II SA/Go 489/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 października 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze sprzeciwu M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia postanawia przywrócić termin do usunięcia braków formalnych zażalenia. W dniu 10 lipca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął sprzeciw M.B., reprezentowanej przez pełnomocnika (syna) A. B., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Wyrokiem z dnia 10 października 2018 r. Sąd oddalił sprzeciw. Pismem z dnia [...] października 2018 r. pełnomocnik składającej sprzeciw zwrócił się do Sądu z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, w związku z którym, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 października 2018 r. pełnomocnik składającej sprzeciw wezwany został do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Na powyższe zarządzenie pełnomocnik składającej sprzeciw wniósł zażalenie. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 listopada 2018 r. pełnomocnik składającej sprzeciw został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych zażalenia poprzez jego podpisanie i nadesłanie jednego odpisu pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższe wezwanie doręczone zostało pełnomocnikowi składającej sprzeciw w dniu 17 grudnia 2018 r. W dniu 27 grudnia 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. B. złożył do tutejszego Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, załączając jednocześnie do niego odpis zażalenia i podpisane własnoręcznie zażalenie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu A. B. wyjaśnił, iż z uwagi na obowiązki zawodowe oraz rodzinne zamierzał uzupełnić braki formalne zażalenia w ostatnim dniu terminu tj. [...] grudnia 2018 r., jednakże okazało się to niemożliwe z uwagi na nieprzewidziane okoliczności. Pełnomocnik składającej sprzeciw wyjaśnił, iż w dniu [...] grudnia 2018 r. w drodze do [...] jego matka miała na autostradzie wypadek samochodowy, który unieruchomił auto i pełnomocnik składającej sprzeciw od wczesnych godzin rannych [...] grudnia 2018 r. zajmował się sprawami związanymi z usunięciem szkody i uzyskaniem auta zastępczego. Z uwagi na powyższe kiedy wnioskodawca dotarł na pocztę w dniu [...] grudnia 2018 r. okazało się, że od godziny 13.00 placówka była już zamknięta. Z powyższych względów zdaniem A. B. uchybienie terminowi miało charakter niezawiniony, gdyż po pierwsze był on zmuszony w dniu [...] grudnia 2018 r. zająć się sprawą uszkodzonego samochodu matki a po drugie nie wiedział, że placówka pocztowa będzie krócej otwarta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej (o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.) stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Komentatorzy (Komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007) zwracają uwagę, iż art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 29 października 1999 r., I CKN 556/98; postanowienie SN z 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP 2000, nr 12, poz. 6). Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w dniu 15 grudnia 2004 r., OZ 809/2004. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik reprezentujący składającą sprzeciw wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia do wyroku. Pełnomocnik składającej sprzeciw zachował przy tym wymogi formalne umożliwiające jego merytoryczne rozpoznanie. Wniosek złożony został w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, wniosek złożony został bowiem w dniu [...] grudnia 2018 r., czyli pierwszym dniu po uchybieniu terminu, w którym możliwe było nadanie przesyłki w urzędzie pocztowym. Ponadto wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik składającej sprzeciw usunął braki formalne zażalenia. Wskazaną przez pełnomocnika – A. B. okolicznością uzasadniająca przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego zażalenia stanowił wypadek samochodowy jakiemu uległa jego matka (składająca sprzeciw) [...] grudnia 2018 r. (sobota), z powodu którego A. B. zmuszony był [...] grudnia 2018 r. (poniedziałek) dokonać szeregu czynności dotyczących usunięcia szkody, uzyskania auta zastępczego, co z kolei spowodowało, że później udał się do urzędu pocztowego chcąc nadać przesyłkę z pismem usuwającym braki formalne zażalenia. Niestety w tym dniu placówka pocztowa była otwarta krócej, bo jedynie do godziny 13, co uniemożliwiło A. i B. usunięcie braków formalnych zażalenia w terminie. Zdaniem Sądu przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu należało uwzględnić. Przytoczone przez pełnomocnika składającej sprzeciw okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia Sąd uznał za uprawdopodobnione. Termin do usunięcia braków formalnych zażalenia upływał w dniu 24 grudnia 2018 r. (poniedziałek), który z jednej strony nie jest dniem wolnym od pracy, ale z drugiej strony część placówek zarówno publicznych jak i niepublicznych skraca czas funkcjonowania, czyniąc to w sposób indywidualny, lub w ogóle pozostaje zamknięta w tym dniu. Pełnomocnik składającej sprzeciw miiał zamiar nadać przesyłkę zawierającą usunięcie braków formalnych zażalenia właśnie [...] grudnia 2018 r. (poniedziałek), jednak nie zdawał sobie sprawy, że urząd pocztowy zamknięty zostanie już o godz. 13.00, a tego dnia w pierwszej kolejności, z uwagi na okres świąteczny, zmuszony był podjąć czynności związane ze zgłoszeniem szkody dotyczącej samochodu jego matki i zapewnieniem jej auta zastępczego umożliwiającego powrót matki z [...]. Wobec powyższego zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.