II SA/Go 476/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Z.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2004r. nr [...] Prezydent umorzył postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku Z.W. o wymeldowanie D.W. i R.W., z lokalu położonego w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że na mocy uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "S" Z.W. został wykluczony z rejestru członków spółdzielni. Okoliczność ta, w ocenie organu administracyjnego, spowodowała że Z.W. nie jest stroną w toczącym się postępowaniu, dlatego postępowanie to - jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Nadto organ wskazuje, że w przedmiotowej sprawie o wymeldowanie D.W. i R.W. prowadzone już były postępowania administracyjne, które zakończone zostały ostatecznymi decyzjami. W tej sytuacji, jak stwierdza organ I instancji, ze względu na tożsamość przedmiotu i podmiotu rozstrzygnięcia, sprawa nie może być ponownie rozpatrywana w niniejszym postępowaniu. Od decyzji organu I instancji Z.W. wniósł odwołanie. W odwołaniu strona podaje, że od około czterech lat stara się o wymeldowanie swoich dzieci tj. D.W. i R.W. z przedmiotowego lokalu. Strona powołuje się na okoliczności faktyczne, które jej zdaniem przemawiają za wymeldowaniem tychże osób z lokalu oraz podaje, że najlepszym rozwiązaniem obecnej, trudnej sytuacji jest przyznanie jej dwóch mniej szych mieszkań. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podzielił w całości argumentację organu I instancji. Z.W. wniósł skargę. Skarżący zarzuca, że postępowanie przeprowadzone zostało bez jego udziału. Ponadto skarżący opisuje nieporozumienia jakie miały miejsce pomiędzy nim a jego dziećmi, które to zdarzenia - w ocenie skarżącego - świadczą o konieczności wymeldowania D.W. i R.W. z przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić. Na wstępie należy stwierdzić, że sądy administracyjne powołane zostały do tego, aby sprawować wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 - zwanej dalej p.p.s.a.). Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Decyzją z dnia [...] października 2004r. organ I instancji umorzył postępowanie o wymeldowanie D.W. i R.W., wszczęte z wniosku Z.W.. W uzasadnieniu organ powołał się na wcześniej prowadzone postępowania administracyjne z wniosku skarżącego o wymeldowanie D.W. i R.W.. Jednakże w aktach niniejszej sprawy brak jest decyzji wcześniej podjętych, na które powołuje się organ, jak również materiału dowodowego poprzedzającego wydanie tamtych decyzji. Okoliczność ta ma dla sprawy zasadnicze znaczenie, bowiem materiał dowodowy w obecnym stanie uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. W obecnym stanie sprawy nie jest możliwe dokonanie oceny, czy rzeczywiście sprawa o wymeldowanie D.W. i R.W. z lokalu położonego w [...] była już przedmiotem rozpatrywania przez organ administracyjny i czy zapadła w tej sprawie decyzja ostateczna. Tym samym, zebrany i przedstawiony materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że wniosek skarżącego o wymeldowanie jego dzieci z przedmiotowego lokalu nie może zostać merytorycznie rozpatrzony. Zgodnie z treścią art. 16 k.p.a. wzruszenie decyzji ostatecznej może nastąpić jedynie poprzez jej uchylenie, zmianę, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania, które może mieć miejsce tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzje ostateczne, w odróżnieniu od decyzji nieostatecznych, mogą być weryfikowane tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych w kodeksie . Kodeks postępowania administracyjnego jasno określa przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych. Dopuszczalność zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznych tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego zapewnia trwałość tych decyzji i przyczynia się do gwarantowania pewności obrotu prawnego. Stąd też tak istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie, czy w sprawie zapadła już decyzja ostateczna. Zaskarżone decyzje administracyjne oparte zostały na art. 105 k.p.a. tj. organ administracyjny stwierdził że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Przyjęta w procedurze administracyjnej konstrukcja umorzenia postępowań w drodze decyzji powoduje, że stabilność decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania korzysta z tej samej ochrony jak każda inna decyzja. Wzruszenie jej może nastąpić jedynie w jednym z nadzwyczajnych trybów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a nowa decyzja w tej samej sprawie wydana w zwyczajnym trybie zawsze musi się spotkać ze skutecznym zarzutem nieważności (art. 156 par. 1 pkt 3 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 77 par. 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z przepisów art. 7 i 77 k.p.a. wynika, że organ administracyjny winien z urzędu przeprowadzić dowody w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy będący podstawą rozstrzygnięcia winien być kompletny. Z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 par. 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (wyrok NSA z dnia 14 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99). Podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Decyzja oparta na materiale dowodowym niekompletnym narażona jest na zarzut dowolności. W niniejszej sprawie zebrany materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie oceny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem. Z powyższych względów Sąd uznał, że decyzje administracyjne wydane zostały z naruszeniem art. 7, 77 par. 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 par 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm. ), orzeczono jak w sentencji. Skarżący nie złożył wniosku o zwrot kosztów postępowania sądowego, dlatego wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach sądowych - art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.