II SA/Go 476/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.G. na pismo Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Burmistrza postanawia poinformować Wojewodę o istotnych naruszeniach prawa występujących w sprawie rozpoznania wniosku S.G. o anulowanie czynności materialno-technicznej wymeldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2014 r. odrzucił skargę S.G. na pismo Wojewody z dnia [...] lipca 2013 r. znak: nr [...] w przedmiocie rozpoznania skargi na Burmistrza. Rozpoznając powyższą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że zachodzi konieczność poinformowania Wojewody o istotnych naruszeniach prawa jakich dopuścił się organ administracji przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Powyższy przepis uprawnia sąd administracyjny do wystąpienia do właściwych organów z tzw. postanowieniem sygnalizacyjnym. Istotą postanowienia sygnalizacyjnego jest poinformowanie organu administracji publicznej o nieprawidłowościach w jego funkcjonowaniu, które zostały ujawnione w toku postępowania sądowego. Określone w przepisie art. 155 § 1 p.p.s.a. pojęcie "istotnych naruszeń prawa" należy interpretować bardzo szeroko, a zatem nie można zawężać tego pojęcia tylko do przyczyn skutkujących uwzględnieniem skargi. Innymi słowy przez "istotne naruszenia prawa" należy rozumieć również naruszenia prawa tego rodzaju, które co prawda nie stanowią bezpośredniej podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, to jednak świadczą w sposób oczywisty o nieprawidłowościach w stosowaniu prawa przez organ administracji. Ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie wynika, iż w dniu 29 maja 2013 r. S.G. złożył do Wojewody pismo zatytułowane ,,Skarga". Analiza treści w/w pisma wskazuje, iż S.G. zawarł w nim po pierwsze: skargę na niezgodne z prawem działanie Burmistrza w zakresie jego skargi na pracowników Urzędu Miasta w przedmiocie sposobu załatwienia jego sprawy związanej z wymeldowaniem z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] oraz po drugie: wniosek o anulowanie czynności materialno-technicznej polegającej na wymeldowaniu z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w formie decyzji administracyjnej, która zdaniem skarżącego dokonana została w sposób bezprawny. Jak wynika z treści skargi i akt administracyjnych sprawy wymeldowanie skarżącego nastąpiło na skutek zgłoszenia w dniu [...] kwietnia 1997 r. Kwestionując zgodność wymeldowania z przepisami prawa, skarżący wskazał na fakt zmiany druku wymeldowania zwracając uwagę, iż ktoś po własnoręcznym podpisaniu go przez skarżącego, skreślił wskazane na druku miejsce pobytu "[...]" i dopisał w tym miejscu "[...]". Ponadto skarżący zauważył, iż oświadczenie zawierające zgodę na jego wymeldowanie pochodzi z daty [...] marca 1996 r. natomiast wymeldowanie nastąpiło dopiero w dniu [...] kwietnia 1997 r., kiedy złożone zostało zgłoszenie. Podając powyższe okoliczności skarżący domagał się od organu podjęcia stosownych działań mających na celu usuniecie stanu (wymeldowania) niezgodnego jego zdaniem z prawem. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż S.G. już wcześniej zwracał się do Wojewody o podjęcie działań w sprawie bezprawnego wymeldowania go z pobytu stałego (skarga złożona w dniu 22 kwietnia 2013 r.), na które organ odpowiedział pismem z dnia [...] maja 2013 r., uznającym skargę za bezzasadną. W wyniku rozpoznania pisma S.G. z dnia [...] maja 2013 r. Wojewoda zajął stanowisko wyłącznie w zakresie skargi na działania Burmistrza, wydając pismo z dnia [...] lipca 2013r. nr [...], uznające skargę za nieuzasadnioną. Jednocześnie Wojewoda nie odniósł się do zawartego w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. wniosku S.G. o wydania decyzji w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej wymeldowania. W dniu 2 sierpnia 2013r. S.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na pismo Wojewody z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...]. Skarżący ponowił zarzuty podniesione we wcześniejszych pismach skierowanych do Wojewody dotyczących kwestii jego wymeldowania w sposób naruszający prawo. Skarżący podniósł również m.in., iż podpis na druku wymeldowania złożył, zanim inna osoba dokonała na nim skreślenia i wpisania innego miejsca pobytu. Tym samym zdaniem skarżącego zgłoszenie wymeldowania zostało sfałszowane, Urząd Miasta nie powinien był temu dokumentowi nadać biegu, ale dokument przyjęto i w ten sposób pozbyto się skarżącego z dotychczasowego miejsca zameldowania. Przedmiot rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie stanowić mogło zatem wyłącznie pismo Wojewody z dnia [...] lipca 2013 r., stanowiące odpowiedź na skargę S.G. na działanie Burmistrza. Tym niemniej jednak Sąd badając sprawę dostrzegł, iż Wojewoda rozpoznając skargę S.G. z dnia [...] maja 2013 r. pominął fakt wnioskowanego przez skarżącego anulowania czynności materialno-technicznej wymeldowania, nie podejmując w tym względzie żadnych działań. Wskazać należy, iż skarżący wymeldowany został na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm., dalej zwana w skrócie uel). Zgodnie z jego treścią osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Wymeldowanie w tym trybie stanowi czynność materialno-techniczną polegającą na dokonaniu wpisu w określonej ewidencji. Czynność materialno - techniczna jest prawnie regulowaną formą działania administracji, która wywołuje skutki prawne poprzez działanie o charakterze faktycznym. Czynności takie ustawodawca przewidział, jako formę załatwiania spraw administracyjnych, w przypadku, gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści, lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze wykładni. Natomiast eliminacja czynności materialno - prawnej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej jej nieważność lub anulującej materialno - techniczną czynność wymeldowania. Podstawą prawną takiego działania jest art. 47 ust. 2 uel. Czynność materialno - techniczna jaką jest wymeldowanie w trybie art. 15 ust. 1 uel nie ma cech ostateczności i prawomocności, co oznacza, że w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego. Anulowanie czynności materialno - technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 uel ujawniły się już po dokonaniu czynności materialno - technicznej związanej z wymeldowaniem. Podkreślenia wymaga fakt, że postępowanie rejestracyjne na podstawie art. 47 ust. 1 uel ogranicza się do oceny zgłoszenia zamiaru wymeldowania pod względem formalnym. Natomiast gdy wyłonią się wątpliwości dotyczące danych zawartych w zgłoszeniu - właściwy organ na mocy art. 47 ust. 2 uel uprawniony jest, a zarazem obowiązany do przeprowadzenia właściwego postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia o anulowaniu lub odmowie anulowania czynności materialno - technicznej w drodze decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia przez Wojewodę przepisów prawa, prowadzącego do bezczynności organu. Z treści pisma skarżącego z dnia [...] maja 2013 r. wynika, iż domagał się on od organów anulowania czynności materialno-technicznej jego wymeldowania dokonanego w dniu [...] kwietnia 1997 r. Także w późniejszym piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. skarżący zwrócił się do Wojewody o wskazania gdzie winien się zwrócić w niniejszej sprawie ([...] lipca 2013 r.). Tymczasem Wojewoda, do którego wniosek z dnia [...] maja 2013 r. został złożony, nie przekazał w/w wniosku organowi właściwemu do jego rozpoznania (Burmistrzowi), uniemożliwiając tym samym nadanie sprawie biegu i wszczęcie postępowania w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej wymeldowania. Tym samym Wojewoda dopuścił się naruszenia art. 65 kpa, zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z treścią art. 233 kpa skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Na tej podstawie Sąd postanowił zwrócić się do Wojewody z sygnalizacją stwierdzonych uchybień w tym celu, aby uniknąć dalszego stanu bezczynności organu w zakresie przekazania wniosku skarżącego o anulowanie czynności materialno-technicznej wymeldowania i umożliwić rozpoznanie w/w wniosku zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, dając skarżącemu możliwość obrony swoich praw. Wskazując na powyższe uchybienia Sąd oczekuje w terminie 30 dni od doręczenia niniejszego postanowienia z uzasadnieniem pisma z zajętym stanowiskiem w sprawie oraz podjętych działaniach celem wyeliminowania w przyszłości powyższych uchybień i to w myśl art. 155 § 2 p.p.s.a.