II SA/Go 452/19
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-09-26
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej, przysługuje zasiłek celowy z rezerwy celowej budżetu państwa na pokrycie tych strat, jeśli w momencie zdarzenia uszkodzony budynek był budynkiem gospodarczym, a nie mieszkalnym, i czy w takim budynku prowadzono gospodarstwo domowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił przyznania zasiłku celowego z rezerwy celowej budżetu państwa, ponieważ skarżąca nie spełniła kluczowych warunków do jego otrzymania. W dniu zdarzenia klęskowego uszkodzony budynek był budynkiem gospodarczym, a nie mieszkalnym, a zgromadzony materiał dowodowy wskazywał, że skarżąca wraz z rodziną nie prowadziła w nim gospodarstwa domowego, co jest warunkiem udzielenia pomocy finansowej ze środków rezerwy celowej.Stan faktyczny
Skarżąca K.C. wnioskowała o przyznanie zasiłku z rezerwy celowej budżetu państwa na pokrycie szkód w budynku spowodowanych huraganem "Ksawery". Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że uszkodzony budynek był budynkiem gospodarczym, a nie mieszkalnym, i nie prowadzono w nim gospodarstwa domowego. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił poprzednie decyzje, wskazując na konieczność merytorycznego rozpatrzenia wniosku o zasiłek z rezerwy celowej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ponownie odmówił przyznania zasiłku, a SKO utrzymało tę decyzję. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się wypłaty określonej kwoty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku z rezerwy celowej budżetu państwa oddala skargę.
W dniu 7 października 2017 r. komisja, powołana zarządzeniem Wójta Gminy [...] w związku z niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w dniach [...] października 2017 r., dokonała szacowania strat poniesionych na budynku stanowiącym własność K.C., w miejscowości [...].
Wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. K.C. wystąpiła
o wypłatę zasiłku za spowodowane szkody po huraganie "Ksawery". Wnioskująca zwróciła się o wypłacenie zasiłku zgodnie z oszacowaniem wykonanym przez inż. F.C., za zniszczoną konstrukcję dachu.
Pismem z dnia [...] października 2017 r., w odpowiedzi na pismo GOPS
w [...] z dnia [...] października 2017 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotowy budynek Państwa C. w [...], został wybudowany jako budynek gospodarczy parterowy, a w celu legalności wykonanych prac i zmiany sposobu użytkowania budynku konieczne będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego.
Decyzją o nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Wójta Gminy, orzekł o odmowie przyznania K.C. zasiłku z rezerwy celowej budżetu państwa, w związku ze szkodami spowodowanymi huraganem Ksawery, który wystąpił w dniu [...] października 2017r.
Od powyższej decyzji K.C. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], dalej również jako SKO, które decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując wniosek z dnia [...] października 2017 r. organ I instancji powinien ustalić czy z uwagi na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie jest organem właściwym do rozpatrzenia danej sprawy. Ponadto organ winien ustalić, czy uszkodzony budynek jest budynkiem mieszkalnym, w którym rodzina skarżącej stale przebywa. W ocenie Kolegium z akt sprawy nie wynika, aby organ prowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy skarżącej może być przyznana pomoc w trybie art. 40 ustawy o pomocy społecznej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ I instancji orzekł o przyznaniu K.C. zasiłku celowego w kwocie 1.000,00 zł w związku ze stratami poniesionymi na skutek huraganu "Ksawery". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pomoc w formie zasiłku celowego, udzielana na podstawie art. 39 ust 1 i 2 oraz art. 40 ustawy o pomocy społecznej, może zostać przyznana niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z Zasadami udzielania ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie klęsk żywiołowych pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych z dnia 17 sierpnia 2017 r. i zmienionymi w dniu 29 sierpnia 2017 r., zatwierdzonymi przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, pomoc przyznawana jest rodzinom i osobom samotnie gospodarującym, prowadzącym w dniu wystąpienia zdarzenia klęskowego gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym zniszczonym lub uszkodzonym w wyniku zdarzenia losowego. Organ ustalił, że uszkodzony budynek, stanowiący własność K.C., w dniu wystąpienia zdarzenia był budynkiem gospodarczym, gdyż dopiero decyzją z dnia [...] marca 2018 r. dokonano przekwalifikowania danego budynku z gospodarczego na mieszkalny.
Od powyższej decyzji K.C. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2018r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Na powyższą decyzję Kolegium skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt II SA/Go 501/18 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia
[...] kwietnia 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wobec treści żądania strony organ winien przeprowadzić postępowanie i rozpoznać sprawę pod kątem możliwości przyznania skarżącej zasiłku z rezerwy celowej budżetu Państwa na pokrycie skutków klęski żywiołowej. Dopiero w tym postępowaniu mogło dojść do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności dotyczących spełnienia przez stronę warunków do przyznania danego świadczenia. Zdaniem Sądu rację miał organ administracyjny twierdząc, że zatwierdzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Zasady udzielania pomocy finansowej ze środków rezerwy celowej budżetu państwa nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego. W sprawie zasadnicze znaczenie miała treść żądania strony zawarta we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne, czyli kwestia rodzaju pomocy o jaką zwróciła się strona do organu administracyjnego i w tym kierunku powinno być prowadzone postępowanie administracyjne. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, że organ na podstawie art. 40 u.p.s. przyznał pomoc na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, powstałych na skutek huraganu "Ksawery", jaki miał miejsce z [...] października 2017 r., bez merytorycznego rozstrzygnięcia żądania o przyznanie świadczenia z rezerwy celowej na pokrycie strat w mieniu. Przyjęty w analizowanej sprawie tryb postępowania Sąd ocenił jako naruszający procedurę administracyjną. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz prawnych, a zatem z naruszeniem art. 7 i art. 77 kpa. Wobec powyższego Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.
Organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu wniosku K.C.,
z dnia [...] października 2017 r., decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., odmówił wnioskodawczyni przyznania zasiłku z rezerwy celowej budżetu państwa. GOPS ustalił, że uszkodzony budynek stanowiący własność K.C. w dniu wystąpienia zdarzenia był budynkiem gospodarczym, gdyż dopiero decyzją z dnia [...] marca 2018 r. dokonano przekwalifikowania danego budynku z gospodarczego na mieszkalny. Pomimo kilkukrotnych prób pracownikowi socjalnemu nie udało się przeprowadzić wywiadu środowiskowego w miejscowości [...], ponieważ drzwi były zamknięte. Stąd też powstały wątpliwości związane ze stałym zamieszkiwaniem K.C. wraz z rodziną pod wskazanym adresem. Ponadto organ ustalił, iż w chwili zdarzenia w lokalu mieszkalnym wnioskodawczyni w miejscowości [...] w deklaracji o wywóz odpadów komunalnych zgłoszone były dwie osoby, natomiast taka deklaracja do gminy w [...] nie wpłynęła. W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że w przedmiotowej nieruchomości położonej w miejscowości [...] nie było prowadzone gospodarstwo domowe, natomiast centrum życia codziennego skupiało się w [...].
Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, zgodnie punktem 4 pisma Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr DOLiZK-IV-775-20/2017 określającego Zasady udzielania ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie
i usuwanie klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych,
o których mowa w ustawie o pomocy społecznej dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych z dnia 17 i 29 sierpnia 2017 r., pomoc przyznawana jest rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym prowadzącym w dniu wystąpienia zdarzenia klęskowego gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym zniszczonym lub uszkodzonym w wyniku tego zdarzenia, zwanym dalej "osobami uprawnionymi". W ocenie organu I instancji stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że huragan Ksawery spowodował straty w budynku K.C., budynek ten jednak nie służył do zapewniania potrzeb mieszkalno-bytowych wnioskodawczyni, a stan prawny nieruchomości był nieuregulowany. Wobec powyższego organ uznał, że nie zachodzi przesłanka do udzielenia pomocy określonej w punkcie 4 pisma Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr DOLiZK-IV-775-20/2017, co skutkowało odmową przyznania pomocy.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych użyte w art. 40 u.p.s. sformułowanie "może być przyznany" oznacza, że decyzja w sprawie przyznania omawianego świadczenia ma charakter uznaniowy, a zatem organ ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięcia. Uznaniowy charakter omawianej regulacji wskazuje zatem jednoznacznie, iż wsparcie udzielane na podstawie art. 40 u.p.s. nie jest skierowane bezwzględnie do wszystkich osób, które doznały uszczerbku w wyniku klęski żywiołowej oraz w takim rozmiarze jak tego żądają. Nie każdy podmiot, który poniósł straty w wyniku klęski żywiołowej w rozumieniu art. 40 ust. 2 u.p.s., może i musi uzyskać wnioskowane świadczenie. Środki przeznaczone na pomoc społeczną są środkami publicznymi i muszą być przydzielane zgodnie z celami i zasadami pomocy społecznej, o których mowa w art. 2 i art. 3 u.p.s., w tym zgodnie z wyrażoną w art. 2 ust. 1 u.p.s. zasadą subsydiarności.
Zdaniem SKO z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż przedmiotowa sprawa została rozpatrzona zgodnie ze złożonym wnioskiem, tj. pod kątem możliwości przyznania skarżącej zasiłku z rezerwy celowej budżetu Państwa na pokrycie skutków klęski żywiołowej. Kolegium podkreśliło, że podstawą prawną przyznania zasiłku celowego przyznawanego w związku ze stratą powstałą w wyniku zdarzenia klęskowego, finansowanego z rezerwy celowej z budżetu państwa, jest zawsze stanowiący źródło powszechnie obowiązującego prawa przepis ustawy o pomocy społecznej, a nie pisma Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Niemniej pisma te w połączeniu z ww. źródłami powszechnie obowiązującego prawa w ocenie SKO obrazują sposób rozdysponowania środków publicznych pochodzących z rezerwy budżetu państwa na cele ukierunkowane na straty powstałe w wyniku klęski żywiołowej.
W trakcie rozpatrywania sprawy zgodnie ze złożonym wnioskiem organ
I instancji ustalił, iż skarżąca nie prowadziła w dniu wystąpienia zdarzenia klęskowego, gospodarstwa domowego w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym zniszczonym łub uszkodzonym w wyniku zdarzenia.
Organ II instancji wskazał, że strona w toku postępowania odwoławczego przedłożyła kserokopię zawiadomienia z dnia [...] marca 2015 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniosku K.C. zam. [...], o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] oraz kserokopię decyzji nr [...] na łączne zobowiązanie pieniężne z dnia [...] stycznia 2018 r., w sprawie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości za 2018 r., z której wynika, że strona opłaca podatek od nieruchomości za budynki mieszkalne w miejscowości [...]. Organ wskazał, że w dniu 10 czerwca 2019 r. z aktami sprawy zapoznał się reprezentujący K.C. jej małżonek – S.C., który oświadczył, że przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalnym, a dniu wypadku był budynkiem gospodarczym, na który należy się odszkodowanie i zamieszkałym co potwierdzają świadkowie. Organ odwoławczy z uwagi na oświadczenie pełnomocnika strony uznał, że przedmiotowy budynek w dacie zdarzenia tj. w październiku 2017 r. był budynkiem gospodarczym, a od 2018 r. jest budynkiem mieszkalnym. W ocenie Kolegium jednoznacznego ustalenia wymagało, czy w sprawie spełniona została przesłanka prowadzenia gospodarstwa domowego w dniu zdarzenia, we wsi [...]. Zgodnie z treścią protokołu sporządzonego przez komisję ds. szacowania strat poniesionych w dniu [...] października 2017r., syn skarżących P.C. oświadczył, że rodzice na stałe zamieszkują w [...]. i w dniu zdarzenia nie było ich w [...]. Podaną przez syna skarżącej informację o stałym zamieszkiwaniu [...] potwierdzają także inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Adres zamieszkania [...] podaje skarżąca zarówno we wniosku o przyznanie zasiłku jak i na składanych odwołaniach. Na ten adres są także przekazywane i odbierane przez skarżącą dokumenty z innych instytucji, np. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Gminy [...]. Z akt sprawy wynika ponadto, że w deklaracji o wywóz odpadów komunalnych złożonej przez skarżącą w [...] wskazano, że w lokalu przy [...] zamieszkiwały dwie osoby, natomiast do gminy w [...] taka deklaracja nie została złożona. Zdaniem organu I instancji o fakcie braku stałego zamieszkiwania w [...] świadczy także stwierdzona przez pracowników socjalnych nieobecność domowników w tym lokalu w różnych terminach - w styczniu, lutym i kwietniu 2018 r. W tych okolicznościach organ odwoławczy dał wiarę ww. dowodom.
W związku z powyższym w ocenie Kolegium organ I instancji zasadnie uznał, że skarżącej nie mógł zostać przyznany wnioskowany zasiłek.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję złożyła K.C. Skarżąca nie zgodziła się z treścią decyzji organów I i II instancji i żądała wypłaty kwoty 13604,48 zł oszacowanej na zlecenie UG przez inż. F.C. Dodatkowo wskazała, że w roku 2015 wystąpiła o zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny i mimo zapewnień Wójta Gminy o szybkim załatwieniu sprawy, zmiana nastąpiła dopiero po trzech latach. Skarżąca ponownie podała, że w dniu huraganu nikt nie przebywał w budynku zamieszkiwanym przez jej rodzinę. Podkreśliła, że pracownicy GOPS podczas kontroli powinni zostawić informację o niezastaniu żadnego z domowników. Na dowód użytkowania budynku skarżąca przedstawiła dokumenty, dołączone do skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem SKO skarga nie wnosi żadnych nowych elementów do sprawy, a zarzuty podniesione w skardze nie wpływają na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego organ nie naruszył przepisów prawa procesowego, ani prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Przedmiot kontroli stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą przyznania skarżącej zasiłku celowego na remont budynku w [...], z tytułu strat spowodowanych huraganem w nocy z [...] października 2017 r.
Wskazać należy, że na mocy decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2018 r. w związku ze stratami poniesionymi na skutek huraganu Ksawery skarżącej, z budżetu Gminy, przyznany został zasiłek celowy w wysokości 1000 zł.
Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem konsekwentnie podnosząc, że jej wniosek dotyczy przyznania pomocy finansowej ze środków rezerwy celowej budżetu Państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych. Skarżąca nie przyjęła przyznanego jej zasiłku celowego w wysokości 1000 zł., wskazując, że domaga się pokrycia szkód w pełnej wysokości, czyli w kwocie 13 604, 48 zł, która to wysokość szkody ustalona została na podstawie kosztorysu sporządzonego w dniu [...] października 2017 r.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt II SA/Go 501/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzje organów obydwu inst. w przedmiocie przyznania skarżącej zasiłku celowego w wysokości 1000 zł. Sąd wskazał, że obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania, a następnie rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wnioskiem strony. Na pokrycie szkód związanych z huraganem Ksawery strona konsekwentnie domagała się przyznania pomocy ze środków rezerwy celowej budżetu Państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, dlatego organ winien przeprowadzić postępowanie pod kątem możliwości przyznania zasiłku z rezerwy celowej. Dopiero w tym postępowaniu może dojść do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności dotyczących spełnienia przez stronę warunków do przyznania danego świadczenia.
Po myśli art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wskazać należy, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.
Prowadząc postępowanie w sprawie przyznania stronie pomocy finansowej ze środków rezerwy celowej budżetu Państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych organ ustalił, że przesłanki warunkujące przyznanie tej pomocy w analizowanej sprawie nie zostały spełnione. Analiza sprawy doprowadziła Sąd do wniosku, że stanowisko organu znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w prawidłowo zastosowanych przepisach prawa materialnego.
Podnieść należy, że przyznanie zasiłku celowego w związku z koniecznością usunięcia skutków klęsk żywiołowych następuje na podstawie przepisów art. 39 i art. 40 ustawy o pomocy społecznej oraz na podstawie Zasad udzielania ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, które zostały określone w wytycznych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 sierpnia 2017 r. Zasady te nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego, określają jednak tryb postępowania w sprawach dotyczących danej kategorii pomocy oraz wskazują niezbędne warunki udzielenia wsparcia. Pomoc finansowa udzielana według w.w. Zasad określonych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 sierpnia 2017 r. asygnowana jest ze środków rezerwy celowej budżetu Państwa. Należy mieć jednak na uwadze, że postępowanie, którego przedmiotem jest przyznanie w.w. pomocy toczy się na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, co oznacza, że w postępowaniu tym pełne zastosowanie znajdują zasady ogólne zawarte w ustawie o pomocy społecznej, a decyzja w tym przedmiocie wydawana jest na podstawie art. 40 tejże ustawy. W myśl art. 40 (ust. 1, 2, 3) zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Z brzmienia przytoczonego powyżej przepisu art. 40 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie wynika, że pomoc o jakiej w nim mowa ma fakultatywny charakter, co oznacza, że samo powstanie szkody w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej nie obliguje organ do załatwienia wniosku zgodnie z żądaniem strony. Istotne znaczenie mają natomiast przesłanki jakimi kierował się organ odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia i w tym też zakresie prowadzona jest sądowa kontrola decyzji o charakterze uznaniowym. Analizując niniejszą sprawę należało dojść do przekonania, że stanowisko organu ma oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz nie narusza przepisów prawa materialnego, a zatem nie jest dowolne.
Jednym z warunków udzielenia pomocy finansowej z rezerwy celowej budżetu Państwa rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym jest prowadzenie w dniu zdarzenia klęskowego gospodarstwa domowego w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym zniszczonym lub uszkodzonym w wyniku tego zdarzenia. Pomoc ta ma bowiem na celu zabezpieczenie podstawowej potrzeby bytowej osób fizycznych, jaką jest mieszkanie.
Bezspornie w dniu zdarzenia przedmiotowy budynek był budynkiem gospodarczym, a nie mieszkalnym. Zmiana sposobu użytkowania danego obiektu budowlanego na budynek mieszkalny na nastąpiła na mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że w dniu zdarzenia skarżąca wraz z rodziną nie prowadziła w danym budynku gospodarstwa domowego, że nie było to centrum życiowe rodziny. Na powyższe wskazują kilkukrotne próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez pracowników socjalnych pod adresem [...], które nie przyniosły rezultatu z powodu nieobecności mieszkańców, informacja Urzędu Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. z której wynika, że K.C. nie figuruje w rejestrze mieszkańców gminy [...], fakt wskazywania przez skarżącą adresu do korespondencji w [...], brak zgłoszenia deklaracji o wywóz odpadów komunalnych w Urzędzie Gminy, nadto oświadczenie złożone przez P.C. w protokole szacowania strat z dnia [...] pażdziernika 2017 r. o tym, że rodzice na stale mieszkają w [...], a w dniu zdarzenia nie byli obecni na miejscu.
W ocenie Sądu powyższe ustalenia mogły stanowić wystarczającą podstawę do przyjęcia przez organ, że w dniu zdarzenia skarżąca wraz z rodziną nie mieszkała na stałe danym lokalu i nie prowadziła tam gospodarstwa domowego, co w konsekwencji oznacza, iż nie spełniała warunków do przyznania wnioskowanej pomocy ze środków rezerwy celowej budżetu państwa.
Wskazać również w tym miejscu należy na treść pisma Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r, w którym - w odpowiedzi na kierowaną w tej sprawie korespondencję organu prowadzącego sprawę – stwierdził, że o środki z rezerwy celowej na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych należy ubiegać się w okresie wystąpienia tych zdarzeń, a aktualnie można udzielić wsparcia ze środków własnych gminy.
W tym stanie sprawy należało uznać, że zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło