II SA/Go 469/16
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-07-21
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej odbywającej karę pozbawienia wolności, nieposiadającej dochodów i posiadającej zadłużenie, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadniony, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Osoba odbywająca karę pozbawienia wolności, nieposiadająca dochodów i posiadająca znaczące zadłużenie, spełnia te przesłanki, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący G. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując, że odbywa karę pozbawienia wolności, nie jest zatrudniony, nie posiada dochodu i ma zadłużenie w wysokości 10.000 zł. Wcześniej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Sąd analizował sytuację materialną skarżącego w kontekście przepisów PPSA dotyczących prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. R. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 czerwca 2016 r. wezwano G.R. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Dnia 18 lipca 2016 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy założony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że odbywa karę pozbawienia wolności. Skarżący oświadczył, że nie jest zatrudniony i nie posiada dochodu. Nadto oświadczył, że posiada zadłużenie w wysokości 10.000 zł.
Wniosek jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Analiza sytuacji materialnej G.R. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym. G.R. nie jest zatrudniony w zakładzie karnym i nie posiada oszczędności. Nadto skarżący posiada zadłużenie w wysokości 10.000 zł.
W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego odnośnie jego trudnej sytuacji majątkowej. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności uznano, iż uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Należy zatem stwierdzić, że wniosek G.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło