II SA/Go 467/11
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-08-19
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony wobec osoby niepełnosprawnej o niskich dochodach w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie przysługuje osobie, która z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia tych kosztów. Natomiast prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, wobec trudnej sytuacji materialnej i niepełnosprawności skarżącej, wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony.Stan faktyczny
Skarżąca A.K., osoba niepełnosprawna, mieszkająca samotnie, utrzymuje się z renty w wysokości 498,72 zł, która jest jej jedynym dochodem. Złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmowną w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. W toku postępowania złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2011 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: 1. odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lipca 2011 r. oddalił skargę A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
Dnia 16 sierpnia 2011 r. wpłynęła do sądu skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez skarżącą wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą niepełnosprawną, mieszkającą samotnie. A.K. oświadczyła, że utrzymuje się z renty w wysokości 498,72 zł, która jest jej jedynym dochodem.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, już z tej tylko przyczyny, że A.K. z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia tychże kosztów (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).
Dlatego też wniosek skarżącej w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Sygn. akt II SA/Go 467/11
Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
W niniejszej sprawie fakty przedstawione przez A.K. świadczą o jej trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca otrzymuje rentę w wysokości 498.72 zł (netto), która stanowi jej główne źródło dochodu. Zważyć również trzeba, że A.K. jest osobą niepełnosprawną.
Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności ani majątku. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej w tym przedmiocie.
W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło