II SA/Go 485/25
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-11-05
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 5 Kodeksu cywilnego (nadużycie prawa) jest dopuszczalna w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej jest dopuszczalna, jednak organ musi wykazać, że żądanie ma na celu zakłócenie funkcjonowania organu, jest motywowane złośliwością lub chęcią dokuczenia, a nie dbałością o sprawy publiczne. Samo złożenie wielu wniosków lub ich podobieństwo nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy, jeśli nie towarzyszą temu inne okoliczności wskazujące na nadużycie prawa. Ponadto, przepis art. 5 Kodeksu cywilnego nie może być bezpośrednio stosowany w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej m.in. aneksów, opinii prawnych i oświadczeń związanych z okresem, w którym Pan R. C. wykonywał czynności bez skutecznego umocowania. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając, że skarżący nadużył prawa do informacji publicznej ze względu na systematyczne składanie podobnych wniosków, często w koordynacji z inną osobą, co miało na celu obciążenie organu dodatkowymi obowiązkami i zakłócenie jego funkcjonowania. Skarżący zaskarżył decyzję, argumentując, że przepisy prawa nie przewidują przesłanki nadużycia prawa do informacji jako podstawy odmowy, a stosowanie art. 5 Kodeksu cywilnego jest nieuzasadnione.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od [...] Sp. z o.o. na rzecz skarżącego J. K. kwoty 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Sp. z o. o. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Sp. z o. o. w [...] na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...]wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako - u.d.i.p.), art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako - kpa), art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 106) po rozpatrzeniu wniosku J. K. z dnia [...] lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej [...] sp. z o.o. w [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2025 r. J. K. zwrócił się o udostępnienie następujących informacji publicznych dotyczących:
"1. Wszystkich aneksów podpisanych w okresie w którym Pan R. C. wykonywał bez skutecznego umocowania tj. od [...] lipca 2024 r. do [...] listopada 2024 r., 2. Wszystkich opinii prawnych dotyczących wypłaconych wynagrodzeń za okres w których Pan R. C. wykonywał czynności [...] bez skutecznego umocowania tj. od [...] lipca 2024r. do [...] listopada 2024 r. 3. Oświadczenia spółki [...] sp. z o.o. dotyczące zwrotu wynagrodzenia Panu R. C. tytułem wynagrodzenia za świadczone usługi zarządzania w okresie od [...] lipca 2024 r. do [...] listopada 2024 r., 4. Dokument sporządzony przez Zarząd Spółki [...] zatwierdzający czynności wcześniej wykonywane przez Pana R. C. dot. podpisanych dokumentów w okresie od [...] lipca 2024 r. do [...] listopada 2024 r., 5. Wszystkie dokumenty w tym korespondencję mailową potwierdzające poinformowanie firmy M., iż wszelkie dokumenty dotyczące remontu basenu miejskiego w [...] a podpisane przez tę firmę z Panem R. C. w okresie od [...] lipca 2024 r. do [...] listopada 2024 r. nie mają mocy prawnej - o fakcie tym wspomniał Pan R. C. na Sesji Rady Miejskiej w dniu [...] czerwca 2025 r. "
Organ wyjaśnił, że złożenie powyższego wniosku nastąpiło w kontekście wcześniejszych, systematycznych działań realizowanych przez P. H. i J. K. polegających na składaniu naprzemiennie, często o identycznej lub bardzo zbliżonej treści kolejnych wniosków odnoszących się do tej samej problematyki - legalności oraz dokumentacji związanej z funkcją Prezesa R. C. w wyznaczonym okresie. Zdaniem organu sposób postępowania wnioskodawców nosił znamiona koordynacji, gdyż wnioski były składane w krótkich odstępach czasu, były bardzo podobne stylistycznie i merytorycznie, a także były rozsyłane do różnych adresatów, takich jak Gmina [...],[...] czy [...] Sp. z o.o., często powielając te same lub jedynie nieznacznie rozszerzone żądania. Nadto, jak podał organ, ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że kluczowe informacje o które zwracali się wnioskodawcy już wcześniej zostały im przekazane, w tym m.in. w odpowiedzi udzielonej przez Gminę [...] na wcześniejszy wniosek J. K. o numerze [...]. Z przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego oraz analizy dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że: 1. Wnioskodawca J. K. oraz P. H.składali na przemian wnioski o udostępnienie informacji publicznej dotyczące tej samej problematyki:
[...] z [...].11.2024 r., zakres żądanych informacji: umowa o pracę z R. C. jako [...] wraz ze wszystkimi dokumentami, aneksami i zakresem obowiązków, wykaz wszystkich wypłaconych wynagrodzeń, dodatków i nagród dla [...] od momentu powołania na stanowisko do dnia złożenia wniosku (w rozbiciu na miesiące), protokół powołania R. C. na stanowisko [...], wraz z załącznikami;
[...] z [...].11.2024 r., zakres żądanych informacji: podstawa prawna umożliwiająca (wbrew art. 24f ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym) powołanie R. C. na [...]w dniu [...] lipca 2024 r. (w kontekście konfliktu interesów - małżeństwo z radną RM). - w przypadku braku takiej podstawy: czy powołanie to było niezgodne z ustawą i czy decyzje [...] są nieważne z mocy prawa, czy podjęte przez R. C. decyzje nie mają mocy prawnej (jeśli jego powołanie było wadliwe), czy w przypadku nieważności powołania spółka zamierza żądać zwrotu wypłaconego wynagrodzenia., czy będąc [...], R. C. mógł pełnić funkcję (w kontekście art. 24f ust. 2 UoSG);
[...] z [...].01.2025 r., zakres żądanych informacji: udostępnienie dokumentu wraz z załącznikami, na podstawie którego R. C. miał prawo [...]oraz mógł prawomocnie świadczyć czynności zarządcze w spółce od [...] lipca do [...] listopada 2024 r.;
[...] z [...].05.2025 r., zakres zadanych informacji min. wszystkie dokumenty inwestycyjne (umowy, decyzje, wypłaty itd.) podpisane przez R. C. lub A. S.( [...]) w okresie od [...] lipca do [...] listopada 2024 r.;
[...] z [...].05.20205r. - złożony do Gminy [...] przez J. K., zakres zadanych informacji: całkowita kwota wynagrodzenia brutto/netto wraz ze wszystkimi dodatkami, jakie wypłacono Panu R. C. w okresie od [...] lipca 2024 r. do [...] listopada 2024 w związku z pełnieniem funkcji [...] Sp. z o.o. r., informacja czy jakiekolwiek kwoty były przedmiotem zwrotu tytułem wypłaconych wynagrodzeń (brutto) wraz ze wszystkimi dodatkami za okres od [...] lipca 2024 r. do [...] listopada 2024 r. przez Pana R. C.;
[...]z [...].07.2025 r. zakres żądanych informacji: wszystkie opinie prawne dotyczące wypłaconych wynagrodzeń dla R. C. w okresie bez skutecznego umocowania ([...] lipca - [...] listopada 2024 r.), oświadczenie [...] ws. zwrotu wynagrodzenia ten okres, dokument [...] zatwierdzający czynności wykonywane przez C. podczas okresu bez umocowania;
[...]z [...].07.2025 r. zakres żądanych informacji: wszystkie aneksy podpisane przez R. C. bez skutecznego umocowania ([...] lipca - [...] listopada 2024 r.), wszystkie opinie prawne dotyczące wypłaconych wynagrodzeń za wskazany okres, oświadczenie spółki o ewentualnym zwrocie wynagrodzenia przez R. C., dokument [...] zatwierdzający czynności R. C. oraz podpisane dokumenty w tym czasie, wszelka korespondencja (w tym e-mail) potwierdzająca, że firma M. została poinformowana o braku mocy prawnej dokumentów podpisanych przez R. C.
Łacznie w okresie od [...].11. 2024 r. do [...]. 07 .2025 r. złożono siedem wniosków, które dotyczyły tej samej problematyki - kwestii nieważnego powołania Prezesa R. C. Organ udzielił odpowiedzi na złożone wnioski, przekazując dostępne informacje publiczne w ustawowych terminach. Pomimo otrzymania odpowiedzi, wnioskodawca oraz P. H. kontynuowali składanie tożsamych wniosków, powtarzając te same zagadnienia. W ocenie organu analiza treści wniosków wskazuje, że nie wynikają one z rzeczywistej potrzeby uzyskania informacji publicznej w celu kontroli społecznej nad działalnością organu, lecz służy innym celom. Każdy z wniosków zawierał precyzyjne żądania dokumentacji dotyczącej legalności, podstaw prawnych oraz spraw finansowych i organizacyjnych w związku z pełnieniem funkcji [...]przez R. C. - zarówno w zakresie powołania, wynagrodzenia jak i skutków prawnych działań podejmowanych w spornej kadencji. W przypadku wniosków z lipca 2025 r. doszło także do niemal identycznych żądań wysyłanych równolegle do różnych organów w istocie powielających wcześniej uzyskane odpowiedzi dotyczące tych samych zagadnień (głównie statusu formalnego, wynagrodzenia i odpowiedzialności [...] ). W ocenie organu w takiej sytuacji należy powołać się na art. 5 Kodeksu cywilnego; zgodnie z którym" nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem tego prawa łub z zasadami współżycia społecznego". Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Organ stwierdził, że w zachowaniu wnioskodawcy można wskazać następujące przesłanki nadużycia prawa do informacji 1. Systematyczne składanie wniosków dotyczących tej samej problematyki, pomimo otrzymania odpowiedzi. 2. Działanie w koordynacji z innymi osobami albowiem składanie wniosków w temacie nieważnego powołania [...]w okresie od [...].07 do [...].11.2024 r. następuje na przemian z P. H., działającą wspólnie z wnioskodawcą w ramach strony [...], co ma na celu obciążenie organu dodatkowymi obowiązkami. 3. Powtarzanie tych samych zagadnień pomimo otrzymania odpowiedzi świadczy o braku rzeczywistego interesu w uzyskaniu informacji publicznej. 4. Nagminne działanie wnioskodawcy zmierza do zakłócenia prawidłowego funkcjonowania organu, zamiast kontroli społecznej.
W ocenie organu w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki nadużycia prawa podmiotowego do informacji publicznej.
Na powyższą decyzję [...]Sp. z o.o. w [...] dnia [...] lipca 2025 r., nr [...], J.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: a) art. 156 § 1 pkt 2 in principio kpa w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. polegające na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej; b) art. 10 ust. 1 u.d.i.p. polegające na nieudostępnieniu informacji objętej żądaniem na wniosek, podczas gdy informacja ta powinna była zostać udostępniona; c) art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. polegające na uchybieniu obowiązkowi wskazania imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji; d) art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. i art. 52 § 3 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. polegające na niepouczeniu o możliwości zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego z pominięciem konieczności złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przepisy prawa nie zawierają przesłanki tzw. nadużywania prawa do informacji jako okoliczności pozwalającej odmówić udostępnienia informacji na wniosek. W szczególności podstawą prawną pozwalającą odmówić udostępnienia informacji z uwagi na rzekome nadużywanie prawa nie może być przepis prawa cywilnego, gdyż wnioskodawcę i podmiot zobowiązany nie łączy żądny stosunek cywilnoprawny. Praktyka odmawiania udostępnienia informacji z uwagi na rzekome nadużywanie prawa do niej została wypracowana wyłącznie w orzecznictwie sądowym i nie znajduje oparcia w ustawie. Tymczasem w świetle art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia prawa do informacji mogą być ustanawiane jedynie w akcie rangi ustawowej. Oparcie odmowy udostępnienia informacji publicznej o przesłankę nieistniejącą w żadnym akcie prawa powszechnie obowiązującego uznać należy za działanie bez podstawy prawnej, co w konsekwencji przesądza o obarczeniu zaskarżonej decyzji wadą kwalifikowaną powodującą jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in principia k.p.a. Dalej skarżący wskazał, że każdy z dotychczasowych wniosków składanych tak do Spółki, jak i do organów jednostki samorządu terytorialnego zawierał żądanie udostępnienia innych informacji, co wyklucza tożsamość spraw. Jednocześnie spółka nigdy wcześniej nie udostępniła wnioskowanych informacji. Bez znaczenia pozostają też okoliczności poboczne przywoływane przez [...] dotyczące innych wniosków kierowanych do władz gminy lub przez inną osobę do samej Spółki. Żaden przepis u.d.i.p. ani k.p.a. nie zabrania kierowania takich samych wniosków do kilku różnych podmiotów. Irrelewantne pozostaje także kierowanie przez inną osobę podobnych wniosków do Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2024.1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako - "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne - na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a - obejmuje również decyzje administracyjne. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawą prawną uwzględnienia skargi jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - z zastrzeżeniem art. 57a, który w tej sprawie nie ma zastosowania.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W badanej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył skarżący, a strona przeciwna nie zażądała przeprowadzenia rozprawy
Przedmiotem kontroli Sądu stanowi decyzja [...]Sp. z o. o. w [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie z przepisami u.d.i.p. wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udostępnienie żądanej informacji (w formie czynności materialno-technicznej), albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., albo przez pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, bądź organ nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Forma decyzji określona w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania, a jednocześnie spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) oraz podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub, że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer 2016).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje na to, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Wskazania także wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje szerokie ujęcie informacji publicznej, nawiązujące do art. 61 Konstytucji RP. Stosownie do art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej.
W analizowanej sprawie organ uznał, że informacja, o której udostępnienie wnosił skarżący wnioskiem z dnia [...] lipca 2025 r. jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Stanowisko to znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy. Jak bowiem wynika z KRS [...] Sp. z o.o. w [...] jedynym udziałowcem tej Spółki jest Gmina [...], co oznacza że majątek spółki w całości jest mieniem publicznym. W konsekwencji zagadnienia których dotyczy wniosek skarżącego, a odnoszące się do legalności reprezentacji spółki oraz do spraw finansowych spółki, po myśli art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5 c u.d.i.p, mają walor informacji publicznej. Spełnione zostało również kryterium podmiotowe, bowiem [...] Sp. z o.o. jest podmiotem o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
W badanej sprawie odmowa udostępnienia informacji publicznej nastąpiła ze względu na nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej. Odnosząc się do twierdzeń organu w zakresie nadużycia prawa do informacji publicznej wskazać należy, że co do zasady organ trafnie przyjmuje, iż nadużycie prawa podmiotowego do informacji publicznej może stanowić podstawę do odmowy jej udostępnienia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgadza się ze stanowiskiem, że taka ocena wniosku o informację publiczną jest uprawniona, gdy żądanie dostępu do informacji publicznej zgłaszane jest dla rozrywki, z nudów, w celu zakłócenia funkcjonowania podmiotu od którego domaga się takiej informacji, czy też pobudek czysto osobistych (np. z chęci zysku). Sąd podziela także pogląd NSA wyrażony w wyroku z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12 zgodnie z którym zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu (por. Nadużywane prawa do informacji publicznej - Uwagi De Lege Lata i De Lege Ferenda, Agnieszka Piskorz-Ryń, Kontrola Państwowa nr 6/2008 oraz np. wyrok NSA z 7 lipca 2023 r., II OSK 939/22, wyrok NSA z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt III OSK 1087/24).
Przyjmując, że u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju państwa, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność, to nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej byłoby przy powoływaniu się na jawność życia publicznego jego wykorzystywanie po to, aby podejmować działania niezgodne z prawem (nie na podstawie i w granicach prawa), godzące w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, a także ukierunkowane na nieposzanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka bądź pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Na takie wartości leżące u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej wskazuje również Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że "celem wprowadzenia prawa do informacji publicznej była realizacja idei jawności życia publicznego, jego demokratyzacja, dążenie do wzrostu zaufania społecznego do władzy publicznej, a w rezultacie poprawa funkcjonowania administracji publicznej. (...) Udostępnienie informacji publicznej wiąże się zawsze z zaangażowaniem personelu urzędniczego i określonych środków technicznych. Związane z tym obowiązki administracji nie są wobec tego obojętne dla efektywności wykonywania innych zadań publicznych. Zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy intencje składającego wniosek nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej, w tym jeśli wniosek ma na celu udręczenie podmiotu go rozpatrującego" (zob. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12; wyrok NSA z 7 września 2019 r., I OSK 2687/17; wyrok NSA z 11 lipca 2022 r., III OSK 285/21; wyrok NSA z 26 stycznia 2023 r., III OSK 7265/21).
Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). Podkreślić należy, że odmowa ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nadużycie prawa do informacji publicznej może bowiem zachodzić dopiero gdy takie prawo do dostępu do konkretnej informacji publicznej wnioskodawcy przysługuje. Zatem w pierwszej kolejności konieczne jest, aby żądana informacja była informacją publiczną a dopiero później należy wykazać, że żądanie jej udostępnienia stanowi nadużycie prawa. Jednak odmowa udostępnienia informacji publicznej może nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Przedstawione tu stanowisko prezentowane jest w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz wyroki NSA z 12 lipca 2024 r. sygn. akt. III OSK 2604/23, z 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 3136/23, z 2 października 2024 r. III OSK 92/23, z 10 października 2024 r.III OSK 89/24 i III OSK 311/24).
Przenosząc powyższe uwagi na realia niniejszej sprawy wskazać należy, że odmawiając skarżącemu udostępnienia żądanych informacji publicznych ze względu na nadużycie prawa organ nie wykazał, że u podstaw wniosku leżą motywy działania niezgodne z prawem, a w szczególności - iż złożenie wniosku wynikało ze złych intencji, złośliwości lub chęci dokuczenia. Ilość złożonych wniosków w danym okresie (siedem wniosków w okresie od listopada 2024 r. do lipca 2025 r.), ich treść oraz okoliczność, że wnioski te kierowane były do różnych podmiotów (tj.: do [...] Sp. z o.o. - 5 wniosków, do [...] Sp. z o.o. - 1 wniosek, do Burmistrza [...] - 1 wniosek) nie dają podstaw do stwierdzenia, że załatwienie wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2025 r. zakłóciłoby normalne funkcjonowanie urzędu, ograniczyłoby dostęp do informacji innym podmiotom, bądź też wpłynęłoby na prawidłowy tok innych spraw prowadzonych przez organ. Nadto zwrócić trzeba uwagę, że treść poszczególnych wniosków nie jest tożsama, gdyż każdy wniosek wprawdzie tematycznie wiąże się z kwestią powołania R. C. na stanowisko [...] Sp. z o.o. w [...], jednak dotyczy innej dokumentacji, bądź innych danych związanych z tym zagadnieniem. W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, okoliczności rozpatrywanej sprawy nie dają wystarczających podstaw do stwierdzenia, że wniosek skarżącego został złożony w innym celu aniżeli dbałość o sprawy publiczne, a w szczególności - że motywy działania wnioskodawcy były bezprawne. Również argumentacja organu zawarta w uzasadnieniu decyzji z której wynika, że działania skarżącego skierowane są jedynie na wywołanie dolegliwości po stronie organu, w realiach sprawy nie jest przekonywująca.
Rozpatrując powyższe zagadnienie należy mieć na uwadze, że prawo do informacji publicznej jest prawem chronionym przez Konstytucję. Ze względu na doniosłość tego prawa odmowa jego realizacji z powodu nadużycia powinna wynikać z faktu wykorzystania tego prawa w sposób oczywiście niezgodny z celem, dla którego prawo to zostało ustanowione. W ocenie Sądu okoliczności sprawy nie pozwalają na przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia ze zjawiskiem nadużycia prawa do informacji publicznej.
W sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 5 k.c., gdyż wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpatrywany jest w trybie przepisów u.d.i.p., przepisów k.c. w tym postępowaniu nie stosuje się.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi wskazać należy że zgodnie z treścią art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję lub to postanowienie bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję lub postanowienie, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769, 1222 i 1688 oraz z 2025 r. poz. 619, 621 i 622) albo konsul. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji nie zawarto pouczenia o szczególnym trybie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego uregulowanym w art. 52 § 3 p.p.s.a, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż pomimo braku pouczenia skarżący wniósł skargę do Sądu nie korzystając z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. zaskarżona decyzja została uchylona. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło