II SA/Go 464/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na pismo Burmistrza z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 18 maja 2010 r. K.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem Burmistrza, skargę ,,na decyzje Burmistrza odmawiające zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego", wymieniając pisma organu z dnia [...] maja 2010r. oraz z dnia [...] kwietnia 2010r. Skarżąca kilkakrotnie zwracała się z wnioskiem o przywrócenie jej prawa do zawarcia umowy o najem lokalu mieszkalnego położonego w [...] i za każdym razem wniosek był załatwiany odmownie (ostatnio [...] maja 2010r. pismem o numerze [...] [k-13 akt administracyjnych]). Przyznała też, że opuściła zajmowane mieszkanie i w chwili śmierci byłego męża w lokalu tym nie mieszkała. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi, ze względu na to, że pisma zaskarżone przez K.K. mają charakter informacyjny i nie są decyzjami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy wskazać, iż badanie merytorycznej zasadności wniesionej skargi poprzedzone być musi ustaleniem czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, że kontrola ta jest ograniczona do form działania administracji publicznej wskazanych w treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływanej jako ppsa) tj. skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie przez stronę skarżącą aktu lub czynności nie wymienionego w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego i zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ppsa skarga w takim przedmiocie podlega odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca przedmiotem skargi uczyniła "decyzje Burmistrza odmawiające zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego", który mieści się przy ul. [...]. Zaskarżonym pismem z dnia [...] maja 2010r. Burmistrz odmówił zawarcia umowy najmu z K.K. (podobnie pismo z [...] kwietnia 2010r.). W istocie zatem roszczenie skarżącej sprowadza się do żądania zawarcia z nią przez organ umowy najmu lokalu, którego poprzednim najemcą był jej były mąż, J.K., zmarły w dniu [...] lipca 2010 roku. Skarżąca żądanie swe opiera, na okoliczności, że jest w lokalu zameldowana, a wyprowadziła się z niego pod wpływem nagannego zachowania byłego męża. Jak wynika z wywodów skargi skarżąca wywodzi swe uprawnienie do zawarcia umowy najmu z faktu pozostawania przez pewien okres w związku małżeńskim ze zmarłym najemcą lokalu (rozwiązanie przez rozwód nastąpiło dnia [...] lutego 2009r. wyrokiem Sądu Okręgowego) oraz faktu i okresu wspólnego zamieszkiwania w tym lokalu z tymże najemcą. W ocenie Sądu tak sformułowane żądanie wskazuje, iż sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest sprawą administracyjną bowiem nie dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej i pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego. Jest to bowiem sprawa o charakterze cywilnoprawnym. Taki bowiem charakter mają sprawy związane z najmem lokali. Ustawowe prawo wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy zostało uregulowane w przepisie art. 691 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Wskazane osoby wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Natomiast w razie braku w/w osób stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa. Powołany przepis ma zastosowanie do wszystkich lokali mieszkalnych i w istocie dotyczy nie zawarcia umowy najmu (umowy cywilnoprawnej), ale jej przekształcenia podmiotowego po stronie najemcy polegającego na tym, iż w miejsce dotychczasowego ( zmarłego ) najemcy wstępuje w stosunek prawny o takiej samej treści podmiot należący do kręgu osób wskazanych przez ustawodawcę (oczywiście o ile spełnia określone wymogi ustawowe). Biorąc powyższe pod uwagę uznać należało na gruncie niniejszej sprawy, iż zaskarżone przez skarżącą K.K. pismo Burmistrza z dnia [...] maja 2010r. zawierające odmowę zawarcia z nią umowy najmu, nie stanowi żadnego określonego w art. 3 § 2 ppsa aktu ani też czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowa sprawa nie stanowi sprawy z zakresu administracji publicznej, gdyż jest sprawą cywilną i dotyczy czynności o charakterze cywilnoprawnym. Stosownie bowiem do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2005 roku , Nr 31 póz. 266 ze zm. ) tj. aktu prawnego regulującego zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy do jej zadań własnych należy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. W myśl art. 5 ustawy odpłatne używanie lokalu wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego gminy regulowane jest nie w formie decyzji administracyjnej, ale umowy cywilnoprawnej. Spory na tle takich umów są zaś sporami o charakterze cywilnym (art. 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) do rozpoznania których powołane są sądy powszechne. Należy zaznaczyć, iż stanowiące przedmiot zaskarżenia pismo Burmistrza z dnia [...] maja 2010r. stanowiło tylko i wyłącznie oświadczenie woli organu w zakresie wniosku skarżącego o zawarcie umowy najmu. Taki sam charakter niewątpliwie miało także wcześniejsze pismo organu gminy z dnia [...] kwietnia 2010r. Burmistrz nie występuje w tym zakresie jako organ administracji publicznej wykonujący czynności z zakresu administracji publicznej, ale jako reprezentujący osobę prawną tj. gminę, będącą właścicielem lokalu, w zakresie wykonywania jej uprawnień majątkowych z zakresu prawa cywilnego. Złożenie tego oświadczenia przez organ będący organem administracji publicznej nie czyni automatycznie z tej czynności, czynności z zakresu administracji publicznej. Zaskarżona czynność stanowi czynność o charakterze cywilnoprawnym, zatem w kwestii wszelkich roszczeń należałoby się zwrócić do właściwego miejscowo sądu rejonowego. Zgodnie z powyższym uznać należało, iż zaskarżona przez skarżącego czynność organu nie spełnia wymogów koniecznych do zakwalifikowania jej do którejkolwiek z form aktów lub czynności zaskarżalnych do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a sprawa ta, jako sprawa cywilna, podlega kognicji sądu powszechnego. Z uwagi na powyższe na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy ppsa Sąd orzekł jak w sentencji.