II SA/Go 48/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi B sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne (art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania B sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia ważności zezwolenia udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej, B sp. z o.o., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej jako "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (vide: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/05). Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte (por. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 125 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2011). W niniejszej sprawie, której przedmiotem jest odmowa przedłużenia ważności zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, Sąd wziął pod uwagę fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., w sprawie sygn. akt II GSK 686/13, na podstawie art. 193 Konstytucji RP przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne treści: "czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". Sprawa zarejestrowana została w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. P 4/14. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej postanowienia wyraźnie wskazał, że skutkiem wprowadzenia przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest likwidacja możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w formie salonów gier na automatach oraz punktów gier na automatach o niskich wygranych, które funkcjonowały na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., nr 4, poz. 27 ze zm.). NSA wskazał, iż prowadzenie tego typu działalności stało się dopuszczalne jedynie przez podmioty posiadające koncesję na prowadzenie kasyna gry. Sąd podkreślił, że skoro cała u.g.h wprowadza bardzo daleko idące ograniczenia wolności działalności gospodarczej, to zakres swobody regulacyjnej ustawodawcy w odniesieniu do ograniczenia tej wolności wymaga oceny uwzględniającej fakt uczestnictwa Polski w zintegrowanym wspólnym rynku europejskim. Z uwagi na wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r., w którym orzekł on, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy u.g.h, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu przepisu art. 1 pkt 11 Dyrektywy Nr 98/34, ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej Dyrektywy. Z jej uregulowań, a także regulacji rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 ze zm.) wynika, że rola Komisji Europejskiej w procedurze notyfikacji przepisów technicznych nie ma charakteru wyłącznie konsultacyjnego, lecz stanowczy. Obowiązek notyfikacji wynika z aktów prawa unijnego, do których przestrzegania Polska zobowiązała się na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej w art. 90 Konstytucji RP. Przemawia to zdaniem NSA za zasadnością potraktowania braku notyfikacji jako istotnej wady postępowania ustawodawczego z punktu widzenia zasady rzetelnej procedury ustawodawczej (art. 2 Konstytucji) i legalizmu działania władz publicznych (art. 7 Konstytucji). Przy czym podkreślenia wymaga, iż z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych wynika, że urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Wskazana regulacja, co nie ulega wątpliwości, stanowi punkt wyjścia dla oceny zgodności z wyżej wymienionymi wzorcami konstytucyjnymi takich przepisów jak te, które mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, a mianowicie art. 138 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane. Poza sporem jest, że przepis art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, został uznany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej za przepis techniczny. (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2014 r. , sygn. akt II GSK 558/13 ). W dniu 11 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, w którym orzekł, że "art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540, z 2010r. Nr 127, poz. 857, z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 134, poz. 779, z 2013 r. poz. 1036 oraz z 2014 r. poz. 768 i 1717) są zgodne z: a) art. 2 i 7 w zw. z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 20 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji"; ponadto Trybunał na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym postanowił umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. W tym miejscu należy podnieść, że do chwili wydawania niniejszego postanowienia nie zostało sporządzone uzasadnienie powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, którego treść będzie miała wpływ na niniejszą sprawę. Ponadto, w ocenie Sądu wpływ na rozstrzygnięcie będzie miało także orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zostanie wydane w sprawie, w której Sąd ten wystąpił do Trybunału z pytaniem prawnym (sygn. akt II GSK 686/13). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że jeżeli Trybunał Konstytucyjny nie podzieli zarzutów postawionych w tym pytaniu, czyli nie stwierdzi niekonstytucyjności wskazanych przepisów, NSA stanie przed koniecznością dokonania samodzielnej oceny skutku prawnego braku notyfikacji art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, które mogłyby doprowadzić do uznania, że – mimo niedopełnienia obowiązku notyfikacji - nie ma podstaw do odmowy stosowania tych przepisów. Zatem, w sprawie tej Naczelny Sąd Administracyjny przesądzi kwestię dotyczącą stosowania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które nie zostały notyfikowane. Skoro zatem Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł istnienie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, tut. Sąd doszedł do przekonania, że ocena dokonana przez Sąd kasacyjny z uwzględnieniem warunków wynikających z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., stanowi zagadnienie spełniające przesłanki do zawieszenia postępowania zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając na celu pewność orzecznictwa i jego stabilność, które same w sobie stanowią jedną z gwarancji praworządnego państwa prawa, Sąd, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej, uznał za celowe zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.