II SA/Go 486/12

Dnia 26 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zobowiązania organu do ustosunkowania się do zażalenia p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Dyrektor Centrum Usług Opiekuńczych poinformował D.B. – w odpowiedzi na wcześniejsze pismo strony z dnia [...] kwietnia 2012 r. – że nie może wydać wnioskodawczyni żadnych produktów żywnościowych. Każdy z konsumentów płaci bowiem za nabywane w Centrum posiłki, z pieniędzy tych kupowane są produkty do przygotowania obiadów, środki te w całości wykorzystywane są na ten cel. Centrum nie posiada też żadnych produktów pochodzących z darowizn ani nadwyżek artykułów spożywczych. Na powyższe pismo D.B. złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o zbadanie jego prawidłowości. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało Dyrektora Centrum Usług Opiekuńczych o pisemne ustosunkowanie się do treści pisma oraz o nadesłanie wyjaśnień w terminie 14 dni wraz z ponumerowanymi aktami sprawy. Egzemplarz tego pisma Kolegium przesłało do wiadomości D.B.. Na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem. Zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu niekompetencję, nadmierną biurokrację i stosowanie automatyzmu przy załatwianiu jej spraw. Wniosła o usunięcie naruszenia swego interesu prawnego wywołanego powyższym pismem organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, iż zaskarżone pismo nie mieści się w katalogu aktów i czynności organów administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] nie spełnia w odniesieniu do D.B. drugiej i czwartej ze wskazanych wyżej przesłanek "aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jeżeli chodzi o niespełnienie drugiej z wymienionych przesłanek, to nie zostało ono skierowane do skarżącej, lecz do Dyrektora Centrum Usług Opiekuńczych, zaś D.B. zostało ono przesłane jedynie do wiadomości, celem zapewnienia stronie możliwie szerokiej i wyczerpującej informacji o toczących się przed Kolegium sprawach wszczętych jej pismami. Jeżeli natomiast chodzi o niespełnienie czwartej z powyższych przesłanek, to brak jest bezpośredniego związku między treścią zaskarżonego pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżonym pismem Kolegium wezwało jedynie Dyrektora Centrum Usług Opiekuńczych o pisemne ustosunkowanie się do treści zażalenia D.B. oraz o nadesłanie wyjaśnień w terminie 14 dni wraz z ponumerowanymi aktami sprawy, zaś jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku. Prowadzi to do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu.