II SA/Go 484/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi W.B., Prokuratora Rejonowego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku postanawia: przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pismem z dnia [...] maja 2016r. W.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...], którą organ stwierdził wykonanie przez D. i M.G. obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., Nr [...]. Wraz ze skargą W.B. wniosła o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 czerwca 2016 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez przesłanie 9 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, celem doręczenia uczestnikom postępowania. W celu ułatwienia wykonania wezwania Sądu doręczono skarżącej kserokopię skargi. Jednocześnie doręczono skarżącej formularz PPF, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 16 czerwca 2016 r. Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2016 r. Starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przesyłką pocztową nadaną w dniu 19 lipca 2016 r. W.B. nadesłała wypełniony formularz PPF oraz 9 egzemplarzy odpisu skargi z dnia [...] maja 2016 r. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata. Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącej jako pełnomocnika z urzędu – adwokata A.J.. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 484/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę W.B. z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych, tj. nienadesłanie w terminie 9 odpisów skargi. W dniu 29 sierpnia 2016r. wpłynęła do Sądu informacja z Okręgowej Rady Adwokackiej o zwolnieniu adw. A.J. z obowiązku pełnomocnika z urzędu dla W.B. i o wyznaczeniu w jej miejsce adw. P.K.. Odpis postanowienia z uzasadnieniem z dnia 26 sierpnia 2016 r. został doręczony nowo wyznaczonemu pełnomocnikowi w dniu 6 września 2016 r. W dniu 8 września 2016 r. (data nadania) do Sądu wpłynął wniosek W.B., reprezentowanej przez pełnomocnika adw. P.K. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wraz z wnioskiem, pełnomocnik skarżącej przedłożył 9 brakujących odpisów skargi. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że zobowiązanie Sądu do usunięcia braków formalnych skargi skarżąca odebrała 16 czerwca 2016 r., a więc winna była je wykonać w ciągu 7 dni, tj. do 23 czerwca 2016 r. Natomiast W.B. wysłała brakujące odpisy przesyłką pocztową nadaną 19 lipca 2016 r., tym samym przekraczając dopuszczalny termin wykonania zobowiązania Sądu. Pełnomocnik podkreślił, że dopiero 27 lipca 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał W.B. prawo pomocy w zakresie m.in. ustanowienia adwokata. Wcześniej skarżąca działała bez profesjonalnego pełnomocnika, tym samym nie rozumiała jak zachowywać się w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy była przekonana, że jej sprawą zajmie się wyznaczony pełnomocnik. Zdaniem pełnomocnika, skoro w obecnej sytuacji, gdy na rzecz skarżącej zostało już ustanowione prawo pomocy i została ona poinformowana o procedurach, jakich powinna dopełnić, należy przyjąć, że uchybienie terminu podyktowane było nieznajomością prawa. Zgodnie zaś z art. 9 k.p.a. organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a taką szkodę właśnie poniosła skarżąca W.B., której skarga została odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wymogi formalne takiego wniosku precyzuje treść art. 87 § 1 do § 4 p.p.s.a. wprowadzając wymóg, by wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1); w jego treści zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi (§ 2); wniosek został złożony za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 3) a wraz z nim by wnioskodawca dokonał czynności, której nie dokonał w terminie (§ 4). Przesłanką merytoryczną przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności przed sądem jest brak winy w jego uchybieniu. Należy przez to rozumieć zachowanie należytej staranności w prowadzeniu sprawy, charakteryzującej osobę dbającą o własne interesy. Innymi słowy, podstawą przywrócenia terminu mogą być okoliczności o charakterze zewnętrznym i obiektywnym. Z powyższego wynika, że przywrócenia terminu może domagać się strona, która nie dokonała czynności w terminie, ale jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się to bez jej winy z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 63/04). W stanie sprawy został dopełniony wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin ten bowiem zaczął biec od daty doręczenia pełnomocnikowi skarżącej odpisu postanowienia z dnia 26 sierpnia 2016 r., tj. od dnia 6 września 2016 r. Wniosek zaś został złożony w dniu 8 września 2016 r. wraz z 9 odpisami skargi poświadczonymi za zgodność oryginałem. Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd miał na uwadze, że prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostało przyznane skarżącej postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2016 r., a więc po upływie terminu do wykonania zobowiązania Sądu z dnia 14 czerwca 2016 r. Stąd też wskazywane przez pełnomocnika skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, że skarżąca z powodu nieznajomości prawa nie rozumiała jak zachowywać się w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przeświadczenie, że jej sprawą zajmie się wyznaczony pełnomocnik (wcześniej adw. A.J.), wyczerpują w ocenie Sądu przesłankę braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Podkreślenia również w tym miejscu wymaga, że sposób sformułowania skargi przez skarżącą świadczy nie tylko o braku wiedzy prawniczej, ale także o nieznajomości prawa i nieporadności w zawiłościach procedury sądowoadministracyjnej, co skarżąca potwierdza również w jej treści. Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że skarżąca, mając na uwadze swoją sytuację, wykazała się daleko idącą starannością składając wniosek o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu, który pomoże jej w prowadzeniu jej sprawy. To czyni zasadną tezę, że skarżąca bez własnej uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. W takim stanie rzeczy, orzeczono jak w sentencji postanowienia, stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a.