II SA/Go 475/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.L. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi I.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi. I.L. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], nakazującą skarżącej dokonanie rozbiórki nowego budynku garażowo-gospodarczego z wiatą na dz. nr [...] w [...] wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 lipca 2019 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Odrębnym zarządzeniem z dnia 29 lipca 2019 r. Przewodniczący wezwał skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podanie numeru PESEL oraz nadesłanie trzynastu odpisów skargi własnoręcznie podpisanych lub potwierdzonych za zgodność z oryginałem, celem doręczenia uczestnikom postępowania. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania, przesłana na adres I.L. podany w skardze, po dwukrotnym awizowaniu wróciła do Sądu jako nie podjęta z placówki pocztowej i uznana została za skutecznie doręczoną z dniem 21 sierpnia 2019 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd siedmiodniowego terminu, skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi; nie uiściła też wymaganego wpisu sądowego. Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, postanowieniem z dnia 18 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę I.L. Powyższe postanowienie doręczone zostało skarżącej dnia 11 października 2019 r. Pismem z dnia [...] października 2019 r. (data wpływu do Sądu: 22 października 2019 r.) skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – adw. W.P., wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz uzupełnienie braków formalnych skargi, jednocześnie wnosząc zażalenie na postanowienie z dnia 18 września 2019 r. Skarżąca we wniosku podniosła, iż nie zawiadomiono jej o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, co w jej ocenie nakazuje przypuszczać, że operator pocztowy nie dopełnił wszystkich wymogów pozwalających Sądowi na uznanie doręczenia zastępczego za dokonane. Ponadto skarżąca wskazała, że w rozmowie w placówce pocztowej nie poinformowano jej o możliwości odbioru przesyłki. Z treści wniosku wynikało, że wiedzę o wystosowanym wezwaniu skarżąca powzięła dopiero wraz z doręczeniem jej w dniu 11 października 2019 r. postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Do wniosku dołączone zostało potwierdzenie uiszczenia w dniu 15 października 2019 r. na rachunek Sądu wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł oraz 13 odpisów skargi. W związku z treścią wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braków formalnych skargi oraz z treścią załącznika do ww. wniosku, tj. skanu reklamacji złożonej przez skarżącą w dniu 16 października 2019 r. w Urzędzie Pocztowym w [...], zarządzeniem Sędziego z dnia 26 listopada 2019 r. wezwano do pełnomocnika strony skarżącej do podania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, jak zostało zakończone postępowanie reklamacyjne w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej wskazała, że pismo złożone przez skarżącą w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 października 2019 r. zostało potraktowane jako skarga oraz skarżąca nadal podtrzymuje swoje twierdzenia o nieprawidłowości w doręczaniu przesyłek przez pocztę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu tego terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyn uchybienia terminu do sądu, uprawdopodabniając okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu zarezerwowanej dla niego czynności procesowej. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem dokonano nieprawidłowego doręczenia, nie może być mowy o stosowaniu instytucji przywrócenia terminu. Nie sposób przywracać termin, który w ogóle nie rozpoczął swojego biegu. Powyższe jest konsekwencją przyjęcia, że strona nie może uchybić terminowi, którego bieg się jeszcze nie rozpoczął. W niniejszym przypadku pełnomocnik skarżącej twierdzi, że skarżącej nie zawiadomiono w trybie art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a. o złożeniu pisma z sądu z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, co zdaniem pełnomocnika skarżącej nakazuje przypuszczać, że operator pocztowy nie dopełnił wszystkich wymogów pozwalających Sądowi na uznanie doręczenia zastępczego za dokonane. W ocenie Sądu, argumentacja zawarta we wniosku nie daje podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności prawnej. Brak winy w uchybieniu terminowi podlega natomiast ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zdaniem Sądu, pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego. Braku swojej winy w uchybieniu terminu skarżąca upatruje w tym, że nie otrzymała wezwania do dokonania ww. czynności prawnych. Strona twierdzi, że listonosz nie pozostawił w skrzynce odbiorczej zawiadomień o awizacji przesyłki. Obalenie domniemania doręczenia przesyłki w trybie awizo nie może jednak nastąpić jedynie poprzez oświadczenie, że takowe zawiadomienie nie znajdowało się w skrzynce pocztowej, czy też poprzez oświadczenie o problemach z doręczaniem przesyłek w rejonie miejsca zamieszkania skarżącej. Także samo złożenie reklamacji nie czyni bardziej wiarygodnym twierdzenia o wadliwości działania doręczyciela, stanowisko przeciwne prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W rozpatrywanym przypadku zaś argumentacja strony sprowadza się do kwestionowania doręczenia zastępczego poprzez oświadczenie nie poparte żadnymi okolicznościami, które mogłyby uprawdopodobnić brak awizo w skrzynce pocztowej. Tym samym, okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie mogą w żadnym wypadku świadczyć o braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu. Za taką okoliczność nie można uznać wskazanego przez pełnomocnika skarżącej braku doręczenia wezwania z powodu zaniedbań listonosza. Analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach sądowych (k. 21), nie potwierdza stanowiska pełnomocnika strony o nieprawidłowym doręczeniu przesyłki. Powyższy dokument zawiera wymagane pieczęcie i adnotacje o niepodjęciu w terminie przesyłki adresowanej na adres skarżącej oraz informacje o datach jej dwukrotnego awizowania wraz z podpisami doręczającego. Z treści dokumentu wynika, że w dniu 7 sierpnia 2019 r. przesyłka zawierająca wezwanie skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego oraz uzupełnienia braków formalnych skargi nie została skarżącej doręczona pod wskazanym adresem, a więc przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym, o czym poinformowano adresata w formie awiza, pozostawionego w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W dniu 16 sierpnia 2019 r. doręczyciel ponownie poinformował adresata o możliwości odbioru przesyłki poprzez zawiadomienie pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponieważ przesyłka nie została odebrana, w dniu 26 sierpnia 2019 r. nastąpił jej zwrot do nadawcy. W okolicznościach tej sprawy ziściły się zatem prawne warunki niezbędne do uznania, iż miało miejsce doręczenie wezwania w ramach fikcji prawnej, o której mowa w art. 73 p.p.s.a. Wobec powyższego należało uznać, że przedmiotowe wezwanie zostało w sposób prawidłowy doręczone na adres skarżącej. Niezależnie od powyższego, z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 87 p.p.s.a. należało przyjąć, że pełnomocnik dochował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który swój bieg rozpoczął w momencie doręczenia skarżącej postanowienia odrzucającego skargę. Pełnomocnik skarżącej spełnił warunek w postaci dokonania czynności, której nie dokonał w terminie, gdyż uiścił wpis sądowy, przedłożył trzynaście odpisów skargi oraz podał nr PESEL skarżącej. W tym stanie rzeczy, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, w oparciu o art. 86 § 1 i 87 § 1 i 2 p.p.s.a.