II SA/Go 467/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), , Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 lipca 2006 przy udziale sprawy ze skargi F.R. na Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego Oddalono skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004r. znak: [...] nakazującą F.R. przymusową rozbiórkę budynku gospodarczego z wiatami w zakresie jego lokalizacji na działce nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku zawiadomienia złożonego przez G.L. z dnia [...] czerwca 2003r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie wybudowania budynku gospodarczego na drodze dojazdowej do posesji wyżej wymienionego. Po dokonaniu oględzin w dniu [...] lutego 2004r. organ stwierdził, że F.R. samowolnie wybudował kilka obiektów, wykonanych z różnorakich materiałów. Część obiektów znajduje się na działce nr [...] należącej do F.R. oraz na działce nr [...] stanowiącej drogę dojazdową oraz działce nr [...] należącej do E.W.. Obiekty te zostały wybudowane w latach 1990-1991. Decyzją z dnia [...] października 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał F.R. przymusową rozbiórkę budynku gospodarczego z wiatami w zakresie jego lokalizacji na działce nr [...]. Decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz.229 ze zm.) – dalej zwana prawo budowlane. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji podzielił stanowisko organu I instancji, że w związku z wybudowaniem przez F.R. obiektu gospodarczego na działce nr [...] stanowiącej drogę dojazdową – niedopuszczalnie pogorszyły się warunki użytkowe dla otoczenia. Podzielił również stanowisko, że obiekt usytuowany na działce [...] ze względu na posadowienie w wykopie podcinającym skarpę, powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Zagrożenie dla ludzi i mienia zdaniem organu stanowi również stan techniczny przedmiotowych obiektów wykonanych z niepowiązanych ze sobą przypadkowych materiałów rozbiórkowych, co znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji fotograficznej. Z tych też okoliczności zdaniem organu zachodziły przesłanki do orzeczenia rozbiórki budynków samowolnie wybudowanych na działce nr [...] - na podstawie art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy prawo budowlane. Jednocześnie organ wskazał, że fakt wybudowania obiektu na nieruchomości nie należącej do inwestora nie stanowi przesłanki do orzeczenia rozbiórki ponieważ przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. mające zastosowanie w sprawie legalizacji tego obiektu, nie uprawniają organu do żądania od inwestora wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kwestie związane z naruszeniem praw właściciela nieruchomości mogą stanowić przedmiot postępowania przed sądem powszechnym. F.R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wskazał, że budowla na działce nr [...] istnieje od 1984r. kiedy to skarżący wnioskował do Urzędu Gminy o wyrażenie zgody na uporządkowanie skarpy biegnącej zboczem działki oraz góry wapna pozostawionej na działce przez Kółko Rolnicze. Skarżący podał, że uzyskał zgodę na wnioskowane prace wraz ze zgodą na wybudowanie budynku. Jego zdaniem wybudowane przez niego budynku nie spowodowały żadnych negatywnych skutków dla warunków zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżącego fakt, iż nabył wstępną zgodę na wybudowanie spornej budowli nie może pozostać bez znaczenia dla nakazania rozbiórki bądź utrzymania budynku obecnie. Skarżący wskazał, że był zapewniony iż zajmowany teren w całości w przyszłości będzie mógł wykupić i dlatego wybudował budynki gospodarcze, a w późniejszym okresie dostawił wiaty związane z działalnością rzemieślniczą jaką wówczas prowadził. W roku ukończenia budowy nie było żadnych planów zagospodarowania, które zakazywałyby postawienia w tym miejscu budynku. Skarżący wskazał ponadto, iż nie można ignorować faktu występowania przez niego do odpowiednich władz i informowania o planowanych pracach. Skarżący wskazał, że wystąpił o sprzedaż gruntu- części działki nr [...]. Skarżący wskazał, że wyłączenie gruntu pod deptak, który w zwężeniu będzie miał 2,7 m jest nieracjonalne. Takie przedsięwzięcie nie pozwoli na swobodny dojazd do działek pojazdom samochodowym. Podał również, że działki przylegające do spornej drogi posiadają dojazd z innych stron – od drogi publicznej. Deptak natomiast zdaniem skarżącego wymyślono dopiero niedawno nie wiadomo w jakim celu. Deptak ten nie przyczyni się do poprawy warunków pozostałych działek a w rzeczywistości zdecydowanie pogorszy dojazd i z tego też względu działka nr [...] znacznie straciła na wartości. Dokonany podział nie uwzględnił do niej swobodnego dojazdu. Powyższe uniemożliwia sprzedaż działki bez ustanowienia służebności na działce [...]. Skarżący wskazał jednocześnie iż w postępowaniu starał się udowodnić, że postawione przez niego budynki nie powodują pogorszenia warunków użytkowych otoczenia i nie przyczyniają się do pogorszenia warunków zdrowotnych. Zdaniem skarżącego do pogorszenia warunków użytkowych działki bardziej przyczyniło się wytyczenie na spornej działce deptaku, aniżeli wybudowanie budynku gospodarczego. Wskazał również iż w wyniku przeprowadzenia drogi została okrojona działka skarżącego wkraczając na nieruchomość oznaczoną nr [...] na długości 6m i 1,5 m w głąb. W odniesieniu do tych zarzutów organ wskazał, że ewentualne roszczenia skarżący może dochodzić na drodze postępowania cywilnego. Zdaniem skarżącego takie działanie organu jest niedopuszczalne. Wskazał jednocześnie, że dotychczasowa droga stała się integralną częścią działki nr [...]. Skarżący podał, iż wielokrotnie występował do organu o dokonanie sanacji stanu niezgodnego z prawem, poprzez zobowiązanie do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami oraz że dokona wszelkich remontów i zalecanych umocnień które przywrócą wymagany stan bezpieczeństwa budynku. Wskazał również, iż ustawodawca jak i ukształtowane orzecznictwo nakazuje organowi ważyć proporcjonalność i adekwatność dokonanego naruszenia do wagi zastosowanego środka. Uczestnik postępowania – E.W. – w piśmie z dnia [...] września 2005r. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że F.R. zajął część jego działki [...]na której postawił budynek gospodarczy i wiatę w ramach samowoli budowlanej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zaważył co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. i Kielcach rozpoznawanie spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187. poz.1927) sprawy w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie woj. lubuskiego zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. Na mocy cytowanych przepisów Sąd ten, z dniem 01 lipca 2005r. stał się właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej skargi Skarga nie jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w prowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego czy też przepisów postępowania, które to naruszenia mają wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu. W niniejszej sprawie Sąd również nie stwierdził by zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca obarczona była wadą powodującą ich nieważność. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że obiekty na działkach nr [...] wybudowane zostały przed 01 stycznia 1995r. Na mocy przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz.2016 ze zm.) – dalej nowe prawo budowlane - przepisów tej ustawy nie stosuje się do obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (...) Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z tego też względu organ prawidłowo w postępowaniu zastosował ustawę prawo budowlane z 26 października 1974r. W toku postępowania administracyjnego, skarżący nie przedłożył dokumentów z których wynikałoby iż posiadał pozwolenie na budowę tychże obiektów. Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006r. skarżący stwierdził, że posiadał dokument pochodzący z Urzędu Gminy zezwalający mu na postawienie budynku do 30 m jednak nie była to decyzja administracyjna. Zaskarżona decyzja nakłada na skarżącego obowiązek rozebrania obiektów na działkach nr [...]. Wskazać należy, że skarżący nie kwestionuje decyzji w zakresie nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego na działce nr [...] należącej do uczestnika postępowania – E.W.. Kwestionuje natomiast wynikający z zaskarżonej decyzji obowiązek rozebrania obiektu na działce nr [...] – stanowiącej drogę. Podkreślić należy również, że zaskarżona decyzja nie nakazuje rozbiórki obiektu wybudowanego na działce nr [...] należącej do skarżącego. W odniesieniu do obiektu na działce [...] organ wskazał, że po dokonaniu odpowiednich robót budowlanych obiekt ten może funkcjonować samodzielnie po doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem. Obowiązku rozbiórki obiektu posadowionego na działce nr [...] skarżący nie kwestionował w skardze jak i na rozprawie. Podstawą nałożenia obowiązku dokonania rozbiórki przedmiotowego obiektu stanowiło ustalenie organu, że obiekt ten posadowiony jest w wykopie podcinającym skarpę oraz wybudowany jest z niepowiązanych ze sobą materiałów rozbiórkowych – co stanowi zagrożenie dla ludzi i mienia. Na mocy przepisy art. 37ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego obiekty wybudowane bez pozwolenia na budowę lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce gdy organ stwierdzi, że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi bądź mienia. Nie budzi wątpliwości, że w sytuacji w której obiekt wybudowano w miejscu w którym podcięto skarpę, a ponadto wybudowano go z luźnych niepowiązanych materiałów rozbiórkowych obiekt taki grozi zawaleniem. Z tego też względu zdaniem Sądu organ nakładając obowiązek przymusowej rozbiórki co do obiektu na działce nr [...] nie naruszył prawa. Wskazać również należy, że skarżący z uczestnikiem postępowania E.W. w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Rejonowym w sprawie sygn. akt I1C 1312/04 zawarli ugodę sądową w dniu [...] lutego 2006r. Zgodnie z punktem IV tej ugody skarżący zobowiązał się do usunięcia w terminie do końca września 2006r. wiatę zbudowaną ze ścian betonowych i częściowo z blachy, która jest posadowiona na nieruchomości nr [...]. W odniesieniu do obiektu wybudowanego na działce nr 19 – która to działka stanowi drogę wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania (...) gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Niewątpliwie wybudowanie obiektu na działce, która stanowi drogę – pogorszyło warunki użytkowe nieruchomości dla otoczenia. W aktach sprawy znajdują się mapy z których wynika, ze działka nr [...] stanowi drogę dojazdową do działki nr [...] (wypis z rejestru gruntów k-49 akt administracyjnych oraz mapa k-48 akt administracyjnych). Niezależnie od wielkości jak i rodzaju obiektu, który postawiony jest na drodze – obiekt ten stanowi utrudnienie lub uniemożliwia z korzystania z dojazdu. Skarżący wielokrotnie podnosił, iż podejmował działania mające na celu nabycie działki nr [...] . Powyższa okoliczność jednak nie ma znaczenia w sprawie . Działka ta stanowi drogę dojazdową do działek nr [...]. Właściciel działki nr [...] – G.L. – w piśmie z dnia [...] maja 2003r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazał, że nie ma możliwości swobodnego dojazdu do swojej działki. Korzysta z przejazdu przez swoją stodołę. W przyszłości natomiast chce tę działkę przeznaczyć pod zabudowę. Proponowane przez skarżącego wydzielenie z działki nr [...] drogi w niniejszym postępowaniu również nie może zostać uwzględnione. W interesie publicznym jak też indywidualnym osób, których mogą dotyczyć skutki działalności budowlanej, leży aby była ona prowadzona bez naruszania porządku publicznego. Dla urealnienia tej potrzeby w prawie budowlanym m.in. przewidziano instytucję nadzoru publicznego nad działalnością budowlaną i istniejącymi budowlami. Właściwość organów nadzoru budowlanego została szczegółowo określona w art. 83 ustawy nowe prawo budowlane. W zakresie swojej właściwości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest uprawniony do podejmowania działań mających na celu inicjowanie postępowania prowadzącego do zmiany użytkowania nieruchomości czy też dokonywania podziału nieruchomości. Skarżący wzniósł obiekt na działce nr 19, a tym samym pozbawił uczestników postępowania jak i inne osoby z możliwości korzystania z działki zgodnie z jej przeznaczeniem. Wytyczenie nowej drogi nawet jeżeli jest technicznie możliwe – nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia jak również bez znaczenia jest okoliczność, że działka nr [...] nie była przez wiele lat wykorzystywana jako droga. Brak korzystania z drogi nie pozbawia tej działki takiego charakteru. Podnieść należy, że niezależnie kto byłby właścicielem nieruchomości, która stanowi drogę musiałby zachować taki charakter nieruchomości. Skarżący wskazuje, iż nie można w postępowaniu pominąć, iż otrzymał zgodę na postawienie budynków gospodarczych, jednakże nie może w tym zakresie przedstawić dokumentów z uwagi na ich zniszczenie. Sąd rozpatrując niniejszą sprawę stwierdził, że skarżący wybudował kilka obiektów na działkach zarówno stanowiącej jego własność ( działka nr [...]) oraz należących do innych podmiotów (działki nr [...] oraz nr [...]). Obiekty te budowane były w okresie kilku lat. Brak dokumentów uniemożliwia przyznanie racji skarżącemu, że otrzymana zgoda czy też informacja dotyczyła działki nr [...]. Zdaniem Sądu skarżący błędnie uważał, że działki które użytkował stanowiły jego własność - przyjmując, że wszystkie obiekty wybudowane zostały na działce nr [...]. Skarżący wskazuje, że wydzielenie drogi nastąpiło z nieruchomości nr [...] na długości 6m i 1.5 m w głąb. Natomiast działka stanowiąca drogę została włączona do działki nr [...]. W tym miejscu należy wskazać, że Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadząc postępowanie administracyjne opiera się na przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu dokonując oceny stanu faktycznego zobowiązany jest rozpatrzyć materiał dowodowy zebrany w sprawie. Organ nie miał podstaw do kwestionowania przebiegu granic tym bardziej, że jak wynika z protokołu z dnia 16 lutego 2004r. zostały one okazane (k-34v akt administracyjnych). Organ nie miał podstaw do nieuwzględnienia map – załączonych do akt. Z dokumentów tych jednoznacznie wynika przebieg granic, jak również to, że wytyczona droga istniała w okresie w którym skarżący wybudował obiekt. Skarżący nie przedłożył również żadnych dowodów z których wynikałoby, iż droga wydzielona została z nieruchomości należącej do niego, a tym samym że dokumenty znajdujące się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej są nieprawidłowe. Z akt administracyjnych wynika, że w 1982r. dokonano odnowienia ewidencji gruntów dla działek - w również dla działek nr [...] (k-52 akt administracyjnych) Skarżący ma rację w zakresie, że ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje organowi ważyć proporcjonalność i adekwatność nałożonego obowiązku do naruszonego prawa. Jednakże organ jest zobowiązany na mocy art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego do działania na podstawie przepisów prawa. Brak jest w okolicznościach niniejszej sprawy podstaw do odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu na działce nr [...]. Obiekt ten uniemożliwia swobodny dojazd do nieruchomość oznaczonej działką nr [...]. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że ma on utrudniony dojazd do swoich nieruchomości oznaczonych działkami nr [...]. Dojazd ten gwarantuje działka nr [...] stanowiąca drogę. W dacie stawiania obiektu na działce nr [...] – działka ta stanowiła już drogę. Sąd podziela stanowisko organu, że postawienie budynku na działce nr [...] spowodowało niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Z uwagi na powyższe zaskarżona decyzji nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego. W tym stanie rzeczy podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, z tego też względu skarga podlega oddaleniu na podstawie art.151ustawy z 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz.1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.