II SA/Go 478/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry postanawia: 1. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, 2. zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. M.B. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Bar "E" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry w wysokości 12.000 zł. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.). W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez organy skarbowe, w szczególności zablokowanie środków niezbędnych na prowadzenie działalności może spowodować zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej stanowiącej jedyny oprócz emerytury w wysokości 900 zł netto dochód skarżącej oraz mającej na utrzymaniu bezrobotnego męża. Wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny, stanowi spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1979/11. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 28 lipca 2015 r. wezwano stronę skarżącą, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, do wykazania za pomocą stosownych dokumentów, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o okoliczności wynikające z akt sprawy. W zakreślonym terminie skarżąca nadesłała zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2015 r. wystawione przez Powiatowy Urząd Pracy, z którego wynika, że M.B. jest zarejestrowana jako bezrobotna od dnia [...] lipca 2011 r., bez prawa do zasiłku. Ponadto skarżąca przedłożyła decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] listopada 2014 r. przyznającą zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wieloletniej na dzieci skarżącej M.S., M.S., M.S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. W ramach tych przesłanek nie jest dopuszczalne dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie ocenia się bowiem zasadności zarzutów ani legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w przypadku gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swoich właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, CBOSA). Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wskazanie we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonując oceny wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier poza kasynem Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Sąd wziął pod uwagę, że nałożony na skarżącą obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. Skutków zapłaty należności pieniężnej nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżoną do Sądu decyzją nałożono na skarżącą karę pieniężną w kwocie 12.000 zł. Z przedłożonych na wezwanie Sądu dokumentów wynika, że skarżąca jest osobą bezrobotną i ma na utrzymaniu troje dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura w wysokości 900 zł netto. Biorąc zatem pod uwagę sytuację rodzinną i majątkową skarżącej, a także wysokość nałożonej kary pieniężnej należy przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie uregulować nałożonej kary. Egzekucja nałożonej kary może narazić skarżącą i jej rodzinę na niebezpieczeństwo spowodowania poważnej szkody przez brak możliwości zaspokojenia bieżących potrzeb rodziny, na której utrzymaniu pozostaje troje małoletnich dzieci. Wyegzekwowanie dochodzonej kwoty w opisanej sytuacji finansowej skarżącej uprawdopodobnia wystąpienie w sprawie przesłanki określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym należało uznać, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej do czasu zbadania zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod kątem jej zgodności z prawem. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono, jak w pkt 1 sentencji. W odniesieniu natomiast do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 postanowienia, wskazać należy, iż w myśl przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Koniecznym warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na wskazanej podstawie jest sytuacja, gdy w postępowaniu wyłoniło się zagadnienie prawne (prejudykat) pozostające w związku przyczynowym z wynikiem rozpoznawanej sprawy i mające wpływ na jego treść, którego sąd nie jest w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie, jako że rozstrzyga o nim inny organ lub sąd. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Wskazać bowiem należy, że postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1979/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie kary pieniężnej przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 lub wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007r., nr 111, poz. 765 ze zm.) są zgodne z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej?". Pytanie to zostało zarejestrowane w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 32/12. W ocenie Sądu pytającego, omawiana regulacja prawna jest niezgodna z zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa oraz z zasadą racjonalności działań ustawodawcy, wypływającymi w ustanowionej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego. W niniejszej sprawie skarga dotyczy wymierzenia osobie fizycznej kary pieniężnej z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, wobec czego odpowiedź przez Trybunał Konstytucyjny na sformułowane pytanie co do zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 89 ustawy o grach hazardowych będzie miało w sprawie zastosowanie i stanowiło podstawę prawną, co w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę ma istotne znaczenie dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Zasadne jest więc zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zadane w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1979/11. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.