II SA/Go 472/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień postanawia: odrzucić skargę. D.B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień, co do złożonego przez skarżącą zażalenia na pismo Rzecznika Praw Mieszkańców. Skarżąca podkreśliła, że działanie Kolegium powoduje naruszenie jej interesu prawnego, nie służy załatwieniu spraw, z którymi zwraca się do organów administracji publicznej i prowadzi do namnożenia niepotrzebnej korespondencji. Podkreśliła także sztampowość wydawanych w jej sprawach orzeczeń i brak pomocy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. W tym zakresie Sąd bada przede wszystkim dopuszczalność skargi, to znaczy czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Właściwość sądu określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), który stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Nadto granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], którego dotyczy skarga, stanowi jedynie informację organu co do wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie działania Rzecznika Praw Mieszkańców, a także informację co do zakresu przysługujących samorządowym kolegiom odwoławczym kompetencji. Organ wyjaśnił, iż w wyniku podjętych czynności ustalił, że RPM rozpatrzył wszystkie sześć pism złożonych w dniu 22 i 23 marca 2011 r. do tego organu. Kolegium jednocześnie wskazało, że stosownie do treści art. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, jest ono organem wyższego stopnia w rozumieniu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Ordynacja podatkowa. Nadto stosownie do treści art. 2 ustawy, w sprawach wskazanych w art. 1 ust. 1, kolegium jest organem właściwym w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Tymczasem pismo strony nie stanowi odwołania, co prowadzi do wniosku, że Kolegium daną sprawą się nie zajmuje. Wreszcie SKO stwierdziło, iż działanie RPM było zgodnie z zasadami postępowania, w związku z czym nie zachodzi podstawa do podjęcia z urzędu działań w sprawie. Jak wynika z powyższego, zaskarżone pismo stanowi w istocie zawiadomienie, o którym mowa w art. 237 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz.1071 z 2000 r. ze zm.), tj. zawiadomienie o sposobie załatwienie skargi na nienależyte wykonywanie zadań przez Rzecznika Praw Mieszkańców oraz zakresie kompetencji Kolegium (art. 227 kpa). Przy tym wyjaśnić należy, że Rzecznik Praw Mieszkańców, w myśl § 107 uchwały nr XXiX/267/04 Rady Miasta z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta (Dz. Urz. Lubus. Z 2004 r. nr 78 poz. 1200 ze zm.) jest pracownikiem samorządowym zatrudnionym w Urzędzie Miasta, a zatem realizuje określone zadania mieszczące się w zakresie właściwym dla organów Gminy. Rozważając dopuszczalność skargi D.B. na w/w pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r. w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy jest ono aktem lub czynnością o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 8 ppsa. Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, iż zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może być uznane za decyzję administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa), czy też postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ppsa) oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 ppsa. Wreszcie rozważyć należy, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 4) mają charakter publicznoprawny oraz 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Skierowane do skarżącej pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo Kolegium ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny, a jego treść zawiera wprawdzie informacje o sposobie rozparzenia skargi na niewłaściwe działanie Rzecznika Praw Mieszkańców oraz informację, iż podanie wniesione przez stronę pismem z dnia [...] marca 2011 r. nie mieści się w kompetencji Kolegium, jednakże w istocie nie zawiera konkretyzacji praw i obowiązków skarżącej. Wskazana okoliczność prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 ppsa skarga podlega odrzuceniu.