II SA/Go 482/08

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-10-08

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Mirosław Trzecki, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, jeśli w okresie referencyjnym nie posiadał zwierząt wpisanych do rejestru, ale jego ojciec posiadał takie zwierzęta, a gospodarstwo zostało mu przekazane w formie aktu notarialnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco okoliczności posiadania stada zwierząt przez ojca skarżącego w okresie referencyjnym i czy stado to zostało zgłoszone do odpowiedniego rejestru. Kluczowe jest ustalenie, czy skarżący wykonywał faktyczne władztwo nad stadem, co mogłoby uprawniać go do płatności.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Organy odmówiły przyznania płatności uzupełniającej, wskazując na brak posiadania przez rolnika zwierząt w okresie referencyjnym. Rolnik odwołał się, twierdząc, że w okresie referencyjnym stado posiadał jego ojciec, a gospodarstwo zostało mu przekazane aktem notarialnym. Organy utrzymały w mocy decyzję odmowną. Rolnik wniósł skargę do sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w części orzekającej o odmowie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi G.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 rok uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w części orzekającej o odmowie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Wnioskiem [...] G.C. zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., dalej zwanego BP ARiMR, o przyznanie płatności do gruntów rolnych, o przyznanie płatności cukrowej i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. Decyzją [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, póz. 217 ze zm.), § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46 póz. 309 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) przyznał G.C. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 6603,73 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. BP ARiMR w uzasadnieniu decyzji w zakresie jednolitej płatności obszarowej podało sposób jej wyliczenia oraz wskazało, że z uwagi na fakt, iż decyzja w tym zakresie w całości uwzględnia żądania wnioskodawcy na mocy art. 107 § 4 kpa odstąpiono od uzasadnienia decyzji w tej części. W dalszej części uzasadnienia dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej) organ wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana, pokrywająca się z powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła 21,90 ha. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 0,00 DJP. W uzasadnieniu organ powołując się na treść § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, dalej zwanego rozporządzeniem, podał, iż płatność zwierzęca przysługuje w danym roku, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt oznakowanych lub do rejestru koniowatych. W związku z brakiem danych o zarejestrowanych w okresie referencyjnym zwierzętach w systemie Indentyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ) oraz koniach wpisanych lub zgłoszonych do rejestru koniowatych, wnioskodawca został wezwany do złożenia wyjaśnień, w odpowiedzi na które złożył oświadczenie o braku posiadanych zwierząt w okresie referencyjnym. Organ podkreślił, iż z uwagi na fakt, iż wnioskodawca nie posiadał w okresie referencyjnym zwierząt wpisanych lub zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych oraz koni wpisanych lub zgłoszonych do rejestru koniowatych, płatność z w/w tytułu została załatwiona odmownie. G.C. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, załączając do niego akt notarialny (Rp. A Nr 1534/2006) z dnia 24 marca 2006 r. będący umową darowizny gospodarstwa zawartą pomiędzy J. C., jako darczyńcą a G. C. jako obdarowanym oraz kserokopię z protokołu czynności kontrolnych Nr [...]. W uzasadnieniu odwołujący się stwierdził, iż w okresie, o którym mowa w decyzji, czyli od 1 kwietnia 2005 r. do dnia przekazania odwołującemu się gospodarstwa ilość posiadanego bydła wynosiła około 32 sztuki i było ono zaewidencjonowane na jego ojca J. C., co potwierdza załączona kserokopia protokołu z kontroli w dniu [...] r. Nadto G.C. powołał się na treść § 6 rozporządzenia, zgodnie z którym płatność jest przyznawana przejmującemu albo spadkobiercy niezależnie od tego czy posiadali lub posiadają bydło, a jak podkreślił odwołujący się w jego przypadku bydło przed przekazaniem posiadał ojciec, a z chwilą przekazania odwołujący się. Decyzją [...] Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z., działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1, art. 10, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 1, póz. 2 ze zm.), art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. (Dz. U. Nr 35, póz. 217 ze zm.), § 4 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, póz. 309 ze zm.), orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż nie stwierdził nieprawidłowości w procesie obsługi i wydania zaskarżonej decyzji. Powołując się na przepisy prawa, przywołane także w zaskarżonej decyzji przez organ l instancji, organ odwoławczy podkreślił, iż przesłanką odmowy przyznania odwołującemu się płatności zwierzęcych na 2007 r. był brak posiadania w okresie referencyjnym określonych w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zwierząt gospodarskich odnotowanych, bądź zarejestrowanych w bazie Indentyfikacji i Rejestracji Zwierząt. W ocenie organu odwoławczego istotnym jest to, iż zgłoszenie siedziby stada do systemu IRZ przez G. C. miało miejsce 4 kwietnia 2006 r., czyli po okresie referencyjnym, a przedłożony przez odwołującego się akt notarialny nie posiada żadnego zapisu traktującego o przejęciu inwentarza żywego od jego ojca. Odnosząc się do powołanego przez odwołującego się przepisu § 6 rozporządzenia organ odwoławczy stwierdził, iż został on przez G. C. zinterpretowany jednostronnie na jego korzyść, albowiem kwestie związane z przekazaniem gospodarstwa w rozumieniu ARiMR są określone w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Natomiast zgodnie z art. 74 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Nr 796/2004 jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu na jego wniosek złożony do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności. Jak podkreślił organ odwoławczy w niniejszej sprawie strona nie złożyła wniosku o przejęcie gospodarstwa, a tym samym płatności, natomiast ojciec odwołującego się nie ubiegał się o przyznanie płatności OB i PZ na rok 2007. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł G.C., wnioskując o jej uchylenie w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Skarżący powielił argumentację zawartą w uprzednio złożonym w niniejszej sprawie odwołaniu, a nadto dodał, iż dokonał zgłoszenia stada już 4 kwietnia 2006 r. Jak podkreślił skarżący w tamtym czasie nie obowiązywały terminy wskazane przez organ w zaskarżonej decyzji tj. od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Lubuskiego Oddziału ARiMR wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. skarżący oświadczył, iż przedmiotowe bydło było zarejestrowane przez ojca, odkąd wymagały tego przepisy unijne i zobowiązał się do przedłożenia w terminie 3 dni dokumentów urzędowych potwierdzających fakt rejestracji stada bydła przez ojca skarżącego - J. C.. W dniu 26 września 2008 r. do tutejszego Sądu złożone zostało przez skarżącego zaświadczenie z dnia 25 września 2008 r. wydane przez BP ARiMR w S., w którym stwierdzono, iż według danych w Centralnej Bazie Danych producent rolny [...] w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. posiadał 33 sztuki bydła wraz z nadanymi im numerami indentyfikacyjnymi i uwzględnieniem dat ubycia lub przybycia do stada. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem przedstawionej poniżej analizy są decyzje administracyjne wydane przez organy w l i II Instancji, w części odmawiającej przyznania skarżącemu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W pozostałym zakresie decyzje nie zostały zaskarżone, a Sąd z urzędu badając czy nie są dotknięte wadą powodującą nieważność decyzji, nie stwierdził aby zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych w tymże zakresie. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (DZ.U. z 2007 Nr 35 póz. 217 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3)został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W myśl ust. 2 art. 7 rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Zgodnie z treścią przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (DZ.U. z 2007r. Nr46 póz. 309) -zwanym dalej rozporządzeniem, płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwana dalej "płatnością zwierzęcą", przysługuje w danym roku kalendarzowym, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Organ administracyjny l instancji stwierdził, że w okresie referencyjnym, czyli od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r, skarżący nie posiadał zwierząt wpisanych lub zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych oraz koni wpisanych lub zgłoszonych do rejestru koniowatych. Stanowisko to podtrzymał organ II instancji, argumentując dodatkowo, że przedłożony przez skarżącego akt notarialny sporządzony w dniu 24 marca 2006r. potwierdza tytuł prawny do nieruchomości wchodzących uprzednio w skład gospodarstwa rolnego przekazanego skarżącemu przez jego ojca w celu uzyskania renty strukturalnej. Zgłoszenie siedziby stada przez G. C. nastąpiło dopiero w dniu 4 kwietnia 2006r, czyli po okresie referencyjnym. Nadto organ II instancji wskazał, że warunek wynikający z 4 ust. 1 i 2 wyznacza termin w jakim wymagane było posiadanie zwierzęcia (okres referencyjny), oraz kwestię zgłoszenia zwierząt do systemu IRZ. Należy stwierdzić, że bezsporne pozostają w sprawie kwestie, iż umowa darowizny z dnia 24 marca 2006r. sporządzona w formie aktu notarialnego dotyczyła jedynie nieruchomości - niezabudowanych działek gruntu o numerach ewidencyjnych [...], na podstawie tejże umowy na skarżącego nie przeniesiono praw do zwierząt gospodarskich, nadto - że zgłoszenie stada przez skarżącego nastąpiło dopiero w dniu 4 kwietnia 2006r., czyli po okresie referencyjnym. Jednakże w sprawie została pominięta okoliczność, na którą wskazał skarżący w odwołaniu od decyzji l instancji oraz w swoim oświadczeniu z dnia 18 października 2007r, iż w okresie referencyjnym stado zaewidencjonowane było na jego ojca - J. C.. Okoliczność ta może mieć w sprawie istotne znaczenie, ze względu na treść § 5 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego w przypadku gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, póz. 40, z późn. zm.2)) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Z treści przytoczonego tu przepisu rozporządzenia wynika, że fakt posiadania stada zwierząt, które zostały wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do odpowiedniego rejestru, przez okres od dnia 15 września roku poprzedzającego złożenie wniosku o płatność zwierzęcą do dnia 14 marca roku złożenia wniosku, również uprawnia do otrzymania przez rolnika tej formy płatności. A zatem sam fakt posiadania przez dany okres stada zwierząt, które zostało wpisane do odpowiedniego rejestru, uprawnia do otrzymania płatności zwierzęcej. Takie rozumienie treści przytoczonego przepisu rozporządzenia jest konsekwencją sensu i celu formy pomocy w formie płatności zwierzęcej, która przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych i przyznawana jest do gruntów na których uprawiane są rośliny przeznaczone na paszę dla zwierząt (art. 1 ust. 2). Tym samym pomoc ta przysługuje rolnikowi, który faktycznie prowadzi hodowlę zwierząt gospodarskich i w związku z tym prowadzi uprawę roślin przeznaczonych na paszę dla tegoż stada. Warunkiem jest jednak, aby stado to zgłoszone zostało do odpowiedniego rejestru. W rozpatrywanej sprawie organy nie zbadały czy skarżący był posiadaczem stada zwierząt i czy stado to w okresie wcześniejszym, obejmującym okres referencyjny, zostało zgłoszone do odpowiedniego rejestru. Należy w tym miejscu dodać, że w toku postępowania sądowego skarżący przedstawił do akt sprawy zaświadczenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biuro Powiatowe w S., z którego wynika, że w okresie od 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r. J. C. był posiadaczem zaewidencjonowanego stada zwierząt gospodarskich. Okoliczność czy skarżący był posiadaczem danego stada zwierząt gospodarskich zgłoszonego do odpowiedniego rejestru, należy wyjaśnić kierując się przepisami art. 7 i 77 k.p.a., nadto w myśl art. 75 k.p.a. korzystając z wszelkich dostępnych środków dowodowych. Istotną w tym zakresie kwestią, wymagającą jednoznacznego ustalenia będzie to, czy skarżący wykonywał faktyczne władztwo oraz w czym to władztwo praktycznie się objawiało. Dopiero ustalenia w tym zakresie dadzą podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Za niezasadny należało uznać argumentację skargi opierającą się na treści przepisu § 6 rozporządzenia, albowiem przepis ten odnosi się odmiennego stanu faktycznego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 póz. 1270 ze zm.) decyzje obydwu instancji w części obejmującej odmowę przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zostały uchylone.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło