II SA/Go 46/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędzia WSA Joanna Wierchowicz, Protokolant Ewa Siudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Powiatu z dnia [...] r. Nr XXXYIII/173/06 w przedmiocie określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawienia lub wynajmowania p o s t a n a w i a: na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postępowanie umorzyć. W dniu [...] kwietnia 2006 roku Rada Powiatu podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawienia lub wynajmowania na okres dłuższy niż trzy lata, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia [...] czerwca 2006 roku, Nr 41 poz. 907 z 2006 roku . W podstawie prawnej uchwały wskazane zostały przepisy art. 12 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 o samorządzie powiatowym ( test jednolity ; Dz. U. z 2001 roku , Nr 142, poz. 1592 ze zm. ) oraz art. 14 ust. 5, art. 34 ust. 6, art. 37 ust. 3 i 4 oraz art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity : Dz. U. z 2004 roku , Nr 261, poz. 2603 ze zm. ) . Zgodnie z § 6 uchwały Zarząd Powiatu w przypadku przeznaczania lokali mieszkalnych do zbycia w trybie bezprzetargowym na rzecz jego najemcy, z którym najem został zawiązany przed dniem l stycznia 1999r. udziela bonifikaty od ceny w wysokości: 1) 95% - przy jednoczesnej sprzedaży wszystkich lokali mieszkalnych w budynku wielolokalowym za gotówkę; 2) 80% - przy sprzedaży lokalu mieszkalnego: pojedynczego w budynku wielolokalowym, w budynku jednorodzinnym lub bliźniaczym za gotówkę; 3) 50% - przy sprzedaży na raty. W dniu 2 listopada 2006 roku, na podstawie art. 3 § 2 pkt 6, art. 50 § 1 i art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako: ppsa ) oraz art. 5 ustawy z dnia 20.06.1985 r. o Prokuraturze ( Dz.U. z 1994 roku , Nr 19, poz. 70 , z późn. zm.) skargę na wskazaną uchwałę złożył Prokurator Okręgowy, zaskarżając ją w części obejmującej § 6 . Skarżonej uchwale zarzucał rażące naruszenie prawa - art. 68 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami i art. 12 pkt 8 lit. a ustawy z 5 czerwca 1998 o samorządzie powiatowym poprzez określenie w § 6 w/w uchwały wysokości bonifikat dla nabywców lokali mieszkalnych wchodzących w skład powiatowego zasobu nieruchomości pomimo braku po stronie Rady Powiatu kompetencji do uchwalenia w tym zakresie przepisów prawa miejscowego w sposób generalny regulujących wysokość bonifikaty udzielanej przez Zarząd Powiatu przy zbywaniu nieruchomości w postaci lokali mieszkalnych. Na podstawie art. 147 § 1 ppsa wnosił o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Powiatu w części obejmującej § 6 w/w uchwały. W uzasadnieniu wywodził, iż zgodnie z art. 12 pkt 8 lit. a ustawy o samorządzie powiatowym do wyłącznej właściwości rady powiatu należy między innymi podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych powiatu dotyczących zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na okres dłuższy niż trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej i podejmowanie uchwał w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady powiatu. Przepisami rangi ustawowej zawierającymi określenie kompetencji organów powiatu w sprawach z zakresu gospodarki nieruchomościami są przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami. Art. 68 ust. 1 pkt 7 tej ustawy stanowi, iż właściwy organ może udzielić za zgodą odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana jako lokal mieszkalny. Zgodnie natomiast z artykułem 4 pkt 9 tej samej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o właściwym organie - należy przez to rozumieć, z zastrzeżeniem art. 60, starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz zarząd gminy, zarząd powiatu i zarząd województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa. Nadto art. 25b ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż powiatowym zasobem nieruchomości gospodaruje zarząd powiatu. Zdaniem skarżącego, z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, iż rada powiatu nie ma uprawnień do ustanawiania przepisów prawa lokalnego w sposób generalny regulujących kwestie związane z udzielaniem przez zarząd powiatu nabywcom lokali mieszkalnych wchodzących w skład powiatowego zasobu nieruchomości bonifikat od cen sprzedaży tychże lokali. Decyzja o udzieleniu bonifikaty należy bowiem zgodnie z art. 68 ust.1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami do zarządu powiatu, a radzie powiatu służy jedynie uprawnienie do wyrażenia bądź odmowy wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty na sprzedaż konkretnie wskazanej nieruchomości. Z treści przepisu art. 68 ust. 1 ustawy wynika bowiem, iż to od woli właściwego organu, a więc w realiach mniejszej sprawy zarządu powiatu zależy czy udzieli on bonifikaty od ceny nieruchomości ustalonej zgodnie z art, 67 ust. 3 ustawy. Artykuł 68 ust. 1 stanowi bowiem, iż właściwy organ może udzielić bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku, a nie, iż udziela bonifikat w wysokości określonej przez wojewodę, radę lub sejmik. Rada powiatu nie ma zatem prawa do decydowania w tym zakresie za zarząd powiatu i wskazywania przypadków, w których zarząd musi udzielić bonifikaty w z góry ustalonej wysokości. Zobowiązanie organu wykonawczego powiatu do udzielania bonifikaty w z góry określonej wysokości w przypadku każdego zbycia lokalu mieszkalnego niewątpliwie wykracza przy tym poza granice określenia zasad zbywania nieruchomości stanowiących własność powiatu. Pojęcie zasad zbycia nieruchomości nie obejmuje określenia obowiązku udzielania przez zarząd powiatu bonifikat w z góry ustalonej wysokości, albowiem prowadziłoby to do pozbawienia zarządu powiatu przyznanych mu w ustawie kompetencji. Nadto w ocenie skarżącego przepis art. 68 ustawy nie daje podstaw do wydawania aktu o charakterze generalnym, odnoszącego się do ogólnie określonego kręgu podmiotów i niesprecyzowanych nieruchomości określonego rodzaju. Takiego rodzaju postanowienia odnośnie udzielania bonifikaty dla nabywców lokali mieszkalnych zawiera zaś kwestionowany § 6 uchwały z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] , ustanawiając uprawnienia dla określonego generalnie kręgu podmiotów, to jest wszelkich osób, które dokonywać będą w przyszłości zakupu lokali mieszkalnych wchodzących w skład powiatowego zasobu nieruchomości, a umowę najmu tychże lokali zawarły przed dniem [...] stycznia 1999 roku. Skarżący wywodził, iż wyrażenie przez radę powiatu zgody na zastosowanie bonifikaty możliwe jest zaś wyłącznie w przypadku ziszczenia się przesłanek enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami i dopiero po ustaleniu ceny w sposób określony w art. 67 ust. 3 tejże ustawy. Organ wyrażający zgodę na udzielenie bonifikaty musi mieć bowiem zapewnioną każdorazowo możliwość oceny, czy nieruchomość przeznaczona do sprzedaży została wyceniona zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i czy jej sprzedaż następuje na wskazany w ustawie cel.Podkreślał, iż art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera kompletną regulację w zakresie udzielania i żądania zwrotu bonifikat z tytułu zbycia nieruchomości, nie zostawiając żadnemu organowi miejsca do uszczegóławiania zapisów, a tym samym podstaw do podejmowania aktów skierowanych do ogółu mieszkańców danej jednostki administracyjnej. Analogiczne jak przedstawione powyżej stanowisko wyrażane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym na przykład w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 19 kwietnia 2006 sygn. II SA/Po 182/06 i w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27. maja 2002 sygn. I SA 413/02. W odpowiedzi na skargę Starosta, reprezentujący Powiat, wskazał, iż dostrzegając konieczność zmiany regulacji § 6 uchwały planowane jest podjęcie uchwały w tym przedmiocie. Pismem procesowym z dnia [...] stycznia 2007 roku Starosta wniósł o umorzenie postępowania ze względu jego bezprzedmiotowość z uwagi na podjęcie przez Radę Powiatu w dniu [...] grudnia 2006 roku uchwały Nr [...] o zmianie uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku w sprawie określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawienia lub wynajmowania na okres dłuższy niż trzy lata, w wyniku której aktualnie przepis § 6 stanowi , iż "w przypadku przeznaczania lokali mieszkalnych do zbycia w trybie bezprzetargowym na rzecz jego najemcy, z którym najem został zawiązany przed dniem 1 stycznia 1999r.Rada Powiatu wyraża zgodę na udzielenie przez Zarząd Powiatu bonifikaty od ceny w wysokości: 1. do 95% - przy jednoczesnej sprzedaży wszystkich lokali mieszkalnych w budynku wielolokalowym za gotówkę; 2. do 80% - przy sprzedaży lokalu mieszkalnego: pojedynczego w budynku wielolokalowym, w budynku jednorodzinnym lub bliźniaczym za gotówkę; 3. do 50% - przy sprzedaży na raty". Odnosząc się do tego wniosku Prokurator Okręgowy podtrzymał skargę wywodząc w piśmie z dnia [...] lutego 2007 roku, iż zmiana zaskarżonej uchwały, dokonana uchwałą z dnia [...] grudnia 2006 roku nie usunęła wszystkich uchybień podnoszonych przez skarżącego. Nowe brzmienie § 6 nadal nie odpowiada regulacjom ustawy o gospodarce nieruchomościami bowiem – jak to już podnoszono w skardze - wyrażenie przez radę zgody na zastosowanie bonifikaty jest możliwe zgody na zastosowanie bonifikaty możliwe jest zaś wyłącznie w przypadku ziszczenia się przesłanek enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami i dopiero po ustaleniu ceny w sposób określony w art. 67 ust. 3 tejże ustawy. Wskazywał, też iż zbadania przez Sąd wymaga kwestia zgodności z prawem wysokości bonifikat , która czyni cenę zakupu lokali symboliczną . Pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2007 roku Starosta Powiatu poinformował Sąd, iż na najbliższą sesję Rady planowane jest wniesienie projektu uchwały skreślającej kwestionowany § 6 uchwały z dnia 19 kwietnia 2006 roku. Na rozprawie w dniu 27 czerwca strona skarżąca oświadczyła, że cofa skargę ze względu na podjęcie przez radę powiatu w dniu [...] czerwca uchwały Nr [...] o zmianie uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku w sprawie określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawienia lub wynajmowania na okres dłuższy niż trzy lata stanowiącej iż w uchwale tej skreśla się § 6. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z przepisem art. 60 ppsa skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Konsekwencją skutecznego (tj. dopuszczalnego w świetle przesłanek wskazanego przepisu) cofnięcia skargi jest umorzenie postępowania. Stosownie bowiem do przepisu art. 161 § 1 pkt 1 ppsa sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. W rozpoznawanej sprawie skarżący Prokurator Okręgowy cofnął skargę. Przyczyną tej czynności procesowej skarżącego było – podjęcie przez Radę Powiatu w dniu [...] czerwca przez Radę Gminy uchwały [...] o zmianie własnej uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 roku w sprawie określenia zasad nabycia zbycia i obciążania nieruchomości oraz zasad ich wydzierżawiania lub wynajmowania na okres dłuższy niż 3 lata polegającej na skreśleniu kwestionowanego skargą § 6 uchwały z dnia [...] kwietnia 2006 roku. Zdaniem Sądu, w zaistniałych okolicznościach cofnięcie skargi dokonane przez skarżącego jest dopuszczalne, nie zmierza do obejścia prawa. Nie zachodzi też druga z negatywnych przesłanek uniemożliwiających umorzenie postępowania – ze względu na eliminację z obrotu prawnego zaskarżonej części uchwały. Tym samym zaszły przesłanki do umorzenia postępowania.