II SA/Go 5/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J.K., L.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z [...] września 2009 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej: Prawo budowlane oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a, Starosta Powiatowy zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. i A.M. pozwolenia na realizację inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania nieczynnej szkoły z przeznaczeniem na dom pogodnej starości (polegającej na przebudowie wraz z rozbudową i nadbudową) na działkach nr [...], kategoria obiektu budowlanego XI w/g projektu budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał, że na planowane przedsięwzięcie Wójt Gminy wydał decyzję nr [...] o warunkach zabudowy z [...] czerwca 2008 r., oraz decyzje zmieniające: nr [...] z [...] listopada 2008 r., nr [...] z [...] marca 2009 r., nr [...] z [...] marca 2009 r., nr [...] z [...] kwietnia 2009 r. Organ podał też, że w toku postępowania inwestorzy wzywani byli do uzupełnienia braków i nieprawidłowości w złożonym projekcie budowlanym, z których to obowiązków wywiązali się. Ponadto organ zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a, przy czym żadna ze stron nie wniosła uwag. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J. i L.K. wnosząc o jej uchylenie jako niecelowej. Odwołanie uzasadnili tym, że projektowana rozbudowa narusza w rażący sposób ich prawa jako współwłaścicieli i długoletnich mieszkańców budynku przylegającego do budynku szkoły, a także tym, że projekt inwestycji narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] listopada 2009 r. [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podniósł, że objęte wnioskiem inwestorów prace budowlane wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, w związku z czym zastosowanie w sprawie znalazł art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, który określa tryb postępowania przed wydaniem pozwolenia na budowę. Oceniając całokształt materiału dowodowego Wojewoda stwierdził, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę z [...] lutego 2009 r. dołączył wszystkie wymagane zgodnie z art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego dokumenty. Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany zgodny jest z ustaleniami decyzji Wójta Gminy Nr [...] z [...] czerwca 2008 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zmienionej następnie kilkoma decyzjami Wójta. Ponadto sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, jest on kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, zaś projekt zagospodarowania terenu zgodny jest z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego niezgodności przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ II instancji stwierdził, że w świetle § 12 ust. 4 tego rozporządzenia, jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany. W przedmiotowej sprawie na sąsiedniej działce nr ewid. [...] bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany przewiduje usytuowanie ściany rozbudowywanego budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, która przylega na całej swej długości do budynku istniejącego. Organ stwierdził zatem, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie stoi w tym zakresie w sprzeczności z wyżej wskazanymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury. W ocenie Wojewody, w związku z tym, że zostały spełnione wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, organ I instancji, zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 4 tej ustawy, nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnieśli J. i L.K. domagając się uchylenia jej w całości. Dodatkowo wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 36 a Prawa budowlanego. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez przyjęcie, iż zaprojektowane usytuowanie przedmiotowego budynku oraz jego warunki techniczne spełniają normy określone w niniejszym przepisie, b) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez naruszenie zasady ochrony przed pozbawieniem dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, c) art. 35 ust. 1 punkt 2 Prawa budowlanego poprzez brak zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, 2. naruszenie przepisu art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równego traktowania stron postępowania administracyjnego i uprzywilejowanie inwestorów z pominięciem interesów właścicieli nieruchomości sąsiedniej, 3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż przedłożony do zatwierdzenia projekt jest zgodny z wymaganymi warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że z dołączonego przez inwestorów do wniosku o pozwolenie na budowę projektu budynku oraz projektu zagospodarowania terenu wynika, iż planowany budynek będzie przylegał do budynku mieszkalnego skarżących od strony północnej i będzie od niego znacznie wyższy (obecny budynek nieczynnej szkoły jest l - piętrowy, podobnie jak dom skarżących, zaś po przebudowie będzie 2 - piętrowy). W związku z położeniem projektowanego budynku zasłoni on skarżącym całkowicie dostęp do światła słonecznego i uniemożliwi odbiór telewizji naziemnej i satelitarnej, a więc przedłożony projekt narusza § 12 rozporządzenia. Wojewoda przyjmując, iż przedłożony do zatwierdzenia projekt jest zgodny z wymaganymi warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, a ponadto naruszył przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżący podkreślili też, że organy administracji nie dokonały żadnej analizy wpływu projektowanego budynku na nasłonecznienie pomieszczeń znajdujących się w ich budynku. Ponadto według skarżących z pism skierowanych do nich przez inwestorów wynika, iż w związku z budową zostaną oni pozbawieni dostępu do prądu oraz do wody i kanalizacji. Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz.1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz.1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a i stosuje środki przewidziane w art. 145-150 p.p.s.a. Granice orzekania przez sąd administracyjny określa przepis art. 134 p.p.s.a, który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowa zaskarżonej decyzji doprowadziła do wniosku, że skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, chyba że roboty te zostały ujęte w katalogu robót wymagających wyłącznie dokonania zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich rozpoczęcia (art. 29-30). Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest postępowaniem wnioskowym; do wniosku inwestor ma obowiązek dołączyć stosowne dokumenty wskazane w art. 33 ustawy. Są to: 1) 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, 2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3) decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 4) w przypadku obiektów zakładów górniczych oraz obiektów usytuowanych na terenach zamkniętych i terenach, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 1, postanowienie o uzgodnieniu z organem administracji architektoniczno-budowlanej, o którym mowa w art. 82 ust. 2, projektowanych rozwiązań w zakresie: a) linii zabudowy oraz elewacji obiektów budowlanych projektowanych od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych, b) przebiegu i charakterystyki technicznej dróg, linii komunikacyjnych oraz sieci uzbrojenia terenu, wyprowadzonych poza granice terenu zamkniętego, portów morskich i przystani morskich, a także podłączeń tych obiektów do sieci użytku publicznego. Do wniosku o pozwolenie na budowę obiektów budowlanych: 1) których wykonanie lub użytkowanie może stwarzać poważne zagrożenie dla użytkowników, takich jak: obiekty energetyki jądrowej, rafinerie, zakłady chemiczne, zapory wodne lub 2) których projekty budowlane zawierają nowe, niesprawdzone w krajowej praktyce, rozwiązania techniczne, nieznajdujące podstaw w przepisach i Polskich Normach, należy dołączyć specjalistyczną opinię wydaną przez osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną wskazaną przez właściwego ministra. W myśl art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ ma obowiązek sprawdzić: 1/. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, 2/. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 3/. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; 4/. wykonanie - a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Starosta Powiatowy wnikliwie przeprowadził analizę przedłożonego projektu budowlanego z punktu widzenia wymogów wskazanych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Świadczy o tym wezwanie wystosowane [...] marca 2009 r. do inwestorów oraz postanowienie z [...] marca 2009 r. nakładające obowiązek uzupełnienia projektu o wskazane w nim dokumenty. Za uprawnioną należy uznać ocenę organów obu instancji, co do zgodności projektu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonania projektu przez osobę uprawnioną. Prawidłowe jest również stanowisko organów odnośnie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Głównym zarzutem sformułowanym pod adresem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest niezgodne z prawem usytuowanie spornego obiektu. Odnosząc się do tego zarzutu podkreślić należy, że decyzja o warunkach zabudowy nie określa dokładnego usytuowania obiektu na działce. Określa wyłącznie nieprzekraczalne linie zabudowy, natomiast do kompetencji organu wydającego pozwolenie na budowę należy zbadanie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu i oznaczonego na nim usytuowania budynku, z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Badanie to musi obejmować warunki techniczne dotyczące odległości między obiektami budowlanymi w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich, a zatem także odległości zabudowy od granic działki. Inaczej mówiąc treść decyzji o warunkach zabudowy nie wyłącza samodzielnej oceny organu wydającego pozwolenie co do usytuowania projektowanego obiektu, a w szczególności odległości zabudowy od granic działki (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 693/07, Lex nr 510753). Trzeba zgodzić się z organem odwoławczym, że skarżący zarzucają niezgodność projektu z rozporządzeniem o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które obowiązuje obecnie, i które nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. W myśl bowiem § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisów rozporządzenia zmieniającego nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie (czyli przed 7 lipca 2009 r.) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. A. i K.M. złożyli wniosek o pozwolenie na realizację spornej inwestycji [...] lutego 2009 r., a więc w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. I tak zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia o warunkach technicznych, obowiązującym w dniu złożenia przez inwestorów wniosku, jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Na działce nr [...] na granicy znajduje się budynek mieszkalny należący do skarżących w związku z czym możliwym było wydanie pozwolenia na budowę na obiekt, który będzie przylegał ścianą do istniejącego już budynku skarżących, a więc będzie usytuowany – zgodnie z prawem – na granicy działek. Wobec tego za niezasadny należało uznać zarzut sformułowany w skardze co do naruszenia przez organy § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto analiza odległości obiektu od pozostałych granic nieruchomości wykazała, że obiekt ten został zaprojektowany bez naruszenia nieprzekraczalnej linii zabudowy oznaczonej na załączniku graficznym do decyzji o warunkach zabudowy. Zatem zarzuty naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jak i błędu w ustaleniach faktycznych także należało uznać za nieuzasadnione. Jeśli zaś chodzi o zarzut możliwości zacieniania budynku skarżących przez projektowaną inwestycję, to zauważyć należy, że zgłoszono go dopiero w skardze do sądu, zarzucając, iż w postępowaniu administracyjnym organy administracji nie dokonały żadnej analizy wpływu projektowanego budynku na nasłonecznienie pomieszczeń znajdujących się w budynku skarżących. Zgłaszając takie zastrzeżenie na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący nie poparli go jednak żadnym dowodem, poprzestając na własnych ocenach tej okoliczności. Także żadnym dowodem skarżący nie poparli twierdzenia, iż realizacja planowanej inwestycji uniemożliwi im odbiór telewizji satelitarnej i naziemnej, jak i pozbawi ich dostępu do prądu, wody i kanalizacji. Sąd podziela stanowisko skarżących, iż pisemne motywy zaskarżonej decyzji nie zawierały szczegółowych rozważań w zakresie możliwości zacienienia budynku skarżących, tym niemniej organ powołując się na całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, wyraźnie wskazał w decyzji, że nie zachodzi naruszenie przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia wykonawczego. Do podnoszonej przez skarżących kwestii możliwości zacienienia ich budynku organ II instancji odniósł się w odpowiedzi na skargę, powołując się w tym zakresie na sporządzoną przez projektanta analizę naturalnego oświetlenia pomieszczeń budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...]. Wynika z niej, że przeprowadzono ją dla najniżej położonego okna w parterze obiektu przesłanianego w osi okien położonych najbliżej projektowanego budynku. Z osi analizowanego okna parteru wyznaczono kąt 600 w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego. Jak wskazał projektant między ramionami tak wyznaczonego kąta nie znajduje się projektowany budynek Domu Pogodnej Starości. Wobec tego, zgodnie z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, pomieszczenia w budynku skarżących mają zapewnione naturalne oświetlenie. Nie zaistniała wobec tego w postępowaniu administracyjnym podstawa ani też potrzeba wykonywania w tym zakresie ustaleń czy dowodów. Sami skarżący podają w skardze, że planowany budynek będzie przylegał do ich budynku mieszkalnego od strony północnej. Czyni to zatem zbędnym analizowanie czasu nasłonecznienia pomieszczeń w budynku skarżących. Wreszcie za chybiony należało uznać zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie może być bowiem mowy o naruszeniu wyrażonej w cytowanym przepisie zasady równości wobec prawa (prawa do równego traktowania przez władze publiczne) w sytuacji ustalenia, iż projektowany obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nadto należy także przyjąć, że w takiej sytuacji co do zasady nie zostaną naruszone uzasadnione interesy osób trzecich, poszanowania których wymaga art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Z tych wszystkich powodów, wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę.