II SA/Go 479/07

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-08-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa cywilnoprawna dotycząca współfinansowania budowy przyłącza wodociągowego, zawarta między mieszkańcami a zarządem gminy, podlega kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw wynikających ze stosunków cywilnoprawnych, nawet jeśli jedną ze stron jest organ gminy. Roszczenia o charakterze cywilnym, takie jak zwrot uiszczonej kwoty czy kwestionowanie ważności umowy, należą do właściwości sądów powszechnych. Skarga wniesiona do sądu administracyjnego w takiej sprawie podlega odrzuceniu z powodu braku właściwości rzeczowej sądu.
Stan faktyczny
Skarżący M.S. i H.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na umowę nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. zawartą z Zarządem Gminy, domagając się zwrotu kwoty 1.600 zł wpłaconej na przyłącze wodociągowe. Twierdzili, że umowa miała charakter przymusowy i dotyczyła współfinansowania budowy wodociągu. Organ gminy wskazał, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i należy ją kierować do sądu powszechnego. Sąd administracyjny wezwał skarżących do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, a następnie odrzucił skargę z powodu braku właściwości.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. i H.S. na umowę nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie budowy przyłącza wodociągowego postanawia odrzucić skargę. W dniu 14 czerwca 2007 r. M.S. i H.S. przesłali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pismo (z dnia 12 czerwca 2007 r.) zarejestrowane w dzienniku korespondencyjnym pod numerem 38/07. W piśmie tym (określonym jako pozew) M. i H.S. wnoszą o rozstrzygnięcie sporu i wydanie decyzji nakazującej Radzie Gminy zwrot na ich rzecz kwoty 1.600 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...] sierpnia 2001 r. do dnia zwrotu w/w kwoty wraz z należnymi im kosztami postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżący podali, iż w dniu [...] stycznia 2007 r. powołując się na artykuł pt. ,,Przyłączenie wodociągu" z miesięcznika "Murator" Nr 1/2007, zwrócili się do Zarządu Gminy o zwrot kwoty 1.600 złotych wniesionej w dniu [...] lipca 2001 r. na przyłącze wodociągowe. Przewodniczący Rady Gminy powołując się na art. 243 kpa przekazał w/w pismo Wójtowi Gminy, jako organowi właściwemu. Jak podali skarżący otrzymali oni od w/w wójta odpowiedź, w której stwierdza on brak podstaw prawnych do zwrotu dochodzonej kwoty. M. i H.S. wskazują, iż przedmiotowego przyłącza nie wykonywała gmina, gdyż działka nie była w tym czasie zabudowana, a wykonawca ograniczył się do zawinięcia i zakopania na działce skarżących 10-metrowego odcinka rury wodociągowej, z której jeden koniec był włączony w sieć wodociągową w ulicy i dalej przyłącze wykonywali oni samodzielnie. Skarżący podnoszą, iż umowa nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. zawarta z Zarządem Gminy ma charakter przymusowy, gdyż została jednostronnie narzucona przez gminę. M. i H.S. podają, iż w umowie określeni zostali jako darczyńcy, tymczasem otrzymali oni prawo przyłączenia się do gminnej sieci wodociągowej, a więc do współfinansowania budowy lub rozbudowy wodociągu. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tutejszego Sądu z dnia 19 czerwca 2007 r. skarga M. i H.S. przesłana została do Rady Gminy celem ustosunkowania się przez organ do skargi i udzielenia odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lipca 2007 r. Przewodniczący Rady Gminy poinformował, iż sądem wyłącznie właściwym do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy jest sąd powszechny, z uwagi na fakt, iż roszczenie skarżących ma charakter cywilnoprawny. W związku z powyższym organ wniósł o odrzucenie skargi. Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2007 r. M. i H.S. wezwani zostali przez tutejszy Sąd do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie jaką decyzję, postanowienie, inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej skarżą. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r. skarżący wyjaśnili, iż przedmiotem wniesionej przez nich do tutejszego Sądu skargi jest umowa nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. zawarta pomiędzy Zarządem Gminy a M.S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie. Jednocześnie według brzmienia przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej nazywaną ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Skarga podlega odrzuceniu wówczas, gdy wniesiona została w sprawie nieobjętej właściwością sądu administracyjnego, a objętej kognicją sądów powszechnych. W nadesłanej do tutejszego Sądu skardze M. i H.S. skarżący jednoznacznie wskazali, iż przedmiotem zaskarżenia jest umowa nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. zawarta pomiędzy Zarządem Gminy, jako inwestorem i M. oraz T.S. jako darczyńcami, na podstawie której darczyńcy zobowiązali się uczestniczyć w kosztach inwestycji o nazwie ,,Budowa wodociągu " na kwotę 1.600 złotych, a inwestor zobowiązał się do wybudowania rurociągu z przyłączem wodociągowym i wodomierzem do budynku lub studzienki. Nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowa umowa jest umową o charakterze cywilnoprawnym. Zaskarżonej przez M. i H.S. umowy nie można zakwalifikować do żadnego z przewidzianych przepisami prawa i wymienionych na wstępie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, które podlegałyby kontroli sądu administracyjnego. Na podstawie przedmiotowej umowy skarżący dochodzą przed tutejszym Sądem roszczenia zwrotu uiszczonej wcześniej na rzecz inwestora, jako strony umowy kwoty 1.600 złotych oraz zarzucają jej wadę oświadczenia woli w postaci przymusu i pozorności. Wskazać należy, iż stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) reguluje właśnie Kodeks cywilny. Fundamentalną cechą prawa cywilnego jest równorzędność podmiotów stosunków cywilnoprawnych. Istotne znaczenie w tym zakresie ma okoliczność, iż prawo cywilne przyznaje podmiotom stosunku cywilnoprawnego określone uprawnienia, nakładając jednocześnie na te podmioty określone obowiązki (Komentarz do art. 1 Kodeksu cywilnego, K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze 2003). Zgodnie zaś z treścią art. 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) sprawy ze stosunków cywilnoprawnych są przedmiotem rozpoznawania przez sądy powszechne. Umowa zaskarżona przez skarżących do tutejszego Sądu spełnia wszystkie w/w przesłanki, co przesądza ojej cywilnoprawnym charakterze. Wskazać można dodatkowo, iż przepisami szczególnymi regulującymi zagadnienie będące przedmiotem skargi wniesionej do tutejszego Sądu są przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. z 2006 r. Dz. U. Nr 123, poz. 858). W ocenie Sądu roszczenia określone w skardze wniesionej przez M. i H.S., mogą być jedynie przedmiotem rozpoznania przez sąd powszechny na gruncie postępowania cywilnego. Skarżący chcąc dochodzić zaspokojenia roszczeń skorzystać muszą z przysługującej im palety uprawnień przewidzianych przez przepisy Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu postępowania cywilnego, w tym między innymi roszczenia o zapłatę, uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem groźby bądź ustalenia istnienia umowy pomiędzy stronami. W świetle powyższego nie ma wątpliwości, iż w sprawie objętej skargą zachodzi brak właściwości sądu administracyjnego. Należy podkreślić, iż właściwość rzeczowa sądów administracyjnych jest wprost określona przepisami prawa i nie pozostawia wątpliwości co do interpretacji zakresu tej właściwości. Z uwagi na powyższe na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło