17 stycznia 2019 r. Odnosząc się do pozostałej argumentacji zawartej w skardze stwierdzić należy, że nie mogła mieć ona wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, natomiast może mieć wpływ na wynik postępowania w przedmiocie umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń. Przepis art. 76 ust. 7 w.w. ustawy stanowi, że starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 i 3, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 i 3, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia podstaw materialnoprawnych oraz procesowych do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.