II SA/Go 470/24
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2024-10-17
Skład orzekający: Krzysztof Rogalski, Sławomir Pauter, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca, który otrzymał dofinansowanie wynagrodzeń pracowników na podstawie art. 15zzb ustawy COVID-19, może jednocześnie otrzymać dofinansowanie na tych samych pracowników na podstawie art. 15gg ust. 2 ustawy COVID-19, jeśli dotyczy to innego okresu rozliczeniowego i innych składników wynagrodzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy COVID-19 nie wykluczają możliwości uzyskania dofinansowania na podstawie art. 15gg ust. 2, jeśli przedsiębiorca wcześniej otrzymał pomoc na podstawie art. 15zzb tej ustawy, pod warunkiem, że dotyczy to innego okresu rozliczeniowego i innych składników wynagrodzenia. Kluczowe jest rozróżnienie między 'tymi samymi kosztami' a 'takimi samymi tytułami wypłat', które w orzecznictwie NSA interpretowane jest jako odnoszące się do tych samych pracowników i tego samego okresu rozliczeniowego.Stan faktyczny
Przedsiębiorca G. T. otrzymał dofinansowanie na ochronę miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19. Wcześniej otrzymał również dofinansowanie na tych samych pracowników z Powiatowego Urzędu Pracy na podstawie art. 15zzb ustawy COVID-19. Organy administracji uznały, że doszło do podwójnego finansowania tych samych kosztów i tytułów wypłat, nakazując zwrot środków z FGŚP. Przedsiębiorca zaskarżył tę decyzję, argumentując, że pomoc była przyznana na inne okresy i dotyczyła innych składników wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającego do zwrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego – G. T. kwotę 4662 zł (cztery tysiące sześćset sześćdziesiąt dwa złote).
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez G. T. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., którą na podstawie art. 15gg ust. 1, ust. 7, ust. 23c, ust. 27 i ust. 28 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.), art. 60 pkt 1, art. 67 oraz art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] r., w sprawie określenia przypadającej do zwrotu kwoty [...] zł stanowiącej dofinansowanie przyznane na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 wraz z odsetkami.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W dniu [...] r. G. T., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...] G. T., złożył wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 na okres 3 miesięcy z datą wypłaty świadczeń od dnia [...] r. Przedsiębiorca wniósł o przyznanie środków w łącznej wysokości [...] zł, które obejmowały dofinansowanie wynagrodzenia dla [...] pracowników (bez składek ZUS). Wypłata środków nastąpiła w trzech równych transzach, w dniach [...] r., [...] r. oraz [...] r. Podstawę przyznania powyższego świadczenia skarżącemu stanowił przepis art.15gg ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021r., poz. 2095 ze zm. – dalej ustawa COVID-19).
Zgodnie z art. 15gg ust. 19 oraz ust. 20 ustawy COVID-19, przedsiębiorca był zobowiązany do złożenia rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z FGŚP oraz dokumentów potwierdzających prawidłowość wykorzystania dofinansowania zgodnie z przeznaczeniem w terminie 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. Na podstawie zgromadzonych dokumentów, pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] przeprowadzili weryfikację rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy z FGŚP i dokumentacji potwierdzającej wykorzystanie przekazanych świadczeń i środków zgodnie z przeznaczeniem.
W związku z weryfikacją rozliczenia otrzymanego przez podmiot wsparcia Wojewódzki Urząd Pracy w [...] ustalił, iż podmiot - poza wsparciem przyznanym na podstawie art. 15gg - otrzymał również dofinansowanie z art. 15zzb ustawy COVID-19 na tych samych pracowników- części kosztów wynagrodzeń pracowników- bez należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenie społeczne. Zgodnie z pismem Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] r., w miesiącach [...],[...],[...] 2020 r. G. T., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...] G. T., otrzymał wsparcie na podstawie art. 15zzb ustawy COVID-19, którym objęto również wszystkich pracowników objętych dofinansowaniem przyznanym przez WUP. W ocenie organu I instancji, podmiot mógł otrzymać pomoc ze środków FGŚP wyłącznie w przypadku, jeżeli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy.
W następstwie powyższych ustaleń, w dniu [...] r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec przedsiębiorcy w sprawie zwrotu dofinansowania przyznanego na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...], działając na podstawie m.in. art. 15gg ust. 28 pkt 2 w związku art. 15gg ust. 6, ust. 7, ust. 23c oraz ust. 23d ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej "ustawa COVID-19") oraz art. 60, art. 61 ust. 1 art. 67 oraz art. 169 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej "u.f.p."), określił G. T., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...] G. T., przypadającą do zwrotu kwotę [...] zł stanowiącą dofinansowanie przyznane na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 wraz z odsetkami liczonymi:
- dla kwoty [...] zł od dnia [...] r. do dnia zapłaty;
- dla kwoty [...] zł od dnia [...] r. do dnia zapłaty;
- dla kwoty [...] zł od dnia [...] r. do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 podmioty, o których mowa wart. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy. Zgodnie z art. 15gg ust. 11 w związku z art. 15g ust. 3 ustawy COVID-19 podmioty, o których mowa w ust. 1 i 1a , muszą spełniać kryteria, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy, z zastrzeżeniem, że nie zalegają w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r. Świadczenia, o których mowa wart. 15gg ust. 1, oraz środki o których mowa w ust. 2, przysługują przez łączny okres 3 miesięcy, przypadających od miesiąca złożenia wniosku.
Natomiast w myśl art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19, podmiot, o którym mowa w ust. 1, może otrzymać pomoc z FGSP wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wpłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Oznacza to, zdaniem organu I instancji, iż przedsiębiorca nie może otrzymać wsparcia, jeśli uprzednio skorzystał z innych dofinansowań, które były wypłacane w związku z ochroną miejsc pracy, nawet tych nieprzewidzianych przez tarczę antykryzysową. Jednocześnie określenie "tytuły wypłat" odnosi się do środków przeznaczonych na dofinansowanie do wynagrodzeń, czyli uzyskanie ze środków publicznych na podstawie przepisów ustawy COVID-19 dofinansowania wynagrodzeń tych samych pracowników lub przyznania środków na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne tych pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Wprowadzone przepisy o pomocy przedsiębiorcom mają charakter konkurencyjny i to po stronie przedsiębiorcy leży wybór jednego, najkorzystniejszego dla siebie rozwiązania, gdyż nie ma możliwości kumulatywnego korzystania przez niego z ww. instrumentów pomocy dla tego samego pracownika w zakresie tego samego tytułu wypłaty.
Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż w jego opinii "łączny okres 3 miesięcy", o którym mowa w art. 15gg ust. 6 ustawy COVID-19 odnosi się do okresu 3 miesięcy kalendarzowych pobierania wsparcia na określony tytuł wypłaty, w tym przypadku dofinansowania na pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, który jednocześnie stanowi swego rodzaju limit, górną granicę tego składnika.
Zatem, zdaniem organu I instancji, G. T. nie był uprawniony do wnioskowania z FGŚP o środki na wypłatę wynagrodzenia pracowników, gdyż na ten cel otrzymał wcześniej wsparcie z Powiatowego Urzędu Pracy w [...]. Tym samym środki wypłacone z FGŚP zostały pobrane nienależnie i podlegają one zwrotowi na podstawie art. 15gg ust 23c ustawy COVID-19. W myśl art. 15gg ust. 23c tej ustawy, w przypadku wykorzystania świadczeń, o których mowa w ust. 1, lub środków, o których mowa w ust. 2, niezgodnie z przeznaczeniem, pobrania ich nienależnie lub w nadmiernej wysokości stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 ust. 1-6 u.f.p. Stosownie do zapisów art. 15gg ust. 23d ustawy COVID-19, do zwrotu świadczeń, których mowa w ust. 1 lub środków o których mowa w ust. 2 w zakresie nieuregulowanym w niniejszym artykule, stosuje się odpowiednio przepisy art. 60 i art. 67 u.f.p.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji G. T. zarzucił naruszenie zasady praworządności, to jest art. 7 i art. 87 Konstytucji RP oraz art. 6 i 107 § 1 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia bez wyraźnej podstawy materialno- prawnej, jak również naruszenie prawa materialnego, to jest art. 15g ust. 16 w zw. z art.15g ust. 18 oraz art. 15zzb ust. 5 w zw. z art. 15zzb ust. 12 ustawy COVID-19 - poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że podmiot otrzymał dwukrotnie dofinansowanie na pokrycie tych samych kosztów i na podstawie takich samych tytułów, podczas, gdy ustawa COVID-19 nie zawiera zakazu łączenia dofinansowania przewidzianego w różnych przepisach tej ustawy. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, zwroty "te same koszty" i "takie same tytuły" użyte w art. 15gg ust. 7 i art. 15zzb ust. 12 ustawy COVID-19 nie obejmują wynagrodzeń wypłacanych pracownikom za różne miesiące.
Po rozpatrzeniu sprawy, na podstawie posiadanych akt oraz obowiązujących przepisów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, że stosownie do treści art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych:
1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, lub
2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub
3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5.
W myśl art. 15gg ust. 4 ww. ustawy, wynagrodzenia pracowników, o których mowa w ust. 1, są dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości połowy wynagrodzeń, o których mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, oraz środki, o których mowa w ust. 2, przysługują przez łączny okres 3 miesięcy, przypadających od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (art. 15gg ust. 6 ustawy COVID-19). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, może otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy (art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19).
Dalej Kolegium podkreśliło, że interpretacja art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 nie jest jednolita. Ostatecznie Kolegium stwierdziło, że co do zasady ustawa COVID-19 nie zezwala na korzystanie z pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy w sytuacji, gdy beneficjent uzyskał już wcześniej inną pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat. Wyjątek dotyczy pomocy w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników – chyba, że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, za które beneficjent otrzymał środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, przy czym wyjątek ten ma zastosowanie do wniosków o udzielenie pomocy nierozpatrzonych do dnia 1 lipca 2021 r. oraz do wniosków złożonych po tym dniu. W sprawie nie budzi wątpliwości, że odwołujący, przed otrzymaniem dofinansowania na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19, otrzymał z Powiatowego Urzędu Pracy dofinansowanie na wypłatę wynagrodzenia pracowników za miesiące czerwiec -sierpień 2020 r. Pomoc ta została przyznana na podstawie art. 15zzb ustawy COVID-19 i obejmowała dofinansowanie wynagrodzeń tych samych pracowników, których dotyczyła pomoc ze środków FGŚP. Należy zatem przyjąć, że odwołujący dwukrotnie uzyskał pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy i tym samym środki pochodzące z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zostały pobrane nienależnie i podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.
Kolegium nie podzieliło stanowiska przedstawionego w odwołaniu, zgodnie z którym przepis art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 dotyczy wyłącznie przypadków wielokrotnego dofinansowania wynagrodzeń wypłacanych tym samym pracownikom za ten sam okres rozliczeniowy. Wskazuje na to jednoznaczna treść art. 15gg ust. 7a ww. ustawy, który wprowadza wyjątek od zasady wynikającej z ust. 7 tego przepisu wyłącznie w zakresie uzyskanego wcześniej zwolnienia z opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, natomiast nie obejmuje uzyskanego już dofinansowania wynagrodzeń pracowniczych wypłaconego m.in. na podstawie art. 15zzb ustawy COVID-19. Zgodnie z zasadami obowiązującymi w prawodawstwie, interpretacja przepisów o charakterze wyjątkowym powinna być ścisła. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu.
Skargę na powyższą decyzję złożył G. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie zasady praworządności tj. art. 7 i 87 Konstytucji RP oraz art. 6 i 107 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia bez wyraźnej podstawy materialnoprawnej;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15g ust. 16 w zw. z art. 15g ust. 18 oraz art. 15 zzb ust. 5 w zw. z art. 15zzb ust. 12 ustawy COVID-19, poprzez ich błędną wykładnię, zgodnie z którą organ uznał, że strona skorzystała z dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych i nie jest uprawniona do otrzymania kolejnego dofinansowania, wobec tego, że dofinansowanie z obu źródeł nie może dotyczyć tych samych pracowników a to ze względu na fakt, że dofinansowania na podstawie art. 15gg i art. 15 zzb ustawy COVID-19 stanowią pomoc udzielaną z takich samych tytułów a tym samym stanowią pomoc tego samego rodzaju przyznawaną na podstawie różnych przepisów, podczas gdy skarżący spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania dofinansowania ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, o których stanowią wskazane powyżej przepisy, a ustawa COVID-19 nie zawiera zakazu łączenia dofinansowań z obu źródeł stanowiących jednocześnie pomoc udzielaną z różnych tytułów oraz na różne okresy, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego wydania decyzji;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 15gg art. 23c ustawy poprzez uznanie, że beneficjent wydatkował otrzymaną pomoc niezgodnie z przeznaczeniem oraz, że otrzymał pomoc nie nienależenie albo w nadmiernej wysokości.
W złożonej odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. W myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, natomiast skarżący w terminie 14 dni od daty zawiadomienia o tym fakcie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Ustawa COVID-19 przewiduje różne formy pomocy przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji w związku z epidemią SARS-CoV-2. Wsparcie to co do zasady obejmuje ochronę miejsc pracy przy współudziale finansowania przez wskazane w ustawie podmioty wynagrodzeń oraz świadczeń im towarzyszących. Ochrona miejsc pracy stanowi jeden z celów omawianej ustawy, dlatego poszczególne jej przepisy (w tym przykładowo art. 15g, 15gg i 15zzb) dotyczą dofinansowania wynagrodzenia zatrudnianych przez przedsiębiorcę pracowników, ustalając określone warunki tych świadczeń.
Stosownie do treści art. 15gg ustawy COVID-19, podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych:
1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, lub
2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub
3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5.
Podmiotom tym przysługują środki z FGŚP na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników należne od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1 (art. 15gg ust. 2). Świadczenia, o których mowa w ust. 1 przywołanego przepisu oraz środki, o których mowa w ust. 2, przysługują przez łączny okres 3 miesięcy, przypadających od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (art. 15gg ust. 6). Podmiot, o którym mowa w ust. 1 może otrzymać pomoc z FGŚP wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy (art. 15gg ust. 7). Przepisu ust. 7 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które podmiot, o którym mowa w ust. 1, zwrócił się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników (art. 15gg ust. 7a). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, który złożył oświadczenie dotyczące spełniania warunku spadku obrotów, o którym mowa w art. 15g ust. 9, lub kryteriów, o których mowa w art. 15g ust. 3, niezgodnie ze stanem faktycznym lub nie sporządził na dzień złożenia wniosku wykazu pracowników objętych wnioskiem, lub nie poddał się kontroli, jest obowiązany do zwrotu na rachunek bankowy wojewódzkiego urzędu pracy, z którego otrzymał środki, całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w ustawie. W takim przypadku dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie (art. 15gg ust. 23). Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie (art. 15gg ust. 23a).
W myśl natomiast art. 15zzb ust. 1 ustawy COVID-19 Starosta może, na podstawie zawartej umowy, przyznać przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników w rozumieniu art. 15g ust. 4 zdanie pierwsze oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Dofinansowanie to może być przyznane mikroprzedsiębiorcom, małym oraz średnim przedsiębiorcom na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, przypadające od miesiąca złożenia wniosku (art. 15zzb ust. 5). Przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych (art. 15zzb ust. 12).
Z niespornych okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący skorzystał z świadczenia określonego zarówno w art. 15gg ust. 2 jak i świadczenia określonego w art. 15zzb ustawy COVID-19, z tym, że świadczenia te otrzymał w różnych okresach. W tych okolicznościach faktycznych istota sporu sprowadza się do tego, czy skarżący w sposób niedozwolony uzyskał zdublowaną pomoc w ramach tarczy COVID-19. A jego źródło tkwi w dokonanej przez strony sporu odmiennej wykładni art. 15gg ust. 7 w zw. z art. 15gg ust. 2 ustawy COVID-19.
Dokonując wykładni tych przepisów organy uznały, że użyty w przepisie art. 15gg ust. 7 ustawy o COVID-19 zwrot "w zakresie takich samych tytułów wypłat" należy rozumieć w ten sposób, że podmiot, o których mowa w ust. 2 art. 15gg ustawy COVID-19, może otrzymać pomoc z FGŚP wyłącznie jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie tych samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy, które obejmują nie tylko miesiąc, za który pomoc została wypłacona, lecz w ogóle, że na danych (tożsamych z imienia i nazwiska) pracowników została wypłacona pomoc za okres maksymalnie trzech miesięcy. W konsekwencji organy uznają, że zakres przedmiotowy zwrotu "ten sam tytuł wypłaty" obejmuje również inne miesiące niż miesiąc, za który już w ramach innego rodzaju świadczenia udzielono pomocy przedsiębiorcy. Oznacza to, zdaniem organów, że skoro skarżący otrzymał dofinasowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników bez należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 15zzb ustawy COVID -19, to nie jest dopuszczalne udzielenie pomocy na tych samych pracowników z tytułu wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne od tych wynagrodzeń na podstawie art. 15gg tej samej ustawy. Nie można bowiem dublować - jak wywodzi organ - pomocy na tych samych pracowników poprzez korzystanie z różnych trybów dofinansowania wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne do tych wynagrodzeń. Skarżący podnosi z kolei, że ustawa o COVID-19 nie ogranicza pomocy dla danego płatnika składek albo w części finansowanej przez pracodawcę lub płatnika składek; nie definiuje też pojęcia wynagrodzenia, które składa się z różnych składników (elementów), w tym składki na ubezpieczenie społeczne w części potrącanej przez płatnika składek i finansowane przez niego jako tzw. narzuty na wynagrodzenia, które nie stanowią kosztów wynagrodzenia. W konsekwencji skarżąca spółka uważa, że pomoc udzielona na podstawie art. 15zzb ustawy jest niezależna od pomocy udzielonej na podstawie art. 15gg ustawy. Nie jest to więc tożsama pomoc w rozumieniu "tych samych wypłat".
Rozpoznając tak zarysowaną istotę sporu - Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie zauważa, że analogiczny problem był już kilkakrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach różnych trybów i rodzajów udzielania pomocy z Tarczy Antykryzysowej Covid-19 dla przedsiębiorców. Ustawa COVID- 19 zawiera bowiem różne rodzaje pomocy, jednocześnie określa ona mechanizm kolizyjny dla przyznawania pomocy z różnego tytułu. Sposób rozumienia reguł kolizji świadczeń pomocy jest źródłem sporu w tej sprawie. Kolizję tą wyraża właśnie zwrot "tych samych wypłat", będący przedmiotem odmiennej wykładni przez strony postępowania. Oczywistym jest, że z tego samego tytułu przedsiębiorca nie może uzyskać pomocy w różnych trybach przewidzianych w ustawie COVI-19. Rzecz jednak w tym, jak należy rozumieć zwrot "pomoc z tego samego tytułu", czy należy jego rozumienie ograniczyć do samych pracowników bez względu na to jakiego elementu wypłaty oraz okresu dotyczy, czy też należy go rozumieć dodatkowo w kontekście elementów (składników) wypłaty, objętej wnioskiem o pomoc.
W tym zakresie należy zatem odwołać się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyrokach z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 251/22, z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt I GSK 105/22, czy z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 28/22, analizując różne formy pomocy w różnych konfiguracjach, lecz oparte na tym samym mechanizmie kolizyjnym (z art. 15gg i art. 15zzb ustawy o COVID-19, art. 15g i art. 15 zzb ustawy o COVID-19), stwierdza, po pierwsze, że należy je traktować rozłącznie i w ten sposób dokonywać wykładni regulujących je przepisów, żaden z przepisów ustawy o covid nie wskazuje bowiem, że się one wykluczają, co oznaczałoby, że przyznanie świadczenia na podstawie jednego z nich eliminuje możliwość jego udzielenia na podstawie drugiego (por. wyroki NSA z dnia 2 marca 2022 r., sygn. akt I GSK 21/22, LEX nr 3333626, sygn. akt I GSK 19/22, LEX nr 3335287). Po drugie, stwierdza, że zawarte w art. 15gg ust. 7 ustawy o COVID-19 pojęcie "takie same tytuły wypłat" oznacza to samo co pojęcie "tych samych kosztów". W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pojęcie "tych samych kosztów" nie jest tożsame z pojęciem "takich samych kosztów", którym posługuje się art. 15gg ust. 7 ustawy, a na ich utożsamianie nie pozawalają ani rezultaty wykładni gramatycznej obu terminów, jak również tego rodzaju stwierdzenia nie sposób wywieść z ich wykładni systemowej i funkcjonalnej. Z tymi samymi kosztami mamy bowiem do czynienia wyłączenie w przypadku, gdy odnoszą się one do tych samych pracowników i tego samego okresu rozliczeniowego. Porównując regulację pomocy udzielonej w oparciu o art. 15zzb i art. 15gg ustawy COVID -19, Sąd ten uznał, że "podstawą odmowy przyznania wsparcia, a właściwie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy o jego udzielenie, na podstawie art. 15 zzb ustawy (...) mogłoby być więc wyłącznie stwierdzenie, że wnioskodawca uzyskał już pomoc na pokrycie kosztów wynagrodzeń i składek wskazanych we wniosku konkretnych pracowników za te same okresy rozliczeniowe, nieprzekraczające 3 miesięcy, których dotyczy wniosek. (...) Pomiędzy tymi samymi kosztami a takimi samymi kosztami istnieje widoczna i znacząca różnica. Koszty takie same, to bowiem koszty rodzajowo jednorodne, ale jednak nie tożsame ze sobą".
Naczelny Sąd Administracyjny, interpretując w ten sposób przepisy ustawy o COVID-19, podkreśla, że przeciwna interpretacja byłaby niezgodna z art. 2 Konstytucji stanowiącym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, czyli z zasadami demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego w ujęciu art. 2 Konstytucji RP sprawiedliwość społeczna jest celem, który ma urzeczywistniać demokratyczne państwo prawne. Nie jest demokratycznym państwem prawnym państwo, które nie realizuje idei sprawiedliwości, przynajmniej pojmowanej jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli (por. wyrok TK z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt K 8/98, OTK 2000/3/87 oraz P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 243). Najczęściej stosowane w orzecznictwie TK są formuły sprawiedliwości dystrybutywnej. Sprawiedliwość dystrybutywna dotyczy zasad i trybu rozdziału dóbr, korzyści czy przywilejów (por. P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 245). Do tych kategorii można zaliczyć pomoc w postaci dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS. TK zauważa, że sprawiedliwość dystrybutywna pozostaje w ścisłym związku z zasadą równości: "Zasada sprawiedliwości społecznej wymaga, aby zróżnicowanie prawne podmiotów (ich kategorii) pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w ich sytuacji faktycznej jako adresatów danych norm prawnych. Wyrażona w ten sposób sprawiedliwość rozdzielcza oznacza, że równych traktować należy równo, podobnych należy traktować podobnie i nie wolno tworzyć takiego prawa, które różnicowałoby sytuacje prawną podmiotów, których sytuacja faktyczna jest taka sama (por. wyroki TK z dnia 16 grudnia 1997 r., sygn. akt K 8/97, OTK ZU nr 6/1997, poz. 70, s. 502 i 9 z 13 kwietnia 1999 r., sygn. akt K 36/98, OTK ZU nr 3/1999, poz. 40, s. 243-244 oraz P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 246). Wskazane przez TK reguły, wywiedzione z zasad konstytucyjnych: sprawiedliwości społecznej i równości znajdują zastosowanie podczas dokonywania wykładni przepisów prawa. Skoro art. 15 zzb ust. 12 ustawy o COVID-19 interpretuje się w taki sposób, iż przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych, a uprawnione jest uzyskanie dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS za dwa okresy trzymiesięczne, to także art. 15g ust. 18 ustawy o COVID-19 w zakresie zwrotu "takich samych tytułów wypłat" należy interpretować w taki sposób, iż uprawnione jest dofinansowanie wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników za inny trzymiesięczny okres. Skonstatować wobec tego należy, że art. 15g ust. 18 ustawy o COVID-19 nie stoi na przeszkodzie do uzyskania przez przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS pracowników na podstawie art. 15g tej ustawy, w sytuacji otrzymania już przez tego przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników na podstawie art. 15zzb ustawy o COVID-19, jeżeli dofinasowanie to dotyczyło innego okresu" (tak uzasadnienie do przywołanego już wyroku NSA, sygn. akt I GSK 251/22).
Powyższe ustalenia - z uwagi na tożsamość spornego zagadnienia i mechanizm kolizyjny różnych rodzajów i trybów pomocy - można, a wręcz trzeba odnieść do pomocy udzielanej na podstawie art. 15gg ust. 2 i art. 31zzb ustawy COVID- 19. Sąd rozpoznający tę sprawę - podzielając w całości stanowisko wskazanych judykatów sądu odwoławczego - stwierdza zatem, że dokonana przez organy wykładnia art. 15gg ust. 7 w zw. z ust. 1 ustawy o COVID-19 jest nieprawidłowa. W konsekwencji oznacza to brak podstaw do dyskwalifikacji wniosku skarżącego o przyznanie pomocy na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy o COVID-19, czy też domaganie się zwrotu powyższego świadczenia z uwagi na przyznanie mu pomocy na podstawie art. 15zzb ustawy COVID. Wobec tego, co niesporne, że udzielona skarżącemu pomoc na podstawie tegoż ostatniego przepisu dotyczy innego okresu niż na podstawie tego pierwszego, a dodatkowo dotyczy ona innych składników wynagrodzenia (wypłaty), jak już zrelacjonowano, a czego nie kwestionuje organ w odpowiedzi na skargę, to nie ma podstaw do żądania zwrotu wypłaconej skarżącemu pomocy. To czyni poddane kontroli sądowoadministracyjnej decyzje organów obu instancji wadliwymi i uzasadnia ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organy winny uwzględnić powyższą wykładnię przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2, ust.7 i ust. 7a oraz art. 15 zzb ustawy COVID-19.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku.
Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., a także § 2 pkt 5 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Na powyższe koszty skład się uiszczony wpis od skargi w wysokości 1045 zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 3600 zł oraz opłat skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa procesowego w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło