II SA/Go 445/07
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-10-04
Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, merytorycznie rozpatrując wniosek o wznowienie, zamiast przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia, czy wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu braku przymiotu strony, nie mogą merytorycznie rozpoznać wniosku o wznowienie postępowania w fazie wstępnej. Taka odmowa może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy brak przymiotu strony jest ewidentny. W przeciwnym razie, organ powinien najpierw wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, a dopiero w dalszej fazie merytorycznie badać, czy wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony.Stan faktyczny
Wnioskodawcy zwrócili się do Prezydenta Miasta o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że jako właściciele sąsiednich nieruchomości zostali niesłusznie pozbawieni możliwości uczestniczenia w tym postępowaniu. Prezydent Miasta odmówił wznowienia, uznając, że wnioskodawcom nie przysługiwał przymiot strony, ponieważ projektowana zabudowa nie oddziaływała na ich nieruchomości. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak uzasadnienia faktycznego decyzji oraz błędne ustalenie kręgu stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2007 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz [...] solidarnie kwotę 300 zł (trzysta złotych) oraz na rzecz, [...] solidarnie kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
-1-Sygn. akt II SA/Go 445/07
UZASADNIENIE
[...] zwrócili się do Prezydenta Miasta S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...], udzielającą pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkalnej z garażem podziemnym wraz z urządzeniami budowlanymi przy A. w S. Wnioskodawcy wznowienia postępowania wskazali, iż będąc właścicielami sąsiednich nieruchomości niesłusznie pozbawieni zostali możliwości uczestniczenia w w/wym. postępowaniu.
Prezydent Miasta S. decyzją [...] odmówił wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Organ l instancji zwrócił uwagę, iż szczegółowe określenie, który z podmiotów poza inwestorem posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów techniczno - budowlanych, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. W sytuacji, gdy inwestor buduje zachowując odległości przewidziane w przepisach wówczas zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie dochodzi do oddziaływania obiektu budowlanego na okoliczne nieruchomości. W konsekwencji właścicielom, użytkownikom wieczystym i zarządcą tych nieruchomości nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu.
Organ l instancji wyjaśnił, że analiza obszaru oddziaływania obiektu dokonana w trakcie prowadzonego postępowania o pozwolenie na budowę wykazała, że projektowana zabudowa nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu działek sąsiednich, ponieważ spełnia wymogi przepisów powszechnie obowiązujących zawierających regulacje odnoszące się do projektowanej zabudowy, w tym dotyczące odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości jak również wymaganego dostępu światła i słońca do pomieszczeń mieszkalnych w budynkach usytuowanych na działkach sąsiednich. Dlatego też
-2-Sygn. akt II SA/Go 445/07
właścicielom i wieczystym użytkownikom działek sąsiadujących z działką przy A. nie przysługiwał przymiot strony.
Od powyższej decyzji odwołali się wnioskodawcy wznowienia postępowania. W odwołaniu odwołujący się zwrócili uwagę, iż decyzja organu l instancji jest ogólnikowa, szablonowa i niczego nie wyjaśnia. W ocenie odwołujących się decyzja pierwszoinstancyjna stanowi doskonały przykład "wzorcowej" decyzji administracyjnej, która może być stosowana we wszystkich tego typu sprawach -jedynie po zmianie dat, numerów i adresów.
Wojewoda decyzją [...] utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zacytował treści art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Wskazał, że przeprowadzona analiza obszaru oddziaływania projektowanej zabudowy mieszkaniowej wykazała, że zabudowa ta nie wprowadzi ograniczeń w korzystaniu i zagospodarowaniu działek sąsiednich. Organ II instancji wskazał ponadto, że nowo projektowana zabudowa stanowi uzupełnienie istniejącej w tym obszarze zabudowy mieszkaniowej. Organ zwrócił także uwagę, iż projekt budowlany projektowanej inwestycji spełnia m.in. wymogi przepisów budowlanych odnośnie zachowania odległości obiektów budowlanych od granic nieruchomości oraz dostępu światła do pomieszczeń mieszkalnych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponieważ projektowana zabudowa nie wprowadza ograniczeń w użytkowaniu nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycyjnym, wnioskodawcom wznowienia postępowania nie przysługuje przymiot strony postępowania i nie mogą oni skutecznie żądać wznowienia postępowania.
Skargę na powyższą decyzję złożyli [...].
W skardze skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody , oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta S.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7, 8, 10 i art. 107 § 3 kpa, oraz naruszenie art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
-3-Sygn. akt II SA/Go 445/07
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że zaskarżona decyzja podobnie jak decyzja organu l instancji narusza art. 107 § 3 kpa, albowiem nie zawiera uzasadnienia faktycznego. W ocenie skarżących organ odwoławczy wydał blankietową decyzję, która może być stosowana w każdej tego typu sprawie w Polsce, jedynie po dokonaniu modyfikacji dotyczących dat, nazwisk stron i numerów decyzji. W szczególności skarżący podnieśli, że z zaskarżonej decyzji nie wynika jak organy obu instancji badały, czy nowy obiekt wpłynie na ograniczenia w zagospodarowaniu ich działek.
Uzasadniając naruszenie prawa materialnego, skarżący wskazali, że w literaturze podnosi się (skarżący wskazali tutaj Komentarz do Prawa budowlanego - Edwarda Radziszewskiego), że. przepisy Prawa budowlanego określające krąg stron postępowania o pozwolenie na budowę są niezgodne z przepisami Konstytucji a mianowicie z art. 2, 42 i 77. Skarżący zasugerowali w związku z tym możliwość skierowania przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Niezależnie od niezgodności powołanych przepisów w Konstytucją RP skarżący stwierdzili, że prawidłowa ich wykładnia powinna doprowadzić do wniosku, że są stronami postępowania.
W skardze skarżący wskazali ponadto, że uzupełnienie istniejącej zabudowy winno być traktowane jako dopełnienie, skompletowanie czegoś co istnieje. Skoro na przedmiotowym terenie znajdują się wille i teren ten objęty jest ochroną konserwatorską, konieczne jest zachowanie charakteru willowego tego terenu, a nie realizacja "wciśniętych" między opisany rodzaj zabudowy trzech czterokondygnacyjnych bloków mieszkalnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i w całości podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2007r. (Sygn. akt II SA/Go 445/07) wobec nieuiszczenia wpisu odrzucił skargę wobec [...].
-4-Sygn. akt II SA/Go 445/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach ze skarg m.in. na decyzje administracyjne, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a - Sąd nie jest związany ani zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze, ani powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe oznacza, że Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć one wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.
Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdził, że skarga złożona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn aniżeli te które zostały w niej wskazane.
Zdaniem Sądu decyzja organu l instancji, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego naruszają przepisy postępowania administracyjnego w tym w szczególności przepis art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej fazie postępowania o wznowienie postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa, oraz czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 § 1 i § 2 kpa. W fazie wstępnej organ bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe, oraz czy wniosek pochodzi od strony postępowania. W sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie), weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie o wznowienie postępowania, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 kpa. Na tym etapie postępowania organ przeprowadza bowiem merytoryczną ocenę zgromadzonego materiału w sprawie i weryfikuje twierdzenia wnioskodawcy wznowienia postępowania, iż przysługiwał mu przymiot strony a został w tym postępowaniu pominięty.
- 5-
Sygn. akt II SA/Go 445/07
Odmowa wznowienia postępowania z tego powodu, że wnioskodawca wznowienia postępowania nie jest stroną nastąpić może tylko wówczas, gdy okoliczność ta jest ewidentna. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w rozpatrywanej sprawie.
W niniejszej sprawie organy obu instancji wskazując, że skarżący nie mają przymiotu strony postępowania, albowiem ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu, co wynika z analizy oddziaływania obiektu, merytorycznie bez wznowienia postępowania rozpoznały ich wniosek. Należy zatem uznać, że organy z naruszeniem art. 149 § 3 kpa orzekły o odmowie wznowienia postępowania.
W świetle powyższych ustaleń rozważanie zarzutów podniesionych w skardze stało się zbędne.
Przejmując sprawę do ponownego rozpoznania organ l instancji powinien zatem najpierw dokonać oceny, czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. Organ powinien ustalić, czy zachowany został termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 § 2 kpa. Po ewentualnym stwierdzeniu, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w drugim etapie organ l instancji powinien na podstawie przepisów prawa materialnego ustalić, czy skarżącym przysługiwał przymiot strony. W tym celu organ powinien sam wyznaczyć obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a nie opierać się na analizie przedłożonej przez inwestora.
Nie stwierdzając zatem, że w niniejszym postępowaniu zachodzi konieczność przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego o zgodności art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego z Konstytucją RP, oraz, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty te w odniesieniu do skarżących [...] składają się koszty dojazdu do Sądu w kwocie 100 zł oraz uiszczony wpis w kwocie 200 zł, natomiast w odniesieniu do skarżących [...] uiszczony wpis w kwocie 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło