II SA/Go 49/12

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-07-05

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że przepisy o prawie pomocy mają do niej zastosowanie w sposób odpowiedni?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy mają bowiem odpowiednie zastosowanie do takich stron, a przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA dotyczące niemożności poniesienia kosztów postępowania pozostają aktualne.
Stan faktyczny
Skarżący Z.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności składkowych. Skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, osiąga niewielki dochód z działalności gospodarczej, posiada liczne zobowiązania cywilnoprawne i publicznoprawne, a jego konkubina również ma problemy finansowe. Wniosek został złożony po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego na decyzję ZUS.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a : ustanowić adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r. oddalił skargę Z.K. na decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych . 25 maja 2012 r. do tut. sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku Z.K. podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną, której dochód z tytułu wynagrodzenia wynosi 3.700 zł (brutto). Skarżący wskazał, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osiąga niewielki dochód w wysokości 300 zł. Nadto wskazał, że jego zobowiązania cywilnoprawne wynoszą ponad 200.000 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku Z.K. przedłożył między innymi deklaracje dla podatku od towarów i usług, wyciąg z rachunku bankowego konkubiny oraz dokumenty potwierdzające istnienie zobowiązań. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., Nr 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy zauważyć, że skarżący z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Wymaga podkreślenia, że co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Analiza sytuacji materialnej Z.K. uzasadnia wniosek, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że skarżący uzyskuje niewielki dochód z tytułu działalności gospodarczej (300 zł miesięcznie). Z przedłożonych dokumentów wynika również, że skarżący posiada liczne zobowiązania cywilnoprawne i publicznoprawne. Nie można również pominąć, że przeciwko skarżącemu prowadzona jest egzekucja administracyjna w ramach której zajęto rachunek bankowy. Zważyć również trzeba, że konkubina skarżącego spłaca kredyt i posiada zaległości z tytułu czynszu (3.575 zł). Z formularza PPF wynika, że Z.K. nie posiada majątku ani oszczędności. Z tych względów uznano, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło