II SA/Go 459/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 29 maja 2014 r. nr LII/317/14 w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie miasta i gminy [...] stwierdza nieważność § 3 ust. 1 pkt 2, § 6 ust. 1 pkt 1-3, § 6 ust. 2 pkt 1-5 oraz § 23 ust. 4 zaskarżonej uchwały. Rada Miejska w [...] uchwałą z dnia z dnia 29 maja 2014 r., nr LII/317/14, działając na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz.858 ze zm., dalej jako u.z.z.w.), uchwaliła Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na terenie miasta i gminy [...]. Prokurator Rejonowy [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. powyższą uchwałę w części dotyczącej § 3 ust. 1 pkt 2, § 6 ust. 1 pkt 1,2,3 i § 6 ust. 2 pkt 1-5 oraz § 23 ust. 4 uchwały. Skarżący zarzucił zaskarżonej uchwale naruszenie: - art. 94 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 i art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. poprzez wprowadzenie w § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały wyjątków od obowiązku zapewnienia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ciągłości dostaw wody, w sytuacji, gdy na mocy ustawy nie przewidziano możliwości wprowadzenia wyjątków od zasady ciągłości i niezawodności dostarczania wody; - art. 94 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 4 i art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w. poprzez wprowadzenie w § 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 uchwały wskazania, że umowa zawierana jest na pisemny wniosek osoby prawnej lub fizycznej, posiadającej tytuł prawny do nieruchomości a nadto, iż osoba ta zobowiązana jest przedstawić dokument, określający aktualny stan prawny nieruchomości, a w sytuacji, gdy z jego treści nie wynika tytuł prawny wnioskodawcy do władania nieruchomością, jest zobowiązany przedłożyć dokument potwierdzający ten tytułu, podczas gdy Rada Miejska nie posiada kompetencji do stanowienia tego typu regulacji; - art. 94 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 3 pkt 3 i 6, art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w. polegającym na określeniu w § 6 ust. 2 pkt 1-5uchwały zasad rozwiązywania umów, zawartych pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem, w sytuacji gdy określenie w/w warunków ustawodawca pozostawił w wyłącznej gestii stron umowy; - art. 94 Konstytucji RP oraz art. 19 ust. 5 pkt 9 u.z.z.w. polegającym na określeniu w § 23 ust. 4 uchwały, iż rozliczenia pomiędzy przedsiębiorstwem a Gminą za wodę pobraną na cele pożarowe dokonywane będą co kwartał. W oparciu o powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że Rada Miejska podjęła w dniu 13 czerwca 2019 r. uchwałę Nr XI/83/2019 w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie gminy, a z dniem jej wejścia w życie straciła moc zaskarżona uchwała. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.). Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej z dnia 29 maja 2014 r., nr LII/317/14 w sprawie Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie miasta i gminy [...]. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowi art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. 2018.1152 ze zm.), który w ust. 1 nakłada na radę obowiązek uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków gminy. Zakres regulaminu określony został w ustępie 2 ww. artykułu, zgodnie z którym regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: 1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków; 2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług; 3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach; 4) warunki przyłączania do sieci; 5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych; 6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza; 7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków; 8) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków; 9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Nie budzi wątpliwości, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków nie może wykraczać poza materie przewidziane w art. 19 ust. 2 u.z.z.w. Przepis ten stanowi bowiem delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Skoro w regulaminie mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym w art. 19 ust. 2 u.z.z.w., to wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi, niekwestionowane w odpowiedzi na skargę . Odnośnie wprowadzenia w § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały wyjątków od obowiązku zapewnienia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ciągłości dostaw wody, Sąd podzielił stanowisko Prokuratora, iż w sytuacji, gdy na mocy ustawy nie przewidziano możliwości wprowadzenia wyjątków od zasady ciągłości i niezawodności dostarczania wody, stanowi to naruszenie art. 94 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 i art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w. Zdaniem Sądu uzasadniony był zarzut dotyczący postanowień zawartych w § 6 ust. 1 pkt 1-3 stanowiących, że umowa zawierana jest na pisemny wniosek osoby prawnej lub fizycznej, posiadającej tytuł prawny do nieruchomości a nadto, iż osoba ta zobowiązana jest przedstawić dokument, określający aktualny stan prawny nieruchomości, a w sytuacji, gdy z jego treści nie wynika tytuł prawny wnioskodawcy do władania nieruchomością, jest zobowiązany przedłożyć dokument potwierdzający ten tytułu, co pozostaje w sprzeczności z art. 6 ust. 4. Z kolei postanowienia § 6 ust. 2 pkt 1-5 wprowadzające zasady rozwiązywania umów z odbiorcami naruszają art.19 ust.5 pkt u.z.z.w. Cytowany przepis nie upoważnia do regulowania warunków i trybu rozwiązywania umów z odbiorcami w treści regulaminu, a zatem należało uznać, że powyższe zapisy wykraczają poza zakres delegacji ustawowej. Dodać należy, iż kwestie dotyczące zawierania i treści umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzenie ścieków reguluje art. 6 u.z.z.w. Zdaniem Sądu zasadnie Prokurator domagał się również stwierdzenia nieważności § 23 ust. 4 uchwały stanowiącego, iż rozliczenia pomiędzy przedsiębiorstwem a Gminą za wodę pobraną na cele pożarowe dokonywane będą co kwartał jako naruszającego art. 19 ust. 5 pkt 9 u.z.z.w. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w opisanym powyżej zakresie.