II SA/Go 471/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi D.C. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu 13 listopada 2017 r. do Sądu Rejonowego w [...] wpłynął wniosek D.C. (z dnia [...] listopada 2017 r.) o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie czterech odpisów ,,wyroków wydanych przez Sąd Rejonowy Wydział Karny [...], z uwzględnieniem ustawy o ochronie danych osobowych, zawierających następujący zarzut: "w dniu .... na blankiecie mandatu karnego o numerze .... podrobił podpis .... przed odręczne nakreślenie w miejscu - czytelny podpis osoby ukaranej - treści ....", tj. o czyn z art. 270 § 1 k.k." oraz wskazanie, czy Sąd Rejonowy w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] listopada 2017 r. prowadził lub prowadzi postępowanie karne wobec osoby, która odbyła karę pozbawienia wolności na podstawie ENA i nie zrzekła się zasady specjalności, a prowadzone postępowanie karne nie zostało objęte ENA, przy jednoczesnym nierozszerzeniu ENA i zaistnieniu w prowadzonym postępowaniu karnym nieobjętym ENA, że czyn osoby ściganej zagrożony jest karą izolacyjną - bezwzględnym pozbawieniem wolności, a jeżeli takie postępowania nie były i nie są prowadzone, to czy z braku zaistnienia wskazanych okoliczności czy też z innych powodów". Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. ([...]) Prezes Sądu Rejonowego w [...] wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 7 dni szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie informacji mających charakter przetworzony w zakresie wskazanym we wniosku, pod rygorem oddalenia wniosku. Wnioskodawca nie udzielił organowi odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym przez organ terminie. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Prezes Sądu Rejonowego, powołując się na art. 21 § 1 pkt 1 w zw. z art. 22 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustrojów sadów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), art. 104 k.p.a., art. 16 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm., dalej jako u.d.i.p.), odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku. W uzasadnieniu organ wskazał, że Sąd Rejonowy, podobnie jak i inne sądy powszechne, nie prowadzi urządzeń ewidencyjnych, w których odnotowywane są informacje wskazane (żądane) przez wnioskodawcę. Uzyskanie tych danych wymagałoby szczegółowej analizy akt wszystkich spraw prowadzonych w okresie wskazanym we wniosku, do chwili złożenia przedmiotowego wniosku. Wymagałoby to zaangażowania kilku pracowników sekretariatu Wydziału Karnego, przez okres kilku dni, powodując w istocie paraliż bieżącej pracy Wydziału. Organ stwierdził, że żądana informacja ma cechy informacji przetworzonej, której udostępnienie uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Mając na uwadze, ze wnioskodawca, mimo wezwania do uzupełnienia wniosku, nie wykazał, że informacja, której żąda jest informacją szczególnie istotną dla interesu publicznego, odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej. Od powyższej decyzji D.C. wniósł odwołanie, podnosząc, iż żądana przez niego informacja nie jest informacją publiczną przetworzoną, bowiem wnosił on o udostępnienie tylko czterech odpisów wyroków wydanych przez ten Sąd nawet w okresie jednego miesiąca. Wnioskodawca zmodyfikował również żądanie wniosku w zakresie pkt drugiego (tj. wskazania czy Sąd Rejonowy w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] listopada 2017 r. prowadził lub prowadzi postępowanie karne wobec osoby, która odbyła karę pozbawienia wolności na podstawie ENA i nie zrzekła się zasady specjalności, a prowadzone postępowanie karne nie zostało objęte ENA, przy jednoczesnym nierozszerzeniu ENA i zaistnieniu w prowadzonym postępowaniu karnym nieobjętym ENA, że czyn osoby ściganej zagrożony jest karą izolacyjną - bezwzględnym pozbawieniem wolności, a jeżeli takie postępowania nie były i nie są prowadzone, to czy z braku zaistnienia wskazanych okoliczności czy też z innych powodów) w ten sposób, że zmienił okres za jaki żąda udzielenia informacji wskazując daty od [...] stycznia 2017 r. do [...] lipca 2017 r. Zdaniem wnioskodawcy tak zmodyfikowany okres, za który ma być udostępniona informacja zmienia jej charakter z przetworzonej na prostą. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Prezes Sądu Okręgowego [...], powołując się na art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż u.d.i.p. nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej, a orzecznictwo i doktryna wskazują, iż informacja przetworzona, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. to informacja, na którą składa się pewna suma informacji tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, czy też usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią te informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego. W tym ujęciu informacja przetworzona jest informacją nową, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są dokumenty (materiały) znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego. Zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego, mając na uwadze określony przez wnioskodawcę zakres informacji i żądany przez niego sposób ich udostępnienia organ I instancji prawidłowo zakwalifikował żądane informacje do informacji przetworzonych. Ich udzielenie niewątpliwie wymaga sporządzenia przez pracowników sądu zestawień obejmujących wykaz spraw spełniających wskazane kryteria. Z uwagi na to, że wydział Kamy Sądu Rejonowego nie prowadzi statystyki w zakresie opisu czynów popełnianych przez skazanych, konieczna jest analiza merytoryczna wszystkich wyroków i akt o określonej kwalifikacji prawnej, z żądanego przez wnioskodawcę okresu. Prowadzone bowiem zestawienia dotyczą włącznie kwalifikacji prawnej, a nie opisu czynu, który wyczerpuje daną kwalifikację prawną. Organ wyjaśnił, iż nie jest również możliwe udzielenie odpowiedzi wnioskodawcy na jego drugie pytanie jedynie w oparciu o prowadzone w Wydziale Karnym Sądu Rejonowego urządzenia ewidencyjne. Wniosek ten dotyczy bowiem konieczności badania prowadzenia postępowania karnego w stosunku do osoby objętej ENA, która nie zrzekła się zasady specjalności. Udzielenie odpowiedzi na tak postawione pytanie wymagałoby materialnej analizy wszystkich spraw objętych procedurą ENA. Zatem działania, które musiałyby być podjęte w celu udostępnienia żądanej przez wnioskodawcę informacji wymagają znacznego zaangażowania sił i środków Sądu Rejonowego, albowiem działania te muszą wyjść poza postać wyłącznie technicznego przeniesienia danych. Przejrzenie wszystkich akt wymagałoby takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpłynęłoby na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na sąd. Nie można zgodzić się z twierdzeniem, jakoby żądane przez wnioskodawcę informacje stanowiły informację prostą w rozumieniu ustawy, tylko dlatego, że obejmują krótki czas lub dotyczą kilku orzeczeń. Jeżeli utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca, to jest informacja przetworzona. Organ podkreślił, iż osoba żądająca informacji publicznej przetworzonej dla jej uzyskania powinna nie tylko wykazać, że informacja taka jest ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania na przykład organu administracji publicznej, a przez to poprawy ochrony interesu publicznego. Organ wskazał, iż wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał, że udostępnienie żądanej przez niego informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego tj. może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w określonej dziedzinie życia społecznego, wpływając na poprawę, usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności. Na powyższą decyzję D.C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wskazując, że uzyskanie przez niego wnioskowanej decyzji wpłynie znacząco na poprawę dobra społecznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2018. Poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2018 r., poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot skargi stanowiła decyzja Prezesa Sądu Rejonowego, utrzymana w mocy decyzją Prezesa Sądu Okręgowego, którą organ odmówił skarżącemu udzielenia informacji w zakresie objętym pytaniem zawartym we wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2017 r. W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, iż Prezes Sądu Rejonowego – do którego skarżący skierował wniosek z dnia [...] listopada 2017 r., jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a także że informacje objęte wnioskiem, dotyczące spraw prowadzonych przez Sąd Rejonowy [...], stanowią w świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. informację publiczną Podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej było uznanie przez organy obu instancji, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, a skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do wskazania powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast "informacją przetworzoną" jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przy tym podkreśla się, że wadliwe jest bardzo wąskie rozumienie pojęcia informacji przetworzonej wprowadzające przesłankę koniecznego wytworzenia jakościowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności czy liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo, że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1513/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015r., I OSK 863/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11). Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione rozumienie pojęcia informacji publicznej przetworzonej oraz odnosząc je do realiów niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że informacja publiczna, której udostępnienia domagał się skarżący ma charakter informacji przetworzonej. Nie da się jej bowiem pozyskać w sposób prosty, pozwalający na techniczne przeniesienie danych np. na podstawie konkretnych akt sądowych czy urządzenia ewidencyjnego. Przygotowanie takiej informacji wiązałoby się ze znacznym nakładem pracy ze strony pracowników sądu, koniecznością analizy wyroków i akt spraw sądowych prowadzonych przez jednostkę sądu we wskazanym we wniosku okresie, co wiąże się z określonymi środkami osobowymi i finansowymi. W kontekście powyższego, a więc wymagających znacznego nakładu pracy czynności, jakie muszą być podjęte , by udzielić żądanej informacji, organy prawidłowo zakwalifikowały żądaną przez skarżącego informację jako informację przetworzoną. W konsekwencji powyższego, mając na uwadze wymóg przy udzieleniu informacji przetworzonej spełnienia przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ prawidłowo wezwał wnioskującego do wykazania w terminie 7 dni szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie informacji mających charakter przetworzony w zakresie wskazanym we wniosku. Skarżący interesu szczególnego nie wykazał, nie udzielając w wyznaczonym terminie odpowiedzi na wezwanie. W tej sytuacji Sąd uznał, iż organy zasadnie przyjęły, że skarżący nie jest uprawniony do uzyskania wnioskowanej informacji publicznej przetworzonej, gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, iż żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. W tym stanie rzeczy, z przyczyn wskazanych wyżej, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.