II SA/Go 473/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie oraz doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 473/13 wydanego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji postanawia: na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 473/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę Z.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, upłynął dla stron wraz z dniem 11 lipca 2013 r. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 6 sierpnia 2013 r. W dniu 8 sierpnia 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek Z.R. o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku wskazując, iż uchybił terminowi do złożenia tego wniosku z uwagi na brak wiedzy o tym terminie oraz stan zdrowia. Wyjaśnił, iż otrzymawszy zawiadomienie o terminie rozprawy nie zapoznał się z zawartym w tym zawiadomieniu pouczeniem. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Sąd wezwał Z.R. do wykazania, iż do uchybienia terminu do złożenia wniosku doszło bez jego winy, w szczególności do wskazania (sprecyzowania0 przyczyny uchybienia tego terminu, wskazania okoliczności, które uniemożliwiły stronie złożenie wniosku w terminie oraz do wskazania, kiedy przeszkoda ta ustała. Wezwanie doręczono dnia 16 sierpnia 2013r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Z.R. wyjaśnił, iż w uchybieniu terminu nie było jego winy. W dalszej zaś kolejności podniósł zarzuty dotyczące skarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji, wskazując iż nie rości sobie pretensji w przedmiocie uchybionego terminu, natomiast ma uzasadnione wątpliwości do przepisów, które stanowiły podstawę wydania kwestionowanej przez niego decyzji. Podkreślił, iż są one wymierzone przeciwko ludziom starszym i chorym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ppsa ). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 ppsa. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do kryterium braku winy o jakim mowa w art. 87 § 2 ppsa stanowiącego przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wyjaśnić należy, iż polega on na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W tym przedmiocie, zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy podmiotu (J.P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02 ; M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Nadto w orzecznictwie podkreśla się powszechnie, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637)., brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Powyższe stanowi potwierdzenie założenia, iż instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności ma charakter szczególny (wyjątkowy) i może być wykorzystana jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, tj. że uchybienie terminu wynikło z przyczyn od niej niezależnych, którym nie mogła ona przeciwdziałać, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 141 § 2 ppsa w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wpłynęło po 27 dniach od upływu terminu do jego złożenia. Rozpatrując złożony przez Z.R. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 473/13, a także pismo z dnia [...] sierpnia 2013 r. stanowiące uzupełnienie złożonego wniosku nie budzi wątpliwości Sądu, iż skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu niezwłocznie, po tym jak uświadomił sobie swój fakt uchybienia terminu. Jednocześnie jednak Sąd uznał, iż wnioskodawca nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia nastąpiło bez jego winy. Podstawę rozpatrywanego niniejszym postanowieniem wniosku o przywrócenie terminu stanowi bowiem wyjaśnienie, iż uchybienie terminu wynika z okoliczności, iż skarżący nie zapoznał się z doręczonym wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy pouczeniem, w którym zawarto informację o terminie w jakim wniosek może zostać złożony. Tym samym wnioskodawca sam wskazał, iż uchybienie terminowi wynika z jego zaniedbania. Wprawdzie powołał się na swój podeszły wiek oraz zły stan zdrowia, jednakże są to okoliczności obiektywnie towarzyszące mu każdego dnia, i co ważniejsze, w dniu złożenia wniosku o przywrócenie terminu również istniejące. Generalny zły stan zdrowia oraz zaawansowany wiek, nie charakteryzujący się w danym okresie (w okresie biegu terminu do dokonania czynności) gwałtownym pogorszeniem, w efekcie którego strona nie mogła w należyty sposób działać w obronie swojego interesu prawnego, a więc dokonać konkretnej czynności, nie stanowi przyczyny uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Z.R. nie wskazał na żadną przemijającą przeszkodę, która uniemożliwiła mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie. W ocenie Sądu podniesiona przez skarżącego argumentacja nie dowodzi braku winy ze strony skarżącego w uchybieniu terminu do dokonania przedmiotowej czynności. Z wyjaśnień strony, a także z okoliczności sprawy, wynika jednoznacznie, że niedopełnienie czynności, tj. złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, nie wynikało z żadnej faktycznej przeszkody, nie dającej się usunąć, a która trwale i w sposób obiektywny uniemożliwiłaby skarżącym działanie. Ze względu na powyższe, powód dla którego Skarżący nie dopełnił przedmiotowej czynności w terminie nie miał charakteru nadzwyczajnego i nie był spowodowany żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia, co uzasadnia stwierdzenie, iż w sprawie niezaistniała okoliczność barku winy strony w uchybieniu terminu. Mając więc powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie art. 86 § 1 ppsa postanowił jak w sentencji.