II SA/Go 447/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Protokolant specjalista Ewa Kłosowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2008 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn.zm.), po rozpatrzeniu wniosku D.B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. o pomoc w postaci pokrycia kosztów wysyłki pełnomocnictw oraz opłaty skarbowej związanej z ich udzieleniem pełnomocnikom ustanowionym w ramach prawa pomocy, orzekł o przekazaniu pisma według właściwości. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, na skutek wniosku D.B., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], na podstawie art. 19, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w składzie: Przewodniczący – R.G.M., Członkowie – B.S. oraz L.K., utrzymało w mocy powyższe postanowienie wydane w składzie: Przewodniczący R.G.M., Członkowie – J.G.-S. oraz N.B.. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że w sprawie właściwy jest Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, Organ administracji zobowiązany jest z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 Kpa), zatem wniosek strony należało, zgodnie z przepisem art. 65 § 1 Kpa, przekazać do rozpoznania organowi właściwemu. D.B. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze strona wyraziła niezadowolenia z treści zaskarżonego aktu oraz innych rozstrzygnięć wydawanych w sprawach z jej wniosków przez organy pomocy społecznej. W ocenie skarżącej, Kolegium winno rozpoznać merytorycznie kierowane do niego bezpośrednio wnioski o pomoc, do której skarżąca jest uprawniona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) pod kątem zgodności z prawem, z uwzględnieniem treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), dalej p.p.s.a., doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym uchybiono przepisom postępowania uzasadniającym uwzględnienie skargi, jednakże z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione. Należy zważyć, iż podjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze będącego przedmiotem zaskarżenia postanowienia, pomimo niewskazania tego przepisu w jego podstawie prawnej, nastąpiło w trybie art. 127 § 3 Kpa. W myśl tego przepisu, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zaskarżone postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego wydane zostało w wyniku ponownego rozpoznania przez ten organ sprawy rozstrzygniętej postanowieniem o charakterze proceduralnym - o przekazaniu pisma do rozpoznania organowi właściwemu. Zgodnie z przepisem art. 65 § 1 Kpa, na postanowienie takie wydane przez organ pierwszej instancji przysługuje zażalenie. Po myśli przepisu art. 144 Kpa, w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 Kodeksu do zażaleń maja odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Odpowiednie stosowanie przepisu art. 127 § 3 Kpa oznacza, że od postanowienia na które przysługuje zażalenie wydanego w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze, nie służy zażalenie, jednakże strona niezadowolona z postanowienia może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Skoro od decyzji (postanowienia zaskarżalnego zażaleniem) wydanej w l instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to decyzja (postanowienie) wydana w trybie art. 127 § 1 Kpa staje się decyzją (postanowieniem) wydaną w II instancji. Stwierdzenie to potwierdza wskazanie przez ustawodawcę, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, a w tym m.in. art. 138 Kpa z kompetencjami kasacyjno-reformatoryjnymi włącznie. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że do postępowania związanego z rozpoznaniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy winny mieć zastosowanie przepisy dotyczące wyłączenia pracownika, o których mowa w art. 24 Kpa. Przemawia za tym potrzeba urzeczywistnienia zasady gwarantującej stronie prawo do bezstronnego, dwukrotnego rozpoznania jej sprawy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kpa). W uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy o wyłączeniu pracownika i pracownika organu kolegialnego ( art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1 zdanie pierwsze Kpa) mają zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 Kpa, wskazując, że zasada wyłączenia pracownika od udziału w sprawie w wyższej instancji stanowi dla stron gwarancję procesową, że nikt nie będzie sędzią we własnej sprawie, bo z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem zwykle się identyfikuje przy jego ponownej ocenie. Zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 Kpa), trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 Kpa Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, wydanego w trybie art. 127 § 3 Kpa, wydane zostało z udziałem członka Kolegium (jako Przewodniczącego) R.G.M., który uczestniczył też w wydaniu poprzedniego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2008 r., a zatem podlegał wyłączeniu od ponownego rozpoznania tej sprawy (także w znaczeniu procesowym) z mocy art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 Kpa Procesowe skutki naruszenia przepisu art. 24 określa art. 145 § 1 pkt 3 Kpa, zgodnie z którym jedną z przesłanek wznowienia postępowania stanowi wydanie decyzji kończącej to postępowanie przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Z uwagi na fakt, iż przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi nie decyzja administracyjna lecz postanowienie należy wskazać, iż w doktrynie administracyjnej nie ugruntowany jest pogląd, iż instytucja wznowienia postępowania dotyczy również postępowań zakończonych wydaniem niektórych postanowień, a mianowicie tych, na które służy zażalenie. Z tych powodów, stwierdzone przez Sąd uchybienie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi podstawę uchylenia zaskarżonego postanowienia. Nie przesądzając zatem ostatecznego wyniku sprawy, wobec naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.