II SA/Go 497/17

Dnia 14 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość na skutek wniosku Gminy o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], orzekającą o ustaleniu odszkodowania w wysokości 276.081 zł od Gminy na rzecz Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo za działki objęte decyzją Starosty nr [...] z dnia [...] października 2016 r. o zezwoleniu Gminie na realizację inwestycji drogowej obejmującej budowę drogi łączącej drogę gminną – dz. Nr [...] z drogą wojewódzką nr [...] na terenie Gminy. Jak wynika z załączonego do powyższej decyzji Wojewody zwrotnego potwierdzenia odbioru, została ona doręczona Burmistrzowi dnia 15 maja 2017r., odebrała ją osoba upoważniona do odbioru korespondencji. Dnia 16 czerwca 2017r. (data stempla pocztowego na kopercie, k. 8 akt sądowych) Gmina, reprezentowana przez Burmistrza, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną wyżej decyzję Wojewody, załączając do niej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku podniesiono, iż analiza decyzji wymagała podjęcia szeregu czasochłonnych działań, w tym ponownej weryfikacji operatu szacunkowego, na podstawie którego Starosta ustalił wysokość odszkodowania. Tym samym stopień skomplikowania sprawy spowodował, że dotrzymanie trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi stało się niemożliwe. Ponadto zwrócono uwagę na społeczny charakter sprawy. Wysokość odszkodowania ustalona na wygórowanym poziomie powoduje, że środki budżetowe, które mogłyby zostać spożytkowane na inne bardziej potrzebne cele służące mieszkańcom Gminy, będą musiały być przeznaczone na wypłatę odszkodowania. Dlatego wszystkie te aspekty sprawy powinny zostać zbadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej po upływie ustawowego terminu. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Wojewoda podniósł, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zawierało prawidłowe pouczenie odnośnie możliwości i terminu na wniesienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu okazał się niezasadny. Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. zasadą jest, iż skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Termin do wniesienia skargi na wskazaną wyżej decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2017 r. rozpoczął swój bieg od następnego dnia po dacie jej doręczenia, tzn. od 16 maja 2017 r. i upłynął z dniem 14 czerwca 2017 r. (dzień roboczy – środa). Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została nadana przesyłką pocztową w piątek 16 czerwca 2017 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k. 8 akt sądowych), a więc w pierwszym możliwym dniu po upływie ustawowego terminu, przy uwzględnieniu faktu, że czwartek 15 czerwca, na który w 2017 roku przypadło święto Bożego Ciała, stanowił dzień ustawowo wolny od pracy. W tej sytuacji dochowanie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., nie budzi wątpliwości. Nadto strona skarżąca przywołała okoliczności, które jej zdaniem stanowią niezawinione przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), wniosek o przywrócenie terminu został złożony za pośrednictwem organu, którego decyzja stanowi przedmiot skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.), a nadto wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożono skargę, której dotyczy ten wniosek (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Należy zatem przyjąć, że strona skarżąca uczyniła zadość wymogom umożliwiającym merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na opisaną wyżej decyzję Wojewody. Przechodząc do oceny okoliczności podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu należy zwrócić uwagę, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, czy też mylne poinformowanie strony o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis Warszawa 2008, s. 381 oraz przywołane tam orzecznictwo sądowe). Ponadto ciężar uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek świadczących o niezawinionym uchybieniu terminu obciąża osobę, która z wnioskiem takim występuje. Jako okoliczności, które zdaniem strony skarżącej skutkowały niezawinionym uchybieniem terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], wskazano konieczność podjęcia szeregu czasochłonnych działań celem analizy tej decyzji, w tym ponownej weryfikacji operatu szacunkowego, na podstawie którego Starosta ustalił wysokość odszkodowania. Jednakże okoliczności tych nie sposób uznać za usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. Termin do dokonania tej czynności został ściśle określony przez ustawodawcę w art. 53 § 1 p.p.s.a., zaś zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Ewentualny wysoki stopień skomplikowania sprawy czy też oczekiwanie przez adresata decyzji na analizy i ekspertyzy dotyczące przedmiotu sprawy, w żadnym stopniu nie uzasadniają niedochowania trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nie kwestionując decyzji w ustawowym terminie, strona akceptuje bowiem skutki prawne, wynikające dla niej z wydanej decyzji, wraz z wszelkimi tego konsekwencjami. Ponadto przepisy prawa nie uzależniają wniesienia środka zaskarżenia od uzyskania przez stronę dodatkowych informacji co do przedmiotu sprawy (podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 maja 2012 r., II SO/Ol 13/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać przy tym należy, iż strona postępowania sądowoadministracyjnego może przytaczać argumenty i podnosić twierdzenia na poparcie swego stanowiska procesowego przez cały czas trwania postępowania, do czasu zamknięcia rozprawy na podstawie art. 113 § 1 p.p.s.a. Co więcej, w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W konsekwencji oczekiwanie na wyniki analiz oraz weryfikacji operatu szacunkowego, na podstawie którego Starosta ustalił wysokość odszkodowania, czy powoływany przez stronę skarżącą "stopień skomplikowania sprawy", nie stały na przeszkodzie do wniesienia skargi w ustawowym terminie. Ponadto obowiązujące przepisy prawa, a w szczególności ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie dają podstawy do rozstrzygania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej w oparciu o klauzule generalne w rodzaju "społecznego charakteru sprawy" czy też ewentualnego brania przez sąd pod uwagę możliwości przeznaczenia środków budżetowych gminy "na inne bardziej potrzebne cele służące mieszkańcom". W świetle powyższych okoliczności, z uwagi na brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.