II SA/Go 456/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu dnia 20 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia odrzucić skargę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na przepis art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r, o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uznało zażalenie D.B. z dnia [...] stycznia 2012r. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że w złożonym zażaleniu strona zwróciła się do tego organu o spowodowanie przyznania jej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej darmowych obiadów oraz zasiłku celowego na opłaty za energię cieplną, o które wnioskowała w dniu [...] listopada 2011r. Kolegium podniosło, iż z wyjaśnień Dyrektora Ośrodka wynika, iż decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012r. odmówiono D.B. przyznania kolejnego zasiłku na opłaty z tytułu pobranej energii cieplnej (ogrzewania), bowiem rachunki za energię i gaz zostały opłacone przez Ośrodek do końca wskazanych przez stronę okresów rozliczeniowych. Odnosząc się do wniosku o przyznanie darmowych obiadów, organ I instancji wyjaśnił, że decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012r. przyznano D.B. świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności od stycznia do czerwca 2012r. po 100 zł miesięcznie. Nie stwierdzając "opieszałości" w rozpatrywaniu złożonych przez D.B. wniosków o udzielenie pomocy, Kolegium uznało, iż brak jest "uzasadnienia dla zażalenia w sprawie niezałatwienia sprawy w terminie przez organ I instancji". Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012r. stało się przedmiotem skargi D.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) zwanej dalej ppsa, który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne. W myśl art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy wydane na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012r. stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 ppsa. Podnieść w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 37 § 1 kpa, w trakcie postępowania administracyjnego służy stronie zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, w sytuacji, gdy właściwy w sprawie organ nie załatwi sprawy w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sytuacji, gdy ww. organ nie zawiadomi strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ze wskazaniem przyczyn zwłoki i podaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Organ wyższego stopnia rozpatruje zażalenie w granicach art. 37 § 2 kpa. Wynik postępowania wyjaśniającego determinuje dalsze czynności organu wyższego stopnia. W sytuacji, gdy zakończy się ono ustaleniem, że nie zachodzi stan niezałatwienia sprawy w terminie, organ wyższego stopnia ogranicza się w swoim rozstrzygnięciu tyiko do uznania zażalenia za nieuzasadnione. Jeśli zaś rezultatem postępowania wyjaśniającego jest uznanie zażalenia za uzasadnione, organ ten podejmuje czynności w postaci: wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz - w razie potrzeby - zarządzenia podjęcia środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (art. 37 § 2 kpa). Stosownie do treści art. 123 § 1 i 2 kpa, organ wyższego stopnia zajmuje stanowisko w sprawie w formie postanowienia. Podkreślić trzeba, iż rozpoznanie zażalenia, o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 kpa, następuje w drodze czynności nadzorczej, która także w sytuacji wydania postanowienia nie może być podważona w trybie postępowania administracyjnego, jak i zaskarżona do sądu administracyjnego. Jest to uzasadnione tym, że niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu, która musi być poprzedzona złożeniem zażalenia w trybie art. 37 § 1. W orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie utrwalił się pogląd, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa jest warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne, samodzielne postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2006r. (sygn. akt l OSK 306/05), stwierdził, że ww. postanowienie zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Uwzględniając, iż na postanowienie wydane w trybie art. 37 § 2 kpa nie służy zażalenie, jak i że postanowienie to nie kończy postępowania oraz nie rozstrzyga sprawy co do istoty, stwierdzić należy, iż nie mieści się ono w kategorii postanowień objętych kontrolą sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ppsa. Nie mieści się ono nadto w kategorii spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1 oraz pkt 3-8 ppsa. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, postanowiono jak w sentencji.