II SA/Go 451/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi I.J. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018r. nr [...] Starosta odmówił I.J. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania części strychu na lokal mieszkalny w [...], działka nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] pażdziernika 2016 r. I.J. zwróciła się o wznowienie postepowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Nr [...] z dnia [...] września 2015r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania części strychu na lokal mieszkalny w [...]. Jako podstawę prawną wznowienia strona wskazała art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ podniósł, że stosownie do treści art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W ocenie Starosty składając w dniu 19 pażdziernika 2016 r. wniosek o wznowienie postępowania wnioskodawczyni uchybiła jednomiesięcznemu terminowi z art. 148 kpa. Wobec stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Starosta odmówił wznowienia postępowania zakończonego w.w. ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Go 331/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy w.w. postanowienie Starosty o odmowie wznowienia postępowania, a następie Wojewoda postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. uchylił w.w. postanowienie Starosty z [...] listopada 2016 r. Powodem uchylenia postanowienia była konieczność rozpatrzenia przez organ I inst. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, jaki zawarty został w złożonym przez I.J. zażaleniu na postanowienie Starosty z dnia [...] listopada 2016 r. o odmowie wznowienia postępowania. Dalej organ wskazał, że możliwość przywrócenia terminu przewiduje przepis art. 58 kpa. Argumentacja skarżącej zawarta w zażaleniu z dnia [...] grudnia 2016 r., wskazuje że przyczyną niezłożenia podania w terminie było niezrozumienie treści decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz uznanie, że informacje o decyzji nr [...] z dnia [...] września są zwykłą pomyłką pisarską. W ocenie organu brak jest podstaw do twierdzenia, że uzasadnienie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. zostało sformułowane w sposób niezrozumiały, ponieważ w sposób jednoznaczny wynika z niego, że inwestorzy – M.K. i A.W. złożyli dwa odrębne wnioski o pozwolenie na budowę i w związku z tym otrzymali dwie odrębne decyzje o pozwoleniu na budowę tj. decyzję nr [...] z dnia [...] września 2015r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania części strychu na lokal mieszkalny w [...] i decyzję nr [...] z dnia [...] września 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania części strychu na lokal mieszkalny w [...]. Zdaniem organu również podniesiona przez stronę argumentacja polegająca na uznaniu, iż organ dopuścił się pomyłki pisarskiej nie zasługuje na uwzględnienie. Na powyższe postanowienie I.J. wniosła zażalenie. Skarżąca podniosła, że w decyzji nr [...] organ odniósł się do decyzji nr [...] tylko raz, natomiast uzasadnienie dotyczy wyłącznie decyzji nr [...]. Skarżąca była przekonana, że toczyło się jedno postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, na co wskazywała również treść postanowienia Burmistrza Miasta z dnia [...] sierpnia 2015 r., które dotyczyło uzgodnienia inwestycji zlokalizowanej przy ul [...]. Według twierdzeń skarżącej postepowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę prowadzone było tendencyjnie, w taki sposób aby nie dowiedziała się o wydaniu decyzji nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II inst. w całości podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem organu podnoszone przez skarżącą okoliczności nie stanowią przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzja nr [...] o pozwoleniu na budowę. Brak należytego zrozumienia treści dokumentu nie stanowiło przeszkody obiektywnie uniemożliwiającej wniesienie w ustawowym terminie wniosku o wznowienie postępowania. Organ wskazał, że wnioskująca o przywrócenie terminu nie przedstawiła żadnych innej przyczyny, która uprawdopodobniłaby, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Od powyższego postanowienia Wojewody I.J. wniosła skargę. Skarżąca podniosła, że w decyzji nr [...], w której odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] września 2015 r., Starosta odnosi się wyłącznie do tej decyzji, dlatego nie można uznać że od daty otrzymania decyzji nr [...] rozpoczął biec termin do złożenia wniosku o wznowienie postepowania zakończonego decyzją nr [...]. Skarżąca wskazała, że z treścią decyzji nr [...] zapoznała się dopiero po jej otrzymaniu w trybie dostępu do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny orzekając o uwzględnieniu bądź oddaleniu skargi, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzenia jego nieważności, bądź wydania z naruszeniem prawa, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozstrzygając przedmiotową sprawę w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z przepisami prawa materialnego oraz prawa procesowego, nie zachodzą zatem przesłanki do wyeliminowania postanowienia z obrotu prawnego. Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie była legalność postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w analizowanej sprawie, której przedmiotem jest przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności prawnej organ administracyjny nie był upoważniony do tego, aby ponownie badać czy wniosek z dnia [...] pażdziernika 2016 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty z dnia [...] września 2015r. nr [...] złożony został z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 148 kpa, ponieważ zagadnienie przekroczenia terminu było już przedmiotem badania organów administracyjnych oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 331/17. W wyroku z dnia 6 lutego 2017 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Go 331/17 Sąd wskazał na konieczność rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie, który to wniosek skarżąca zawarła w zażaleniu na postanowienie Starosty z dnia [...] listopada 2016r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...]. Sąd wskazał przy tym, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest organ I inst. Skoro w niniejszej sprawie zagadnieniem podlegającym rozstrzygnięciu była kwestia istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, to w konsekwencji należy uznać, że samo uchybienie terminu pozostawało okolicznością ustaloną i bezsporną. Po myśli art. 153 p.p.s.a. organ rozpoznający sprawę oraz Sąd badający legalność wydanych następnie orzeczeń są związani oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu w.w. wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. W tych okolicznościach sprawy Sąd dokonał kontroli legalności zaskarżonego postanowienia pod kontem prawidłowej wykładni i zastosowania przepisu art. 58 kpa oraz pozostałych przepisów prawa procesowego, które miały w sprawie zastosowanie. W myśl art. 58 § 1 i § 2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu jest skutkiem przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wskazuje się również, że brak winy strony w uchybieniu terminu, jako przesłanki jego przywrócenia na gruncie art. 58 k.p.a., zachodzi tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a zatem przeszkoda miała charakter przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Ze względu na użycie w przepisie terminu "uprawdopodobnienie", podkreśla się konieczność wykazania z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. To strona ma uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu, a nie organ dociekać przyczyn spóźnienia strony. Pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej (por. wyroki: III SA/Po 72/2018, III SA/Lu 621/17, II SA/Gl 1212/17, II OSK 2401/17). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę powyższe stanowisko podziela. Przenosząc powyższe uwagi na tło rozpoznawanej sprawy wskazać przyjdzie, że składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, skarżąca nie powołała takich okoliczności, które w myśl art. 58 kpa usprawiedliwiałyby uchybienie terminu do dokonania danej czynności prawnej. Należy zauważyć, że w decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] (zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania części strychu na lokal mieszkalny w [...] Starosta jednoznacznie wskazał, że inwestorzy złożyli dwa odrębne wnioski o pozwolenie na budowę i w związku z tym otrzymali dwie odrębne decyzje o pozwoleniu na budowę tj. [...] (str. 5 uzasadnienia decyzji). W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że decyzje dotyczą lokali znajdujących się w poszczególnych klatkach schodowych oznaczonych numerami "10" i "10A". Słusznie zatem przyjął organ, że już z treści uzasadnienia decyzji nr [...] strona uzyskała informacje o fakcie wydania oraz o treści decyzji nr [...], przy czym nie można podzielić stanowiska skarżącej, że dane zawarte w uzasadnieniu decyzji nr [...] nie były wystarczająco zrozumiałe, bądź też nie były czytelne. W tych okolicznościach sprawy stwierdzić przyjdzie, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 58 kpa skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Powoływanie się przez stronę na niezrozumienie treści dokumentu, jako przyczynę uchybienia terminu, które okolicznościach sprawy, należy oceniać jako subiektywne, nie mające oparcia w realiach sprawy odczucie strony, nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności prawnej. Okoliczności na które powołuje się skarżąca nie mają takiego charakteru, o jakim mowa w art. 58 kpa. Wskazany przepis dotyczy sytuacji wyjątkowych, czyli takich których zaistnienie jednoznacznie wskazuje na niemożność ich przezwyciężenia. Należy mieć na uwadze, że instytucja przywrócenia terminu stanowi wyjątek od naczelnej zasady trwałości orzeczeń administracyjnych, stąd też jej stosowanie nie może podlegać interpretacji rozszerzającej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.