II SA/Go 459/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi B.G., R.C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących B.G., R.C. solidarnie kwotę 2754 (dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD) decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] – na podstawie art. 4 pkt 4 i 22 lit. a, art. 33, art. 92a, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej: u.t.d) oraz lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d, nałożył na B.G. prowadzącą działalność gospodarczą jako wspólnik spółki cywilnej pod firmą A i R.C. prowadzącego działalność gospodarczą jako wspólnik spółki cywilnej pod firmą A, karę pieniężną w wysokości 8000 zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Uzasadniając decyzję WITD wyjaśnił, że [...] lipca 2014 r. na drodze krajowej nr 31 przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował T.C., który jechał ze [...] do [...], przewożąc ładunek palet. Podczas kontroli kierowca okazał m.in. wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne. Wypis został wydany przez Starostę [...].02.2011 r. dla B.G., wspólnika spółki cywilnej A. Zdaniem WITD ustawodawca precyzyjnie wskazał, że dla uznania danego przewozu za niezarobkowy przewóz na potrzeby własne, przesłanki określone w art. 4 pkt 4 u.t.d muszą być spełnione łącznie. Tym samym każdy ze wspólników powinien był legitymować się w chwili kontroli zaświadczeniem na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne. Tymczasem R.C. – co wynika z pisma Starosty z [...] stycznia 2015 r. – takiego zaświadczenia w dniu kontroli nie posiadał. W ocenie organu przewóz wykonywany w ramach spółki cywilnej jest jednym przewozem podlegającym zarachowaniu łącznie na rzecz wszystkich wspólników, a nie przewozem każdego z nich z osobna. To z kolei prowadzi do wniosku, że sprawa o ukaranie za naruszenie przepisów u.t.d podczas wykonywania przewozu drogowego w ramach spółki cywilnej jest jedną sprawą administracyjną dotyczącą wspólnego naruszenia (naruszeń) dokonanych podczas jednego wspólnego przewozu. Dlatego każdemu wspólnikowi spółki cywilnej wykonującemu przewóz w ramach tej spółki przysługuje przymiot strony, ale i każdy z nich musi posiadać uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego. WITD wskazał ponadto, iż wobec zakwestionowania w postępowaniu przez pełnomocnika strony faktu, że przewóz był wykonywany w ramach spółki lecz przez T.C. – na zlecenie i potrzeby B.G. a pojazd służyć miał wyłącznie potrzebom odrębnej działalności gospodarczej B.G., w ramach ogólnie dostępnych rejestrów pobrał ze strony Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: CEDIG) wyciąg dotyczący B.G., z którego wynika, że jedyną formą prawną, w jakiej prowadzi ona działalność gospodarczą jest wyłącznie spółka cywilna. Twierdzenia zatem pełnomocnika o tym jakoby B.G. przewóz wykonywała w ramach indywidualnej działalności gospodarczej należy uznać za chybione. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem - podnosząc, że przewóz realizowany był wyłącznie przez B.G., która prowadzi także odrębną działalność gospodarczą - odwołanie od niego złożył R.C.. Decyzją z [...] marca 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, dalej: K.p.a) – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. GITD podzielił ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną dokonaną przez WITD uznając, że organ zasadnie nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną za naruszenie określone w lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. z tytułu z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W skardze na ww. decyzję B.G. i R.C. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 10 K.p.a wobec niezawiadomienia skarżącej B.G. o ponownym wszczęciu i prowadzeniu przeciwko niej postępowania administracyjnego po uprzednim uchyleniu decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie, a w szczególności o jego przedmiocie, zmianie kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia, wszelkich czynnościach podejmowanych w sprawie, o prawie skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu, o prawie do składania przez skarżącą wniosków dowodowych, co pozbawiło skarżącą możności obrony jej praw w postępowaniu przed organami I i II instancji, w sytuacji w której organ odwoławczy w pełni zaakceptował fakt, iż wszelką korespondencję w sprawie błędnie kierowano wyłącznie do pełnomocnika R.C., który nie legitymował się pełnomocnictwem B.G., 2. art. 81 K.p.a poprzez jego zastosowanie i uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione pomimo tego, że ustawodawca uzależnia uznanie okoliczności za udowodnione od wypowiedzenia się w tym przedmiocie przez stronę, co nie zostało zapewnione skarżącej B.G. w niniejszym postępowaniu, 3. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a wobec nie podjęcia przez organ I i II instancji wszelkich niezbędnych czynności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym do ustalenia materialnoprawnych przesłanek odpowiedzialności B.G., tudzież spółki A s.c lub R.C. oraz okoliczności wyłączających tę odpowiedzialność, w tym także wobec zaniechania przesłuchania stron i osób mających wiedzę w sprawie względnie odebrania wiążących oświadczeń od strony w tym przedmiocie bądź przeprowadzenia innych możliwych czynności wyjaśniających, przy poprzestaniu przez organ na pobraniu ze strony internetowej wydruku CEDIG działalności B.G. i poczynieniu na tej podstawie zupełnie dowolnego ustalenia, że wszystkie użycia przez B.G. należącego wyłącznie do niej pojazdu [...] o nr rej. [...] wykonywane były i nadal są w ramach spółki cywilnej A s.c R.C., B.G., 4. art. 86 K.p.a poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, w sytuacji gdy z powodu braku środków dowodowych w sprawie pozostały niewyjaśnione okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zwłaszcza w sytuacji gdy zaskarżona decyzja opiera się w głównej mierze na twierdzeniach zarzutów odwołań skarżących wywiedzionych od decyzji niezgodnych z prawem, 5. art. 107 § 1 i 3 K.p.a wobec wydania decyzji nieodpowiadającej warunkom formalnym, tj., nie precyzującej kogo decyzja dotyczy i na kogo nakłada sankcje oraz pozbawionej uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa oraz operującej uzasadnieniem faktycznym nie odpowiadającym ustawowym kryteriom, 6. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy zachodziły podstawy do jej uchylenia. Odpowiadając na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja WITD naruszają przepisy postępowania a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego wymagają one eliminacji z obrotu prawnego. Bezsporne w sprawie jest, że kontrola przeprowadzona [...] lipca 2014 r. w [...] na drodze krajowej nr 31 wykazała, że kierujący pojazdem T.C. okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane przez Starostę dla wspólnika spółki cywilnej B.G.. Kierujący nie okazał natomiast zaświadczenia wydanego dla drugiego wspólnika spółki cywilnej – R.C.. Spór dotyczy natomiast tego, czy w takiej sytuacji zasadne było nałożenie – na podstawie lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d - na przedsiębiorstwo działające w ramach spółki cywilnej, kary z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Rozstrzygając ten spór należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 u.t.d przewozy własne mogą być wykonywane wyłącznie po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych na potrzeby własne. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest już pogląd, w ślad za uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2008 r., II GPS 5/08 (uchwała dostępna na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), iż wykonywanie transportu drogowego w ramach spółki cywilnej wymaga posiadania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, przez każdego ze wspólników, albowiem działają oni wspólnie jako przedsiębiorcy. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdza, że skarżący cały czas w toku prowadzonego postępowania konsekwentnie wskazywali, że w dniu kontroli transportu nie wykonywała spółka cywilna A, przeciwnie w dniu tym B.G. użyła pojazdu (stanowiącego jej własność) we własnych celach, nie związanych z działalnością spółki. Tymczasem organy - będąc na podstawie art. 77 § 1 K.p.a zobowiązane do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, poprzestały – jak słusznie wskazali skarżący – na informacji z CEDIG, z której wynika, że B.G. działalność gospodarczą prowadzi wyłącznie w formie spółki cywilnej. Należy wskazać, że znajdująca się w aktach sprawy informacja z CEDIG potwierdza tylko – bowiem wpis do CEIDG ma charakter deklaratoryjny – że na dzień [...] grudnia 2015 r. skarżąca B.G. prowadziła działalność gospodarczą wyłącznie w formie spółki cywilnej. Jednak organy w żaden sposób nie ustaliły jaka była sytuacja w zakresie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej na dzień kontroli tj. w dniu [...] lipca 2014 r. Dlatego też uznać należy, że dokument ten nie może mieć mocy dowodowej, pozwalającej na nałożenie na skarżących - wspólników spółki cywilnej, kary z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W tej sytuacji podzielić należało pogląd skarżących wyrażony w skardze, iż w sprawie koniecznym było przesłuchanie ich w charakterze strony na okoliczność prowadzenia przez B.G. własnej, niezależnej od spółki A działalności gospodarczej. Uznając zatem, że organy wydając swoje rozstrzygnięcia naruszyły przepisy postępowania administracyjnego a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd w pkt I wyroku - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania sądu wynikające z niniejszego wyroku, zapewniając stronom postępowania czynny udziału w każdym jego stadium.