II SA/Go 475/18

Dnia 4 października 2018 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a : ustanowić adwokata. Z.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Dnia 21 sierpnia 2018 r. do akt sprawy wpłynął złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż nie posiada majątku, zaś uzyskiwane dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości ok. 783 zł miesięcznie, pozwalają jedynie na wegetację. Zobowiązania wobec banków oraz z tytułu należności publicznoprawnych wynoszą ok. 300.000 zł. Uzupełniająco podał, iż nie posiada czynnego rachunku bankowego, oszczędności, majątku większej wartości, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz nie jest w stanie ponosić kosztów leczenia i leków. Dodatkowo przedłożył deklarację podatkową za 2017 rok, z której wynika, iż w roku tym osiągnął dochód w wysokości 6.879,05 zł. Wniosek należało uwzględnić. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść m.in. kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Analiza sytuacji materialnej Z.K. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący uzyskuje niewielki dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (ok. 783 zł miesięcznie). Jak oświadczył, nie posiada żadnego czynnego rachunku bankowego. Z formularza PPF oraz uzupełniających wyjaśnień skarżącego wynika, że nie posiada on również jakiegokolwiek majątku czy oszczędności. Brak jest przy tym przesłanek do zakwestionowania wiarygodności twierdzeń skarżącego odnośnie jego sytuacji majątkowej. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. W tej sytuacji wniosek Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata należało uwzględnić, wobec czego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.