II SA/Go 482/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za legalizację dobudowy do budynku mieszkalnego tarasu p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Dnia 25 lipca 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek A.S. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wraz z mężem dysponują miesięcznie dochodem w wysokości 9.101,66 zł (brutto). Skarżąca oświadczyła, że miesięczna rata kredytu wynosi 300 zł. A.S. podała, że w związku z chorobą jej syna ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2011r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania, 2. przedłożenie rachunków potwierdzających ewentualnie ponoszone koszty zakupu leków (leczenia), 3. przedłożenie wyciągu z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres od 05/2011 do 07/2011 r., 4. przedłożenie zaświadczenia pracodawcy o wysokości uzyskiwanych przez skarżącą i jej męża dochodów za okres ostatnich trzech miesięcy, 5. dokumentu potwierdzającego spłatę kredytu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A.S. złożyła wniosek o przedłużenie terminy do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 23 sierpnia 2011 r. przedłużono skarżącej termin do złożenia dokumentów o 10 dni licząc od dnia zawiadomienia o tym skarżącej. O treści powyższego zarządzenia A.S. została poinformowana w dniu 27 sierpnia 2011 r. Skarżąca nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie A.S. nie uzupełniła zgodnie z wezwaniem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy wskazać, że skarżąca wraz z mężem dysponują miesięcznie dochodem w wysokości 9.101,66 zł (brutto). Zważyć również trzeba, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy badaniu podlega nie tylko dochód wnioskodawcy, ale także posiadane oszczędności.. Z formularza PPF wynika, że skarżąca posiada jednostki funduszy inwestycyjnych o łącznej wartości 9.000 zł. Nie można także pominąć, że A.S. uiściła wpis od skargi w wysokości 2.000 zł. W orzecznictwie wskazuje się, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). W literaturze przedmiotu również zwrócono uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne czy pobierające niskie świadczenia emerytalno-rentowe. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że A.S. nie wykazała, że zachodzi przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.