II SA/Go 445/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza Miasta na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie bezskuteczności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. Burmistrz Miasta złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skargę na orzeczenie tego organu z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie bezskuteczności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie nie jest w istocie ani decyzją administracyjną ani aktem bądź czynnością organu, o którym mowa w art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270) - dalej zwanej "p.p.s.a.". Orzeczenie to stanowi odrębny od decyzji administracyjnych i postanowień rodzaj rozstrzygnięć. Zgodnie z art. 79 ust 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) - dalej jako "ustawa", do postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem enumeratywnie wymienionych kwestii. Z treści tego przepisu wynika, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego będą miały odpowiednie zastosowanie do orzeczeń Kolegium w odniesieniu do kwestii proceduralnych, takich jak np. przesłanki umorzenia postępowania czy przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej. W myśl art. 78 ust. 2 ustawy użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia dotychczasowej opłaty za użytkowanie wieczyste, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Z kolei stosownie do art. 80 ust. 1 ustawy od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. W wyroku z dnia 11 lipca 2007r. (sygn. akt I OSK 1142/06, LEX 362073) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż zastępujący odwołanie sprzeciw przysługuje tylko od orzeczeń oddalających wniosek lub ustalających nową wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste, zatem od orzeczeń rozstrzygających sprawę co do istoty, i tylko w odniesieniu do nich, właściwy pozostaje sąd powszechny, podczas gdy w odniesieniu do innych orzeczeń, w tym do postanowień o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie opłaty, właściwość zachowuje sąd administracyjny. Wniosek, o którym mowa w powołanym wyżej art. 78 ust. 2 składa się przeciwko właściwemu organowi. Jak określił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 maja 2007r. (sygn. akt I CSK 30/07, LEX 390531) pojęcie "właściwy organ", użyte w art. 78 ust. 1, 3 i 4, art. 79 ust. 2 i 6, art. 80 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 ustawy oznacza organ osoby prawnej, która jest właścicielem nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, uprawniony do podejmowania za właściciela czynności w zakresie stosunku użytkowania wieczystego. W niniejszej sprawie właściwym organem jest więc Gmina. Sprzeciw od orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego, rozstrzygającego spory o wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste, nie jest środkiem odwoławczym, lecz żądaniem przekazania sprawy na drogę postępowania cywilnego. Sprzeciw nie ma charakteru zwykłej czynności procesowej w toku instancji. Wniesienie sprzeciwu w terminie wywołuje dwojakiego rodzaju skutki prawne: skutek materialnoprawny polega na utracie mocy wiążącej przez orzeczenie kolegium, skutkiem procesowym jest przeniesienie sprawy do sądu powszechnego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008r., sygn. akt I OSK 965/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyrażano stanowisko, iż skarga do sądu administracyjnego wniesiona na postanowienia samorządowego kolegium odwoławczego wydane w toku postępowania dotyczącego aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1996 roku, sygn. akt OPK 10/96, opubl. ONSA 1997/1/8; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 1997 roku, sygn. akt I SA 1333/97, opubl. OSP 1998/3/57; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 1998 roku, sygn. akt I SA 1735/97, opubl. LEX nr 44634). Wprawdzie orzeczenia te zapadły na tle przepisu art. 43a ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. - Dz. U. z 1991 roku Nr 30, poz. 127 ze zm.), to jednak podstawą uznania skargi za niedopuszczalną było ustalenie cywilnoprawnego charakteru tego rodzaju spraw. Sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawach należących do właściwości innych sądów oraz w sprawach, które mają charakter cywilnoprawny. Do postanowień i orzeczeń wydanych w postępowaniu przed samorządowymi kolegiami odwoławczymi w przedmiocie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nie mają zatem zastosowania przepisy o zaskarżalności aktów administracyjnych do sądu administracyjnego. Na marginesie i w związku z powyższym należy wskazać, iż w swoim orzeczeniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie pouczyło o możliwości zaskarżenia tego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podczas gdy od tego orzeczenia – zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy przysługuje sprzeciw równoznaczny z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.