II SA/Go 487/07

Dnia 29 sierpnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia WSA Aleksandra Wieczorek asesor sądowy Michał Ruszyński (spr.) asystent sędziego Paweł Majka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 roku sprawy ze skargi Wojewody na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora szkoły oddala skargę. Wojewoda zaskarżył zarządzenie Burmistrza z dnia [...] grudnia 2006r. Nr [...] w sprawie odwołania J.D. z funkcji dyrektora Szkoły Podstawowej z dniem [...] grudnia 2006r. Zarzucając zarządzeniu istotne naruszenie przepisów art. 38 ust. 1 pkt 2 oraz art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), wniósł o stwierdzenie jego nieważności. W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że art. 38 ustawy o systemie oświaty przewiduje możliwość odwołania nauczyciela w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wojewoda podał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" stanowiących podstawę odwołania dyrektora szkoły nie mieści się każde naruszenie prawa (wyrok NSA z 9.05.2001r. II SA 3293/00, Prawo Pracy 2001/9/41). Pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" powinno być rozumiane wąsko. Zatem są to sytuacje, kiedy nie jest możliwe dalsze sprawowanie funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego. Musi być ono na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków. Wojewoda zwrócił uwagę, że w sprawie odwołania z funkcji dyrektora szkoły zapadł wyrok Sądu Pracy z dnia [...] lutego 2007r. Sygn. akt IV P 215/06. W wyroku tym Sąd wskazał, że akt odwołania nie zawiera odpowiedniego uzasadnienia. Z aktu tego nie wynika, na czym polega "szczególne uzasadnienie" natychmiastowego odwołania, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy oświatowej. Zdaniem Sądu z okoliczności sprawy wynika, że w chwili sporządzenia zarządzenia o odwołaniu nie było zgody Kuratora Oświaty. Wniosek Kuratora z dnia [...] grudnia 2006r. dotyczył bowiem innych okoliczności faktycznych niż te na które Burmistrz powołał się w odwołaniu. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty w przypadku, gdy rada pedagogiczna wystąpiła z wnioskiem o odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły, organ uprawniony do odwołania jest obowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i powiadomić o jego wyniku radę pedagogiczną w ciągu 14 dni od otrzymania wniosku. W niniejszej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy naruszył zatem wskazany wyżej przepis albowiem nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sprawie wniosku rady pedagogicznej. Naruszenie zaś art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy polegało na braku formalnej zgody kuratora oświaty w chwili wydawania zarządzenia. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że fakt wszczęcia przez Prokuraturę Rejonową postępowania w przedmiocie sfałszowania przez kierownika szkoły świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego, dokumentu decydującego o powierzeniu funkcji i przyznanie się do fałszerstwa wobec Kuratora Oświaty jest takim przypadkiem szczególnym z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Burmistrz wyjaśnił, że fakt dokonania fałszerstwa przez odwołanego dyrektora stał się faktem medialnym nie tylko na terenie Gminy. Wiedzieli o tym nauczyciele i uczniowie nie tylko kierowanej przez dyrektora szkoły ale i innych szkół. W ocenie Burmistrza pozostawanie osoby, której zarządzenie dotyczy na stanowisku dyrektora do czasu zakończenia procesu karnego, biorąc pod uwagę fakt przyznania się do fałszerstwa byłoby nie uzasadnione z uwagi na zagrożenie interesu publicznego i nie da się pogodzić z zapisami preambuły do ustawy o systemie oświaty. Względy dydaktyczne, wychowawcze i moralne jakie leżą u podstaw kształcenia dzieci i młodzieży uzasadniały odsunięcie takiego nauczyciela – kierownika szkoły od możliwości wpływania na młodzież i nadzorowania podległych pracowników w instytucji takiej jak szkoła. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wskazał ponadto, że nie można uznać zarzutu skarżącego, iż zarządzenie wydano bez pozytywnej opinii kuratora oświaty. W dacie wydania zarządzenia tj. w dniu [...] grudnia 2006r. dysponował on bowiem wystąpieniem Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2006r. w którym wnosił on o natychmiastowe odwołania kierownika szkoły podając za przyczynę fakt sfałszowania przez niego dokumentu. W piśmie tym zawarte jest uzasadnienie stanowiska Kuratora oraz podane okoliczności na podstawie których wystosował wystąpienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. Spór dotyczy kwestii zastosowania prawa materialnego i oceny, czy zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] grudnia 2006r. o odwołaniu J.D. z funkcji dyrektora szkoły było zgodne z prawem. Na wstępie należy zauważyć, że podstawą odwołania J.D. z funkcji dyrektora szkoły był art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Z tego względu nie może być skuteczny zarzut naruszenia art. 42 ust. 3 cytowanej ustawy. Nie był on bowiem podstawą odwołania. Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Aby więc móc odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego musi wystąpić przypadek szczególnie uzasadniony a odwołanie musi być poprzedzone opinią kuratora oświaty. W przedmiotowej sprawie szczególnie uzasadniony przypadek został opisany we wniosku Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2006r., skierowanym do Burmistrza Miasta i Gminy, poprzedzającym zarządzenie o odwołaniu dyrektora szkoły. Nie powinno budzić wątpliwości, że sfałszowanie świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu zarządzania oświatą, toczące się w prokuraturze postępowanie w tej sprawie i przyznanie się dyrektora szkoły do zarzucanego czynu, spełnia przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. Ktoś kto przyznaje się do sfałszowania świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego, pełniąc funkcję dyrektora szkoły nie powinien jej pełnić. Skoro więc wystąpił przypadek szczególnie uzasadniony a odwołanie zostało poprzedzone opinią kuratora oświaty zawartą we wniosku z dnia [...] grudnia 2006r. należało uznać, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Należy również zauważyć, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia treść wyroku Sądu Pracy w sprawie IV P 215/06. Sąd Pracy stwierdził bowiem, że w chwili sporządzenia zarządzenia o odwołaniu nie było zgody kuratora oświaty a wniosek kuratora z dnia [...] grudnia 2006r. dotyczył innych okoliczności faktycznych niż te, na które Burmistrz powołał przy odwołaniu. W tym miejscy należy podkreślić, że w zarządzeniu o odwołaniu Burmistrz Miasta i Gminy w ogóle nie wskazywał okoliczności uzasadniających odwołanie. Analiza dowodów zawartych w aktach administracyjnych prowadzi do wniosku, że po ujawnieniu zarzutów pod adresem dyrektora szkoły J.D. sformułowanych przez nauczycieli Szkoły Podstawowej, rada pedagogiczna tej szkoły wystąpiła do Burmistrza o odwołanie J.D. z funkcji dyrektora szkoły. Burmistrz przed wydaniem zarządzenia o odwołaniu uzyskał opinię kuratora oświaty. Po jej uzyskaniu uruchomił tryb przewidziany w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Tryb ten został również wskazany w piśmie (opinii) Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2006r. Nie został więc uruchomiony i doprowadzony do końca tryb przewidziany w art. 42 ustawy o systemie oświaty. Burmistrz dysponując opinią Kuratora Oświaty oraz niekwestiowanymi faktami (choćby wszczęcie postępowania przygotowawczego w sprawie o sfałszowanie świadectwa ukończenia kursu kwalifikacyjnego) zasadnie uznał, że w sprawie występuje przypadek szczególnie uzasadniający wydanie zarządzenia o odwołaniu z funkcji dyrektora szkoły, przewidziany w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Strona skarżąca żadnym dowodem nie wykazała, że przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia Burmistrz nie znał opinii kuratora oświaty. Trafnie zauważa Burmistrz, że w przedmiotowym postępowaniu kontroli podlega zgodność z prawem zarządzenia o odwołaniu z funkcji dyrektora szkoły a więc aktu z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem tej kontroli nie może być treść pisma odwołującego dyrektora szkoły, skierowanego do niego przez Burmistrza. Pismo to stanowi jedynie realizację wydanego zarządzenia. Zasadne było też powołanie się przez Burmistrza na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2006r. w sprawie II PK 273/05 z którego wynika, że w razie uchylania aktu administracji publicznej przez sąd administracyjny skutki uchylenia tego aktu nie rozciągają się na sferę prawa pracy, co oznacza, że rozstrzygnięcie dotyczące legalności zaskarżonego aktu nie odnosi skutku w sferze stosunku pracy. W świetle powyższych rozważań, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje treść wyroku Sądu Pracy z dnia [...] marca 2007r. Gdy więc nie naruszono art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty a tryb przewidziany w art. 42 ust. 3 tej ustawy nie miał w sprawie zastosowania, należało skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalić. Sąd nie mógł ustosunkować się do sformułowanego w skardze zarzutu nieważności zarządzenia, gdyż skarżący nie wskazał podstawy prawnej tego zarzutu. asesor WSA sędzia WSA sędzia WSA Michał Ruszyński Marzenna Linska – Wawrzon Aleksandra Wieczorek Sygn. akt II SA/Go 487/07 Gorzów Wlkp., dnia 18 września 2007r. ZARZĄDZENIE 1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć : - pełnomocnikowi Wojewody z pouczeniem o skardze kasacyjnej. 2. Akt przedłożyć za 30 dnia. asesor WSA Michał Ruszyński