II SA/Go 473/23

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2023-10-18

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Pauter, Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic, Sędzia WSA Krzysztof Rogalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy może uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli złoży wniosek o zawieszenie prawa do renty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy może uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, ale musi dokonać wyboru jednego ze świadczeń. Samo ustalenie prawa do renty nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże wymaga od wnioskodawcy zawieszenia prawa do renty. Odmowa zawieszenia prawa do renty, mimo prawidłowego pouczenia, skutkuje odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stan faktyczny
Skarżąca R.C. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką L.C., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca pobierała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na przesłanki negatywne z ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym na fakt pobierania renty. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO, Prezydent Miasta ponownie odmówił przyznania świadczenia. SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta, wskazując na konieczność wyboru między świadczeniem pielęgnacyjnym a rentą. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i powołując się na orzecznictwo TK.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2023 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2022 r. R.C., reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, zwróciła się do Prezydenta Miasta o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności matką – L.C.. Do wniosku dołączone zostały kopie orzeczenia z dnia [...] grudnia 2020 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wnioskodawczyni (wydanego do dnia [...] grudnia 2022 r.), decyzji ZUS z dnia [...] września 2020 r. o przyznaniu R.C. na okres od [...] lipca 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. renty z tytułu niezdolności do pracy, a także orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2022 r. o ustaleniu częściowej niezdolności R.C. do pracy do dnia [...] lipca 2022 r. W trakcie przeprowadzonego w sprawie postępowania akta uzupełnione zostały o decyzję ZUS z dnia [...] marca 2022 r. o przyznaniu R.C. na dalszy okres - od dnia [...] kwietnia 2022 r. do dnia [...] lipca 2022 r. - renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. Prezydent Miasta, powołując się m.in. na dyspozycję art. 17, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), odmówił przyznania R.C. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad L.C. "za okres od [...].04.2022r. na stałe", co uzasadnił brakiem spełnienia w sprawie dwóch przesłanek, tj. przewidzianej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanki wymagającej, by niepełnosprawność pozostającej pod opieką osoby powstała nie później niż do ukończenia przez nią 18 roku życia, jak również niespełnieniem przewidzianego w art. 17 ust. 1 ww. ustawy warunku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (albo niepodejmowania zatrudnienia) w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Stanowisko odnoszące się do drugiej z przesłanek zajęte zostało w oparciu o ustalenia z wywiadu środowiskowego, który nie potwierdził, by rozmiar i charakter opieki nad niepełnosprawną były na tyle znaczące, by uniemożliwiały wnioskującej podjęcia zatrudnienia. W rezultacie rozpoznania odwołania R.C. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją kasacyjną nr [...] z dnia [...] września 2022 r., działając m.in. na podstawie art. 138 § 2-2a Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium powołując się na treść i skutki płynące z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), za nieprawidłową uznało dokonaną przez Prezydenta Miasta interpretację art. 17 ust. 1b ww. ustawy, pomijającą okoliczność stwierdzenia niekonstytucyjności tego przepisu w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium nie można uznać, że wydane przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenie nie zmienia sytuacji prawnej strony, jeśli zważy się, że zobowiązuje ono organ rozpoznający wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej (w obecnym stanie prawnym) do zbadania, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania świadczenia określone w art. 17 ustawy, z wyłączeniem części tego przepisu, która z dniem ogłoszenia wyroku została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W uzasadnieniu zwrócono także uwagę, iż wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. (sygn. akt SK 2/17) norma prawna wyrażona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, na mocy której świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do renty, musi być odczytywana w ten sposób, że zawarte w niej wykluczenie nie obejmuje sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu czasowej niezdolności do pracy. Odnosząc się z kolei do drugiej, stwierdzonej przez Prezydenta Miasta przeszkody do przyznania świadczenia w postaci niespełnienia warunku z art. 17 ust. 1 ustawy, Kolegium podkreśliło, iż w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających słuszność tego stanowiska. Organ odwoławczy zaznaczył, iż z ustaleń z wywiadu środowiskowego wynika, że przyczyną rezygnacji wnioskującej o świadczenie z zatrudnienia był stan jej zdrowia, a nie konieczność sprawowania opieki nad matką, jednakże wyjaśnienia wymaga, czy R.C. (legitymując się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pobierając rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy) jest w stanie - w swym aktualnym stanie zdrowia - sprawować opiekę nad niepełnosprawną matką. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. odmówił przyznania R.C. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad L.C. "za okres od [...].04.2022r. na stałe", uzasadniając to brakiem spełnienia w sprawie przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. rezygnacji z zatrudnienia lub innego pracy zarobkowej. Prezydent wskazał, że w trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, że L.C. jest osobą chodzącą, zaś córka pomaga jej w wykonywaniu codziennych, powtarzających się czynności. Pomoc ta możliwa jest przy zażywaniu przez córkę środków uśmierzających ból. Pracownik socjalny przeprowadzający wywiad zaznaczył, że matka z córką prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, że dezaktywizacja zawodowa wnioskującej wynikała z konieczności jej przejścia na rentę, a dalej, że nie jest w stanie ocenić, czy R.C. może obecnie wykonywać pracę zarobkową. Uwzględniając zapisy świadectwa pracy z dnia [...] września 2020 r. organ I instancji wskazał, że wnioskująca nie zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki nad matką, bowiem orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jej matki datowane jest od roku 2014, co oznacza, że do września 2020 r. wnioskująca łączyła pracę zawodową z opieką nad matką. W dalszej kolejności podkreślił, iż czynności opiekuńcze, których wymaga matka mają charakter wspomagający, jednakże większość z nich to normalne czynności życia codziennego, z którymi mierzy się każda osoba łącząca pracę zawodową z życiem rodzinnym. Zdaniem organu, z treści orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wnioskującej, zachowującego swą ważność na mocy art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1327) wynika, że może ona pracować w warunkach chronionych. Powyższe, przy wniosku o dobrym stanie zdrowia R.C. wyprowadzanym z treści zaświadczenia lekarza -specjalisty medycyny rodzinnej z dnia [...] grudnia 2022 r., świadczy - w ocenie Prezydenta - o możliwości podjęcia przez stronę pracy choćby na część etatu i pogodzenia tejże pracy z opieką nad matką. W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono organowi I instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez uznanie, iż w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ww. ustawy - poprzez jego zastosowanie mimo derogacyjnego skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17. W uzasadnieniu podkreślono, iż to wyłącznie zakres sprawowanej nad matką opieki uniemożliwia odwołującej się podjęcie zatrudnienia. Zaznaczono, że przy ocenie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją, czy niepodejmowaniem zatrudnienia należy brać pod uwagę moment złożenia wniosku, czyli sytuację obecną, nie zaś sytuację przeszłą, gdy do rezygnacji doszło z innych przyczyn niż sprawowanie opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r., wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1, ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. utrzymało w mocy. Organ odwoławczy podkreślił w pierwszej kolejności, iż utrzymanie w mocy decyzji odnosi się do samego rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji, bowiem właściwą podstawę do odmowy przyznania stronie świadczenia stanowi w sprawie przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a omawianej ustawy. Kolegium powołując się na pogląd judykatury za słuszną uznało dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2022 r. (sygn. akt I OSK 247/22) wykładnię tego przepisu w powiązaniu z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. (sygn. akt SK 2/17), w którym podkreślono, że zasada równości, która stała za rozstrzygnięciem przyjętym przez Trybunał powinna znaleźć zastosowanie również do warunków, na jakich opiekunowie osób niepełnosprawnych uprawnieni do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (emerytury, renty), rezygnujący z zatrudnienia, mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nakazuje ona przyjąć, że wyrok TK nie wywołał skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione zarówno świadczeń do z zabezpieczenia społecznego, jak i świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem warunkiem jest dokonanie wyboru i rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia. Kolegium po analizie akt sprawy uznało, że skarżąca spełnia warunek z art. 17 ust. 1 ustawy i umożliwiając jej wybór pobieranego świadczenia wezwało ją w piśmie z 15 maja 2023 r. do przedłożenia decyzji o zawieszeniu prawa do renty. Wobec braku zainteresowania odwołującej się w zawieszeniu prawa do renty, wyrażonym w oświadczeniu jej pełnomocnika z dnia [...] czerwca 2023 r., organ odwoławczy uznał, iż w sprawie spełniona została przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skardze na decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2023 r. sformułowane zostały - wzorem odwołania - zarzuty naruszenia przepisów art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pełnomocnik skarżącej, powołując się m.in. na stanowisko judykatury o braku regulacji odnoszącej się do osób spełniających przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, uzależniającej przyznanie im tego świadczenia od skutecznej rezygnacji z renty (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2052/21), podkreślił również, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest w swej sentencji jednoznaczny i na jego podstawie uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy "ma po prostu prawo do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego". Odpowiedzialność za taki stan rzeczy ponosić ma ustawodawca, który nie wprowadził rozwiązań regulujących specyficzny status opiekunów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, posiadających jednocześnie rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując stanowisko wyrażone w swej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej jako u.ś.r.). O odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., zadecydowała treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynikało, iż skarżąca - wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W związku z tym, organ II instancji w piśmie z [...] maja 2023 r. poinformował skarżącą o jej sytuacji prawnej, wyjaśniając, że aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, o które wnioskuje, powinna zawiesić prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Ustosunkowując się do powyższego, pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. jednoznacznie stwierdził, że skarżąca nie zawiesi prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W tej sytuacji zaskarżoną decyzją odmówiono skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia, z uwagi na negatywną przesłankę w postaci posiadania prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Kolegium podkreśliło, że skarżąca pomimo uzyskanego pouczenia, nie zawiesiła w toku prowadzonego postępowania administracyjnego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a w związku z tym w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wykluczona była możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Z taką interpretacją art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie zgodziła się skarżąca odwołując się w skardze do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., SK 2/17 (OTK-A 2019/36), w którym stwierdzono, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, odraczając utratę jego mocy obowiązującej, co miało nastąpić po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy wyrok został ogłoszony 8 lipca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1257), co oznacza, że we wskazanym wyżej zakresie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. utracił moc z dniem 9 stycznia 2020 r., pozostając w mocy w pozostałym zakresie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę opowiada się za stanowiskiem, iż stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie powoduje skutku w postaci możliwości pobierania dwóch świadczeń jednocześnie z różnych systemów - ubezpieczenia społecznego oraz pomocy społecznej. W orzecznictwie aktualnie jednolicie przyjmuje się, że prawidłowa wykładnia przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przemawia za umożliwieniem osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Źródłem zaś takiego uprawnienia strony jest przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. odczytywany z uwzględnieniem wykładni prokonstytucyjnej. Literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. prowadzi bowiem do niedopuszczalnego i niczym nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegającego na wyłączeniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w tym przepisie, w sytuacji, gdy świadczenie to jest niższe od świadczenia pielęgnacyjnego. Jak przyjmuje się w orzecznictwie stwierdzenie częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wykreowało z dniem 9 stycznia 2020 r. (wejście w życie wyroku Trybunału) nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ten wyrok. Wyrok Trybunału nie wywołał skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione zarówno świadczeń z zabezpieczenia społecznego, jak i świadczenia pielęgnacyjnego, a warunkiem jest dokonanie wyboru i rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia. Wyboru świadczenia wnioskodawca może zaś dokonać przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251). Zawieszenie prawa do renty, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, skutkować będzie wstrzymaniem jej wypłaty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty - art. 134 ust. 2 pkt 2. Mimo, że renta jest prawem niezbywalnym, to jednak należy uznać, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla rencisty, wynikająca z tego przepisu musi być przy tym interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to przyjąć należy, że w ten sposób dochodzi do eliminacji negatywnej przesłanki, wyłączającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. np. wyroki NSA z: 2 marca 2022 r., I OSK 1623/21, 22 listopada 2022 r. I OSK 247/22, 24 sierpnia 2023 r., I OSK 1665/22). Otwarcie rencistom częściowo niezdolnym do pracy możliwości zachowania prawa do renty przy przyznaniu im świadczenia pielęgnacyjnego, jak domaga się tego skarżąca, przeczyłoby zasadzie sprawiedliwości społecznej, bowiem oznaczałoby uprzywilejowanie tych rencistów wobec osób w pełni zdolnych do pracy i niepodejmujących zatrudnienia lub z niego rezygnujących w celu sprawowania opieki, jak również wobec osób, które w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego już zawiesiły prawo do emerytury. Zatem przepisy art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, nie pozwalają odczytywać wyroku TK w sposób postulowany przez skarżącą, czyli dopuszczający możliwość kumulacji świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego. Słusznie zatem przyjęło Kolegium, że ustalone prawo skarżącej do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy samo w sobie nie wyklucza możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jednak skarżąca powinna dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, poprzez rezygnację z pobierania renty. Odmowa skarżącej zawieszenia prawa do renty, przy jednoczesnym prawidłowym pouczeniu jej o skutkach pobierania renty dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, nakazywało zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i odmowę uwzględnienia jej wniosku. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że wyeliminowanie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wykluczającej nabycie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, nie przesądza o spełnieniu przesłanek pozytywnych. W pierwszej kolejności organ zawsze powinien ocenić, zgodnie z zasadami oceny dowodów wynikającymi z k.p.a., spełnienie przez stronę przesłanek pozytywnych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Dopiero po ustaleniu, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku, zaś jedyną przeszkodą jest pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, organ powinien pouczyć wnioskodawcę, że tylko zawieszenie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy umożliwi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stanowiąc w istocie potwierdzenie dokonanego przez niego wyboru wnioskowanego świadczenia jako korzystniejszego. Tak też w rozpoznawanej sprawie uczynił organ drugiej instancji. Z uwagi na wiążący Sąd zakaz reformationis in peius (art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.), poza zakresem rozważań Sądu pozostała kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek pozytywnych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Działając poza granicami zarzutów skargi Sąd nie dostrzegł przy tym jakichkolwiek powodów uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe rozważania, bezzasadność podniesionych w skardze zarzutów oraz brak okoliczności podważających zaskarżoną decyzję, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło