II SA/Go 455/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 czerwca 2009 r. M.P. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. 29 lipca 2009 r. do sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z czwórką dzieci. Skarżąca oświadczyła, że z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego osiągnęła dochód roczny w wysokości 11.314,23 zł, zaś na podstawie umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1.980,69 zł (netto). Nadto M.P. podała, że choruje na kręgosłup i w związku z tym ponosi wydatki związane z zakupem leków i rehabilitacją. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie analiza sytuacji materialnej M.P. prowadzi do wniosku, że znajduje się ona w trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca wychowuje samotnie czwórkę dzieci. Dochód przypadający na jednego członka rodziny wynosi około 500 zł. Zważyć trzeba, że tylko jedno z dzieci zaczęło pracować, zaś skarżąca ponosi wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją kręgosłupa. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest zarazem oczywiste, iż wskazany dochód pozwala na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej rodziny. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej odnośnie braku majątku i oszczędności. Reasumując należy stwierdzić, że wniosek M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.