II SA/Go 488/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2012 r. sprawy ze skargi P.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokat A.S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej ustalił prawo do świadczeń alimentacyjnych małoletniej P.Z. w kwocie 300 zł. Wysokość świadczenia wypłaconego w okresie od [...] maja 2011 r. do [...] września 2011 r. wyniosła 1500 zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej orzekł wobec ojca małoletniej P.Z. obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie 1500 zł wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 109,41 zł, nakazując zwrot należności w terminie 14 dniu od uprawomocnienia się decyzji. W jej uzasadnieniu wskazano, że w okresie świadczeniowym w trakcie wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego komornik prowadzący przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu egzekucję przekazał na rzecz uprawnionych łącznie wymienioną wyżej sumę z tytułu alimentów. Z tych względów na podstawie art. 2 pkt 7 i 10, art. 12 ust. 2, art. 23 oraz art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. Nr 1 z 2009 r., poz. 7, ze zm., dalej ustawa o pomocy) zachodziła podstawa do orzeczenia o zwrocie świadczenia wypłaconego z funduszu w kwocie odpowiadającej wypłaconym za dłużnika alimentom wraz z odsetkami. W odwołaniu od tej decyzji P.Z. podniósł, że nie jest w stanie zwrócić należności z uwagi na brak środków finansowych. Podniósł, że obecnie przebywa w zakładzie karnym. Zawarł w nim również wniosek o umorzenie ustalonej należności. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., o numerze [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielając w całości jego ustalenia, wnioski i przytoczone podstawy prawne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P.Z. wskazał na okoliczności podniesione w odwołaniu, czyli brak środków na pokrycie alimentów i pobyt w zakładzie karnym. Nadto podkreślił, że domaga się umorzenia ustalonego decyzją świadczenia. Wezwany do sprecyzowania skargi skarżący oświadczył, że jej przedmiotem pozostaje decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 r. Również ustanowiona z urzędu pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że mimo udzielonej skarżącemu informacji o przedmiocie niniejszego postępowania i odrębnym trybie rozpoznawania wniosku o umorzenie należności, P.Z. zobowiązał ją do podtrzymania skargi. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub stwierdza nieważność decyzji w całości lub części, jeśli dostrzeże wady kwalifikowane (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 dalej p.p.s.a.). Istotne jest podkreślenie, że zgodnie z przepisami art. 134 § 1 oraz 135 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami, uzasadniającymi jej wzruszenie. Podstawę orzekania przez organy stanowią przepisy powołanej wyżej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 tej ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Po zakończeniu okresu świadczeniowego, w myśl ust. 2 art. 27 ustawy o pomocy, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzja podejmowana na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy ma charakter aktu związanego. W tym postępowaniu organ ustala jedynie, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, czy świadczenia te zostały wypłacone zamiast dłużnika oraz w jakiej wysokości. Poczynienie pozytywnych ustaleń w tym zakresie oznacza, że organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że ustawowe przesłanki warunkujące wydanie decyzji o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego – P.Z. należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, zostały spełnione. Świadczenia te, wedle dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, zostały wypłacone w łącznej kwocie 1500 zł. Stąd prawidłowo organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji o zwrocie przez skarżącego świadczeń wypłaconych na rzecz małoletniej P.Z.. Okoliczności te nie budzą zresztą żadnych wątpliwości i nie są kwestionowane przez skarżącego. Również należność odsetkowa został wyliczona poprawnie. Umorzenie zaś należności jest już sprawą odrębną, która aktualizuje się dopiero po wydaniu decyzji o zwrocie należności z tytułu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego w odrębnym postępowaniu, prowadzonym w trybie przepisów art. 30 ustawy o pomocy. Z oświadczenia pełnomocnika Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożonego na rozprawie wynika, że wniosek skarżącego dotyczący umorzenia ustalonego świadczenia został przekazany do rozpoznania organowi pierwszej instancji. W tym też postępowaniu okoliczności podnoszone przez skarżącego mają znaczenie prawne. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).