II SA/Go 492/25
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-11-05
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie nałożenia kary pieniężnej za brak oznakowania środka transportu odpadów ma zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym lub przepisy Działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące administracyjnych kar pieniężnych?Ratio decidendi
Przepisy Działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy o transporcie drogowym, gdyż przepisy odrębne tej ustawy regulują przesłanki wymiaru i odstąpienia od nałożenia kary. Ponadto, art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych, których przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności nie mógł uniknąć. W niniejszej sprawie przewoźnik nie wykazał takich okoliczności, wobec czego kara pieniężna została prawidłowo nałożona i utrzymana w mocy.Stan faktyczny
W kwietniu 2024 r. funkcjonariusze przeprowadzili kontrolę zestawu ciężarowego przewożącego odpady na rzecz przewoźnika K. W. Stwierdzono brak wymaganego oznakowania środka transportu białą tablicą z literą "A" zgodnie z przepisami ustawy o odpadach i rozporządzenia Ministra Środowiska. Na podstawie tego naruszenia Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, którą utrzymał w mocy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. Przewoźnik zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące braku zastosowania przepisów k.p.a. oraz przesłanek wyłączających odpowiedzialność na podstawie art. 92c u.t.d.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
W dniu [...] kwietnia 2024 r. na terenie DPG funkcjonariusze [...][...] UCS w [...]. przeprowadzili kontrolę zestawu ciężarowego: ciągnika samochodowy nr rej. [...] wraz z naczepą nr rej. [...] w zakresie wykonywanego transportu drogowego odpadów (usedcookingoil, kod CN 0005). Przewóz wykonywany był na rzecz przewoźnika K. W , prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] K. W.. W wyniku kontroli stwierdzono brak wymaganego, na podstawie art. 24 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.), oznakowania środka transportu białą tablicą z literą "A", w widocznym miejscu z przodu pojazdu, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r., poz. 1742), co jest sankcjonowane karą pieniężną określoną w Lp. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 728, dalej u.t.d.).
Decyzją z dnia [...] marca 2025r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Po rozpoznaniu odwołania decyzja ta została utrzymana w całości w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...]
Organ odwoławczy wskazał, że zasady podejmowania i wykonywania krajowego i międzynarodowego transportu drogowego oraz niezarobkowego przewozu drogowego określa ustawa o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 1 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z przepisów ustawy oraz aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 tej ustawy, m.in. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (lit. v), podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 7 tej ustawy).
Zasady transportu odpadów reguluje art. 24 ust 1 ustawy o odpadach, który stanowi, że transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 6 omawianej ustawy, środki transportu odpadów powinny być oznakowane w sposób zgodny z przepisami wydanymi na podstawie ust. 7. W oparciu o delegację ustawową, zawartą w art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, zostało wydane rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów. Zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 września 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oznacza się tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się napis ODPADY naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm.
W § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazano, że w przypadku środków transportu, o których mowa w § 9 ust. 1, przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów, zamiast oznakowania wskazanego w § 9 dopuszcza się oznakowanie środków transportu tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się wielką literę A koloru czarnego o wysokości minimum 200 mm i szerokości linii minimum 20 mm.
Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni (ust. 2). Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne (ust. 3). Wzór oznakowania środków transportu przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów określa załącznik nr 2 do rozporządzenia (ust. 4).
Za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w Lp. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym została określona kara pieniężna w wysokości 10.000 zł.
Naruszenie wskazanych wyżej przepisów wywołuje ten skutek, że po stronie organu administracji publicznej powstaje obowiązek nałożenia na podmiot wykonujący przewóz drogowy kary pieniężnej określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 1 i ust. 7), chyba że zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność tego podmiotu, wymienione w art. 92b ust. 1 lub 92c ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których katalog został zawarty w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nie opiera się na zasadzie winy. Jest to odpowiedzialność ex lege (na mocy ustawy), z której podmiot wykonujący przewóz może się zwolnić, ale po wykazaniu przynajmniej jednej z ww. przesłanek, przy czym to na podmiocie spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie. Potwierdza to orzecznictwo sądowe wskazując, że przedsiębiorca wywodząc skutki prawne wynikające z art. 92b i art. 92c ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym powinien udowodnić okoliczności wskazane w tych przepisach, natomiast na organie spoczywa procesowy obowiązek zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego sprawy, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej k.p.a.).
Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym dotyczy wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, w tym w zakresie doboru kadr i nadzoru nad pracownikami, nie był w stanie przewidzieć. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności przedsiębiorca musi zatem wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. Dla uwolnienia się od tej odpowiedzialności nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała zastosowania środków dodatkowych. Jednocześnie przyjmuje się, że okoliczności egzoneracyjne powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne stąd wynikające, które zwalniają go z odpowiedzialności.
Zdaniem DIAS w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Przewoźnik nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Okoliczność wyposażenia kierowcy w dokumenty związane z przewożonym towarem, czy niewiedza strony wynikająca z przewożenia odpadów po raz pierwszy nie są okolicznościami wyłączającymi od odpowiedzialności w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do zarzutu art. 189f k.p.a., a także art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario, art. 189d k.p.a. wskutek niezastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych, organ odwoławczy wskazał, że skoro z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c ustawy o transporcie drogowym wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa wart. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Zatem należy uznać, że w sprawie nie znajduje zastosowania instytucja odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej określona w art. 189f § 2 w zw. z § 3 tego przepisu.
W rozpatrywanej sprawie kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. za naruszenie art. 24 ust. 6-7 ustawy o odpadach (wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach) zgodnie z sankcją wynikającą z zał. Lp. 4.8 załącznika nr 3 ww. ustawy, zatem organy celno-skarbowe w tym zakresie nie mają możliwości miarkowania kar pieniężnych. Regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w Dziale IVa.
W skardze wniesionej w imieniu przewoźnika zaskarżono powyższą decyzję w całości, zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1.1. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez nieumorzenie postępowania, pomimo że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:
2.1. art. 189f k.p.a., a także art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario, art. 189d k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar pieniężnych i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie u.t.d., a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu i które to przepisy zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przede wszystkim kwestii odstępowania od nałożenia kary, przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.t.d. odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.,
2.2. art. 189f § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu w sytuacji, w której waga zarzucanego naruszenia jest znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa, a kara w wysokości 10.000 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna, zwłaszcza w trudnej sytuacji finansowej, w jakiej znalazła się strona.
W skardze wniesiono o:
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w całości, a ewentualnie o:
2. uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania,
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przewoźnik wyposażył pojazd we wszystkie wymagane dokumenty, poinformował także kierowcę o obowiązku odsłonięcia tablicy, a więc dochował należytej staranności w przygotowaniu transportu. W ocenie strony na uwagę zasługuje również fakt, że przedmiotowy przewóz był pierwszym przewozem odpadów wykonywanym przez stronę. Nigdy wcześniej nie przewoziła ona tego rodzaju towaru, w związku z czym stwierdzone naruszenie wynikało z niewiedzy strony, braku doświadczenia w tym obszarze. Nie było to więc celowe, czy też zamierzone działanie. Strona jest legalnie działającym przewoźnikiem, wykonującym od lat przewozy innego rodzaju i nie było jej zamiarem naruszenie przepisów prawa, co potwierdza chociażby fakt, że prawidłowo wyposażyła kierowcę we wszelkie wymagane dokumenty, mając świadomość, że są one konieczne do prawidłowego przewozu odpadów. W związku z zaistniałą sytuacją przewoźnik wdrożył dodatkowe procedury kontroli oznakowania pojazdu i weryfikacji dokumentów przed wyjazdem w trasę oraz pouczył kierowców o zwracaniu szczególnej uwagi na możliwość pojawienia się tego rodzaju zdarzeń. Strona jest przekonana, że rozważenie przesłanek zastosowania przepisu art. 189f k.p.a. powinno doprowadzić do zastosowania uregulowanej tam instytucji, czyli do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, zwłaszcza uwzględniając nieproporcjonalność nałożonej na stronę kary pieniężnej w stosunku do wagi stwierdzonego naruszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu na skarżącego przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za naruszenie z lp.4.8. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie ze stanowiącym podstawę wymierzenia kary art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Według art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. Zgodnie z lp. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach podlega karze w wysokości 10.000 zł.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący przewoźnik dokonywał przewozu odpadów bez wymaganego oznakowania środka transportu białą tablicą z napisem "ODPADY" lub literą "A" w widocznym miejscu z przodu pojazdu, co stanowi naruszenie obowiązków i warunków przewozu drogowego wynikających z przepisów ustawy o odpadach, o czym stanowi art. 4 pkt 22 lit. v u.t.d. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego przewoźnika. Zarzuty skargi koncentrują się wyłącznie wokół tego, czy w okolicznościach sprawy powinien znaleźć zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., bądź też przepisy Działu IVa k.p.a., a w szczególności art. 189f § 1 i art. 189d k.p.a.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do możliwości zastosowania uregulowań Działu IVa k.p.a. do kar nakładanych na podstawie u.t.d. to należy zauważyć, że problem ten był już wielokrotnie przedmiotem analizy i oceny w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyroki: z 10 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 1786/24; z 12 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1777/21; z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 1601/21; z 20 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1090/21). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte we wskazanych orzeczeniach oraz powołaną tam argumentację.
Podkreślić należy, że zakres stosowania przepisów Działu IVa "Administracyjne kary pieniężne" Kodeksu postępowania administracyjnego wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, zaś w § 2, że przepisów tego działu w tym zakresie nie stosuje się w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej.
Z przywołanej regulacji jednoznacznie wynika, że uregulowanie w odrębnych przepisach zagadnień wymienionych w art. 189a § 2 k.p.a. oznacza, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania. Nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach Działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach Działu IVa. Jeżeli zatem zakres normowania w przepisach odrębnych zagadnienia prawnego określonego w § 2 jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis Działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, [w:] Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el.).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że nie jest zasadny pogląd skarżącego przewoźnika o możliwości zastosowania art. 189f § 1 i art. 189d k.p.a. w niniejszej sprawie. Z przepisów odrębnych w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a., a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Skoro z przywołanego przepisu wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to znaczy, że stanowi on przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a., regulując zagadnienia, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Jego konsekwencją jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się.
Zastosowanie art. 92c u.t.d. ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana. Ponownie podkreślić należy, że dla przyjęcia, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania, istotne jest to, aby zagadnienie uregulowane w art. 189a § 2 k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych, a nie jest istotne to, że zakres normowania tego zagadnienia w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny. Przepisy Działu IVa k.p.a., w tym art. 189f i 189d k.p.a. nie miały zatem w niniejszej sprawie zastosowania.
Zdaniem Sądu organy obu instancji zasadnie też uznały, że w okolicznościach sprawy nie znajduje zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., albowiem skarżący przewoźnik nie wskazał na okoliczności, które pozwoliłyby na jego zastosowanie. Za prawidłową należy przyjąć taką wykładnię art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., według której uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie warunków przewozu może mieć miejsce w sytuacjach nadzwyczajnych, niespodziewanych, wyjątkowych, których profesjonalny podmiot zarządzający transportem przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, przy czym ową miarę staranności należy oceniać biorąc pod uwagę specyfikę działalności transportowej, wysokie wymagania stawiane w związku z prowadzeniem tej działalności, w szczególności wyznaczonym zarządzającym transportem (por. np. wyroki NSA z: 13 października 2022 r., sygn. akt II GSK 761/19, 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 203/20, 5 września 2023 r., sygn. akt II GSK 647/20). Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1462/18). Sam fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r., sygn. akt I GSK 1027/13).
Ponieważ określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie, należy stwierdzić, iż ustalone w rozpoznawanej sprawie okoliczności naruszenia polegającego na niewłaściwym oznakowaniu pojazdu przewożącego odpady nie mogły stanowić o zasadności zastosowania w tej sprawie tego przepisu. Okoliczności, na które powoływał się skarżący przewoźnik (wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty i pouczenie go o obowiązku odsłonięcia tablicy oraz brak doświadczenia przewoźnika w przewozach odpadów) nie stanowiły bowiem okoliczności nadzwyczajnych, uzasadniających twierdzenie, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia i że naruszenie to nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności. Mamy bowiem do czynienia z przedsiębiorcą, który jest podmiotem zawodowo zajmującym się wykonywaniem przewozu drogowego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Podmiot ten, powinien tak zorganizować swoją pracę, by kierowca wykonujący przewóz w jego imieniu stosował się do wymagań określonych w przepisach ustawy o transporcie drogowym, a w przypadku przewoźnika transportującego odpady także w przepisach ustawy o odpadach i przepisach wykonawczych do tej ustawy i to niezależnie od posiadanego doświadczenia w prowadzonej działalności. W konsekwencji brak było podstaw do stwierdzenia, aby w rozpoznawanej sprawie organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Sąd nie stwierdził w rozpoznawanej sprawie naruszenia jakichkolwiek przepisów prawa procesowego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający, okoliczności sprawy zastały dostatecznie wyjaśnione przez organy, a wysnute z przeprowadzonych dowodów wnioski są prawidłowe i znajdują oparcie w powołanych powyżej przepisach prawa.
Mając na uwadze powyższe rozważania, bezzasadność podniesionych w skardze zarzutów oraz brak okoliczności podważających zaskarżoną decyzję, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło